Hà Nội thí điểm phủ xanh trụ đường sắt, hầm chui và nhà chờ xe buýt
Hà Nội bắt đầu triển khai thí điểm bổ sung cây xanh tại một số công trình giao thông, gồm trụ đường sắt trên cao, cầu vượt, hầm chui và nhà chờ xe buýt. Giải pháp nhằm tận dụng không gian hạ tầng hiện hữu để tăng mảng xanh và cải thiện cảnh quan đô thị.
Sở Xây dựng Hà Nội đã giao các đơn vị liên quan rà soát, xây dựng phương án thiết kế và triển khai thí điểm mô hình tăng cường mảng xanh tại một số công trình hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn thành phố.

Phối cảnh trồng cây leo quanh trụ cầu đường sắt tuyến Cát Linh - Hà Đông, tại khu vực đường Nguyễn Trãi (trước tòa nhà Royal city). Ảnh Sở Xây dựng Hà Nội.
Các vị trí được lựa chọn gồm 3 trụ đường sắt trên cao trên đường Nguyễn Trãi, khu vực trước Royal City; hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu; cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ và 3 nhà chờ xe buýt tại khu vực Đại học Dược trên đường Lê Thánh Tông, gần Bệnh viện Xanh Pôn trên đường Trần Phú và số 69 Lý Thường Kiệt.
Không tác động vào kết cấu trụ đường sắt trên cao
Tại 3 trụ đường sắt trên cao trên đường Nguyễn Trãi, khoảng cách từ mặt đất đến đáy gối cầu khoảng 5,3 m. Phương án đang được nghiên cứu là lắp hệ khung giàn thép bao quanh thân trụ để dẫn cây leo.
Hệ giàn được thiết kế theo hướng không khoan, đục trực tiếp vào kết cấu bê tông của công trình. Khoảng cách giữa giàn và bề mặt trụ cũng phải bảo đảm điều kiện cho cây phát triển, đồng thời không ảnh hưởng đến việc kiểm tra, bảo dưỡng kết cấu cầu.
Cây sẽ được trồng từ khu vực chân trụ, sau đó dẫn leo theo hệ giàn và phân bố quanh các mặt. Loại cây sử dụng phải phù hợp với hình thức leo giàn, thay vì bám trực tiếp lên bề mặt bê tông.
Phạm vi cây xanh cũng được kiểm soát, không để phát triển lên phần đỉnh trụ, dầm cầu hoặc các khu vực có thiết bị kỹ thuật. Những khoảng trống cần thiết phục vụ công tác kiểm tra, bảo trì công trình phải được giữ nguyên.
Tại cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ, khu vực nghiên cứu phủ xanh tập trung vào phần tường chân cầu. Khoảng 200 m2 giàn leo dự kiến được bố trí thành từng khoang để phù hợp với kiến trúc hiện hữu.
Do phía dưới chân tường đã có dải đất trồng cây, đơn vị thực hiện có thể cải tạo đất, bổ sung cây và lắp hệ giàn dẫn cây phát triển lên phía trên.
Bố trí cây rủ dọc thành hầm chui
Với hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu, điều kiện triển khai khác so với khu vực cầu vượt. Chân tường hầm nằm sát phần đường dành cho phương tiện và hệ thống thoát nước nên không đủ không gian an toàn để bố trí bồn cây phía dưới.
Phương án được nghiên cứu là đặt các chậu cây theo từng cụm dọc mép phía trên thành hầm, phía dưới lan can, trên chiều dài khoảng 300 m. Cây được trồng theo dạng rủ xuống phía trong thành hầm.
Ở giai đoạn đầu, chiều dài phần cây rủ dự kiến được kiểm soát ở mức khoảng 2-3 m và cắt tỉa định kỳ. Việc bố trí cây phải bảo đảm không ảnh hưởng đến phương tiện lưu thông, không che khuất biển báo, hệ thống chiếu sáng hoặc các thiết bị kỹ thuật trong khu vực hầm.

Hầm chui Đại lộ Thăng Long đã được cây xanh phủ kín hai bên thành hầm. Ảnh tư liệu: Cổng TTĐT Chính phủ
Nhà chờ xe buýt cũng được bổ sung cây xanh
Ba nhà chờ xe buýt được lựa chọn thí điểm nằm tại những tuyến phố trung tâm, gồm khu vực Đại học Dược trên đường Lê Thánh Tông, gần Bệnh viện Xanh Pôn trên đường Trần Phú và số 69 Lý Thường Kiệt.
Theo phương án, các bồn hoặc chậu cây được bố trí phía sau hoặc hai bên nhà chờ, hạn chế chiếm dụng không gian đi bộ. Hệ khung hoặc cáp nhẹ được sử dụng để dẫn cây leo lên phần vách phía sau và một phần mái.
Kết cấu dẫn cây được ưu tiên lắp độc lập với nhà chờ. Trường hợp cần liên kết trực tiếp với công trình, vị trí lắp đặt phải được đơn vị quản lý chấp thuận.
Việc bố trí cây và giàn cũng phải bảo đảm không che tên điểm dừng, thông tin tuyến xe buýt, camera, hệ thống chiếu sáng, biển quảng cáo cũng như tầm nhìn của người tham gia giao thông.
Các hạng mục thí điểm dự kiến hoàn thành vào dịp 10/10. Sau khi đưa vào sử dụng, thành phố sẽ theo dõi khả năng sinh trưởng của cây, công tác chăm sóc, mức độ an toàn đối với công trình và ảnh hưởng đến giao thông để đánh giá hiệu quả trước khi xem xét nhân rộng mô hình.
Hiện Hà Nội có hàng trăm trụ đường sắt đô thị trên các tuyến Cát Linh - Hà Đông, Nhổn - ga Hà Nội, cùng hệ thống cầu vượt, đường trên cao, hầm chui và nhà chờ xe buýt. Việc tận dụng những không gian hạ tầng này để bổ sung cây xanh mở thêm một hướng cải thiện cảnh quan đô thị, gia tăng diện tích xanh mà không phụ thuộc hoàn toàn vào quỹ đất mới.

