Hà Nội lập đề án tổng thể, làm hồ chứa lớn chống ngập khu vực phía Tây

Ngày 23/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp trực tuyến với các địa phương và sở, ngành, yêu cầu nghiên cứu đề án tổng thể xử lý triệt để ngập úng khu vực phía Tây, kết nối liên hoàn 3 tuyến sông Tích, Bùi, Đáy và chủ động cắt lũ từ xa.

Mưa tạnh nhiều ngày, phía Tây vẫn ngập sâu

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá sau các đợt mưa vừa qua, khu vực nội thành đã rút nước nhanh, nhưng một số khu vực tại phía Tây như đường gom Đại lộ Thăng Long, Hạ Bằng, Hòa Lạc vẫn bị ngập, gây xáo trộn đời sống và gián đoạn giao thông.

Tình trạng ngập kéo dài không còn do mưa tại chỗ mà do mực nước sông Tích, sông Bùi dâng cao, kết hợp với lũ rừng ngang từ Hòa Bình, Phú Thọ đổ về.

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: Lê Hải

Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam cho biết trong đợt mưa lũ vừa qua, mưa kéo dài hơn 4 ngày khiến mực nước các sông đồng loạt vượt mốc báo động. Sông Tích tại Kim Quan đạt đỉnh 9,12 m; sông Bùi tại Yên Duyệt đạt đỉnh trên 7,8 m; sông Đáy tại Ba Thá khoảng 7,2 m và sông Mỹ Hà khoảng 6,1 m.

Trong khi đó, cao trình đê bao hữu Tích chỉ đạt khoảng 8 m và hữu Bùi đạt khoảng 7 m, khiến nhiều tuyến bờ bao bị tràn. Đáng chú ý, hai dòng sông Tích và Bùi gặp nhau tại đầu xã Xuân Mai càng làm gia tăng áp lực tiêu thoát nước cho vùng hạ lưu.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh phía Tây được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của Thủ đô. Nếu không giải quyết căn cơ tình trạng ngập úng, các dự án hạ tầng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm như phát triển không gian ngầm hay đường sắt đô thị sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Lập đề án tổng thể, quy hoạch hồ chứa cắt lũ quy mô lớn

Để giải quyết tận gốc, Chủ tịch UBND Thành phố giao Phó Chủ tịch Bùi Duy Cường chỉ đạo các sở, ngành Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng phối hợp cùng các viện nghiên cứu trung ương xây dựng một Đề án tổng thể chống ngập úng.

Đề án sẽ tích hợp toàn bộ dữ liệu địa hình, thủy văn, hướng dòng chảy và cao trình đê để kết nối, điều tiết liên hoàn 3 tuyến sông quan trọng là sông Bùi, sông Tích và sông Đáy, thay vì xử lý riêng lẻ theo từng tuyến đê hay từng địa phương.

Về công trình, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất khảo sát các vùng miền núi để xây dựng hệ thống hồ chứa nước quy mô lớn nhằm giữ nước và cắt lũ rừng ngang. Hiện các hồ chứa trong khu vực chỉ rộng từ vài chục đến vài trăm héc-ta, không đủ dung tích điều tiết khi lũ hạ lưu dâng cao. Các hồ chứa mới sẽ được thiết kế đa mục tiêu: vừa tích nước cắt lũ trong mùa mưa, vừa tạo nguồn cấp nước sản xuất nông nghiệp trong mùa khô, đồng thời kết hợp phát triển du lịch, sinh thái.

Trước mắt, Thành phố sẽ cải tạo hồ chứa nước Văn Sơn, nâng công suất trạm bơm Đầm Mới, đồng thời tính toán phương án di dân tái định cư tại các vùng trũng thấp để dành quỹ đất tối đa cho việc hình thành hồ chứa.

Bên cạnh các giải pháp dài hạn, Hà Nội tăng cường cơ chế phối hợp liên vùng với các địa phương lân cận, điển hình như làm việc với tỉnh Thái Nguyên trong việc điều tiết xả nước hồ Núi Cốc trước khi lũ về.

Các cơ quan thủy lợi được yêu cầu nâng cao năng lực dự báo, chủ động xả nước hạ thấp mực nước hồ đập và hệ thống trạm bơm trước các đợt mưa lớn để tăng dung tích phòng lũ.

Thành phố cũng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ nạo vét lòng sông Tích, sông Bùi và sông Đáy nhằm khơi thông dòng chảy, tăng khả năng tiêu thoát nước và giảm áp lực phải nâng cao cao trình đê bao. Nguồn tài nguyên thu gom từ quá trình nạo vét sẽ được nghiên cứu tận dụng cho các công trình phù hợp.

Phó Chủ tịch UBND TP Bùi Duy Cường giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện báo cáo rà soát tổng thể trình lãnh đạo Thành phố trong 1 đến 3 tuần tới làm cơ sở triển khai. Trong thời gian này, các địa phương tiếp tục duy trì nghiêm phương châm "4 tại chỗ", đảm bảo lương thực, thực phẩm, nước sạch và an toàn tuyệt đối cho người dân vùng bị ảnh hưởng.