Hà Nội tháo gỡ khó khăn, bảo đảm sinh kế cho nông dân

Sáng 14-10, UBND thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố với nông dân Thủ đô năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì hội nghị.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường điều hành phần đối thoại.

Hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội với nông dân Thủ đô năm 2026. Ảnh: Viết Thành

Khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Đề cập nhóm vấn đề về cơ chế, chính sách, nguồn lực và bảo đảm sinh kế cho nông dân trong quá trình đô thị hóa, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hạ Bằng Nguyễn Thị Bích Vân cho biết, trên địa bàn vẫn còn diện tích đất trồng lúa sản xuất kém hiệu quả, thường xuyên ngập úng hoặc manh mún, xen kẹt. Trong khi đó, nhiều hội viên mong muốn chuyển đổi sang các mô hình trang trại, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, trồng hoa, cây cảnh và nông nghiệp sinh thái nhưng gặp khó khăn về tích tụ đất đai, thủ tục chuyển đổi và điều kiện đầu tư lâu dài.

Từ thực tế này, đại biểu kiến nghị thành phố rà soát, khai thác hiệu quả diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả; hướng dẫn cụ thể việc tích tụ, tập trung đất đai, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với quy hoạch và lợi thế từng địa phương. Cùng với đó, cần quan tâm nâng cấp hệ thống thủy lợi, tiêu thoát nước, giao thông và hạ tầng phục vụ sản xuất, tạo điều kiện phát triển nông nghiệp công nghệ cao, sinh thái, tuần hoàn.

Các đại biểu nêu ý kiến tại hội nghị. Ảnh: Viết Thành

Trao đổi về vấn đề này, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường cho biết, thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành và UBND cấp xã rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác định các khu vực sản xuất kém hiệu quả, khó khăn về tưới tiêu, thường xuyên ngập úng để đề xuất phương án sử dụng phù hợp. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa phải tuân thủ quy định và kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thành phố đã phê duyệt danh mục vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao và vùng sản xuất nông nghiệp tập trung giai đoạn 2026-2030. Trong đó, xã Hạ Bằng có hai vùng sản xuất nông nghiệp tập trung tại thôn Yên Mỹ, diện tích 57ha, và thôn Phú Đa 1, thôn Phú Đa 2, diện tích 58ha.

Thành phố khuyến khích hộ gia đình, cá nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp tích tụ, tập trung đất đai trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Thành phố định hướng phát triển các mô hình sản xuất có hiệu quả kinh tế cao, như trồng rau, hoa, cây cảnh, cây ăn quả; nuôi trồng thủy sản phù hợp quy hoạch; phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, thông minh và nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm.

Để triển khai, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND xã Hạ Bằng phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu chuyển đổi của từng hộ, điều kiện hạ tầng và khả năng hình thành vùng sản xuất tập trung; đồng thời đăng ký chỉ tiêu chuyển đổi năm 2027 để tổng hợp, hướng dẫn thực hiện theo quy định.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường trao đổi tại hội nghị. Ảnh: Viết Thành

Một vấn đề khác được nông dân quan tâm là phương án duy trì sản xuất khi phải di dời trang trại để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm Phạm Đức Trọng cho biết, nhiều hộ sản xuất, kinh doanh giỏi đã đầu tư trang trại hiện đại, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, tạo việc làm và thu nhập ổn định. Tuy nhiên, một số trang trại hoạt động hiệu quả nằm trong khu vực phải giải phóng mặt bằng. Việc tìm địa điểm mới để xây dựng lại trang trại còn khó khăn, trong khi chi phí tháo dỡ, vận chuyển máy móc, chuồng trại và đầu tư xây dựng cơ sở mới rất lớn. Nếu di dời kéo dài, các hộ có nguy cơ gián đoạn sản xuất, mất thị trường tiêu thụ và ảnh hưởng việc làm của người lao động.

Đại biểu kiến nghị thành phố chỉ đạo các sở, ngành phối hợp với địa phương rà soát nhu cầu của từng trang trại, xem xét địa điểm sản xuất phù hợp quy hoạch, yêu cầu môi trường; đồng thời hỗ trợ các hộ tiếp cận vốn ưu đãi để sớm khôi phục sản xuất.

Về chính sách hỗ trợ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường cho biết, các hộ cần liên hệ UBND cấp xã để được hướng dẫn thủ tục trên cơ sở tình trạng pháp lý, vị trí cơ sở chăn nuôi và các quy định hiện hành.

Đối với kiến nghị của nông dân xã Suối Hai về xử lý chất thải chăn nuôi bò sữa, phát triển mô hình tuần hoàn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường cho biết, thành phố có chính sách hỗ trợ kinh phí mua sắm máy móc, thiết bị phục vụ xử lý chất thải, đồng thời tạo điều kiện để các hộ tiếp cận vốn vay ưu đãi từ Quỹ Khuyến nông.

Về cơ sở giết mổ tập trung, thành phố định hướng bố trí 28 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại 25 xã. Trong đó, xã Suối Hai được bố trí một cơ sở giết mổ động vật tập trung theo hướng công nghiệp, diện tích dự kiến khoảng 1ha. UBND xã có trách nhiệm công bố, quản lý, bảo vệ quỹ đất theo quy hoạch và phối hợp thực hiện các thủ tục cần thiết để thu hút doanh nghiệp đầu tư.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Viết Thành

Bảo đảm sinh kế khi đô thị hóa, chủ động ứng phó ngập úng

Tình trạng ngập úng tại khu vực ven sông Bùi cũng là vấn đề được phản ánh tại hội nghị. Chủ tịch Hội Nông dân xã Trần Phú Lê Hoài Thi cho biết, trong đợt mưa lũ từ ngày 16 đến 20-9, mực nước sông Bùi lên 7,88m, vượt cao trình thiết kế 7m của đê Hữu Bùi, gây ngập diện rộng tại các khu vực bị ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến đời sống, giao thông và sản xuất của người dân. Nhiều diện tích lúa vụ mùa không thể gieo cấy.

Đại biểu kiến nghị thành phố có giải pháp tổng thể và lộ trình cụ thể nhằm giảm ngập úng tại các xã ven sông Bùi; quan tâm nâng cấp đê, hệ thống tiêu thoát nước, đường đê và đường giao thông phục vụ dân sinh. Đồng thời, cần nghiên cứu chuyển đổi diện tích thường xuyên ngập úng sang mô hình kinh tế phù hợp, hỗ trợ chuyển đổi nghề và bảo đảm an toàn cho các hộ dân sinh sống tại khu vực có nguy cơ.

Trao đổi về kiến nghị liên quan đến đê điều và giao thông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường cho biết, các nội dung này đã được đề cập trong kế hoạch của UBND thành phố về đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống đê điều. Theo kế hoạch, thành phố ưu tiên triển khai các công trình trọng điểm trong giai đoạn 2026-2030.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Đỗ Thu Hằng trả lời tại hội nghị. Ảnh: Viết Thành

Thông tin thêm về nguồn lực đầu tư thủy lợi, Phó Giám đốc Sở Tài chính Đỗ Thu Hằng cho biết, theo nghị quyết của HĐND thành phố về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, danh mục đầu tư lĩnh vực thủy lợi có 23 công trình. Các công trình dự kiến hoàn thành trong giai đoạn này góp phần bảo đảm tiêu thoát nước, phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân. Thành phố cũng đang xây dựng danh mục kêu gọi đầu tư một số công trình theo hình thức đối tác công tư (PPP), nhằm huy động thêm nguồn lực xã hội cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Cùng với hạ tầng và sản xuất, vấn đề việc làm, chuyển đổi nghề cho người dân bị thu hồi đất được nhiều đại biểu quan tâm. Chủ tịch Hội Nông dân xã Tây Phương Nguyễn Khánh Toàn kiến nghị thành phố công khai định hướng quy hoạch, ổn định các vùng sản xuất còn phù hợp; hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi, trong đó có Quỹ Hỗ trợ nông dân. Đại biểu cũng đề xuất nghiên cứu mở rộng phạm vi cho vay đối với ngành nghề nông thôn, làng nghề, sơ chế, chế biến và các mô hình sinh kế phù hợp quá trình đô thị hóa.

Về nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân, Sở Tài chính cho biết, Quyết định số 1287/QĐ-UBND của UBND thành phố năm 2025 đã phê duyệt vốn điều lệ cấp từ ngân sách nhà nước cho Quỹ giai đoạn 2025-2029 là 350 tỷ đồng. Nghị quyết số 04/NQ-HĐND của HĐND thành phố năm 2026 tiếp tục quyết định bổ sung vốn điều lệ giai đoạn 2026-2030 là 300 tỷ đồng. Riêng năm 2026, ngân sách thành phố đã bổ sung 50 tỷ đồng.

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Viết Thành

Đối với kiến nghị về đào tạo nghề, việc làm cho người dân bị thu hồi đất tại xã Dân Hòa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam cho biết, thành phố đã ban hành các chính sách hỗ trợ vay vốn giải quyết việc làm và kế hoạch hỗ trợ đào tạo nghề, đào tạo lại nghề cho các nhóm đối tượng, trong đó có người thuộc diện thu hồi đất. Theo Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố, mức vay giải quyết việc làm tối đa là 300 triệu đồng; lãi suất thông thường 6,6%/năm, đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và một số nhóm ưu tiên là 4,8%/năm.

Trong năm 2026, thành phố đã bố trí bổ sung hơn 2.500 tỷ đồng từ ngân sách cho Ngân hàng Chính sách xã hội. 9 tháng năm 2026, tổng nguồn vốn cho vay đạt hơn 12.000 tỷ đồng, trong đó, khoảng 24.905 lượt khách hàng được vay vốn giải quyết việc làm. Sở Nội vụ cũng triển khai hơn 200 phiên giao dịch việc làm, trong đó có 17 phiên tại các xã, phường, nhằm kết nối người lao động với cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp.