Hà Nội: hướng tới phát triển thủy sản bền vững

Lo ngại môi trường nuôi trồng thủy sản

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn TP hiện có 102 vùng nuôi trồng thủy sản, tập trung tại nhiều xã thuộc các huyện (cũ) gồm: Ứng Hòa, Mỹ Đức, Ba Vì, Phú Xuyên, Chương Mỹ… Tổng diện tích nuôi trồng thủy sản ước khoảng 9.828ha.

Môi trường nước đóng vai trò quan trọng trong nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, tại một số vùng nuôi hiện nay đang bị tác động mạnh bởi nước thải chưa qua xử lý (do lấy nước từ hệ thống sông Nhuệ, sông Tô Lịch và hệ thống nước tưới thủy lợi).

Hà Nội hướng đến phát triển bền vững nuôi trồng thủy sản.

Đa số các hộ nuôi nhỏ lẻ chưa quan trắc chất lượng nước thường xuyên. Cá biệt một số hộ nuôi vẫn sử dụng thuốc, hóa chất thiếu kiểm soát. Nhiều vùng nuôi thủy sản còn xả trực tiếp nước thải chưa qua xử lý ra kênh mương, sông hồ.

Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội Nguyễn Đình Đảng cho biết, nguyên nhân của tình trạng suy giảm nguồn nước là do quy hoạch vùng nuôi chưa đồng bộ, thiếu hạ tầng xử lý nước thải. Nhiều hộ nuôi trồng thủy sản vẫn sử dụng thức ăn viên, chế phẩm sinh học không theo quy trình; còn lạm dụng kháng sinh.

Cùng với nhận thức của một bộ phận người nuôi còn hạn chế, thì hàng năm, công tác quan trắc môi trường và cảnh báo còn thực hiện trên quy mô hẹp so với tổng diện tích nuôi trồng thủy sản của toàn TP. Điều này ảnh hưởng nhất định đến công tác quản lý Nhà nước.

Tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ

Trước tình trạng ô nhiễm môi trường trong nuôi trồng thủy sản, UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 305/KH-UBND về thực hiện Quyết định số 911/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án bảo vệ môi trường trong hoạt động thủy sản giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn TP Hà Nội.

Theo đó, trong giai đoạn 2021-2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Sở NN&PTNT) đã tổ chức 20 lớp tập huấn về quản lý chất lượng nước trong nuôi trồng thủy sản cho đối tượng là người nuôi trồng thủy sản và cán bộ địa phương; in và phát 18.500 tờ rơi, nội dung tuyên truyền bảo vệ môi trường nước nuôi thủy sản.

Thông qua tuyên truyền, hướng dẫn người nuôi thủy sản áp dụng tiến bộ khoa học vào trong nuôi trồng thủy sản, ghi nhận đã có nhiều mô hình nuôi VietGAP, nuôi áp dụng công nghệ cao, nuôi hữu cơ hữu cơ được triển khai tương đối hiệu quả.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đã tiến hành lấy hơn 1.700 mẫu nước để quan trắc môi trường nước nuôi thủy sản trên các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung để kiểm nghiệm các thông số về môi trường kết quả; từ đó kịp thời đưa ra các cảnh báo cho người nuôi và hướng dẫn người nuôi các biện pháp xử lý.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại cho biết, trong năm 2026, đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh bốn nhóm giải pháp nhằm bảo vệ môi trường trong hoạt động thủy sản. Cụ thể là: quy hoạch và quản lý vùng nuôi; cơ chế chính sách; khoa học - công nghệ; hạ tầng môi trường.

Theo đó, ngành nông nghiệp và môi trường Hà Nội sẽ quy hoạch ao, hồ, đầm, bè, lồng theo sức tải môi trường. Bảo vệ hành lang sông hồ, không lấn chiếm thủy vực tự nhiên. Hỗ trợ một phần kinh phí để xây dựng hệ thống ao lắng, lọc sinh học, bể xử lý bùn thải. Khuyến khích hỗ trợ đầu tư thiết bị công nghệ nuôi: Biofloc, RAS...

Liên quan đến giải pháp về khoa học - công nghệ, Hà Nội sẽ tăng cường đầu tư trạm quan trắc môi trường nước tự động tại các vùng nuôi tập trung. Tăng cường áp dụng sử dụng các ứng dụng thông minh (ứng dụng IoT, cảm biến nước, AI dự báo dịch bệnh).

Ưu tiên tuần hoàn nước, sử dụng giống sạch bệnh, chế phẩm sinh học, giảm phụ thuộc hóa chất. Giảm thiểu chất thải từ hoạt động nuôi. Đồng thời, hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng vùng nuôi trồng thủy sản tập trung; từng bước hoàn thiện đồng bộ hệ thống ao lắng - ao xử lý - ao nuôi.

Tùng Nguyễn