Hà Nội tiếp nhận hạ tầng đường sắt ga Hà Nội - Gia Lâm để tái thiết nội đô lịch sử

Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành nhằm rà soát và xây dựng phương án tổng thể bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm cho UBND TP. Hà Nội quản lý. Động thái này nhằm phục vụ mục tiêu chỉnh trang, tái thiết khu vực nội đô lịch sử theo định hướng quy hoạch của thành phố.

Thành lập Tổ công tác liên ngành bàn giao hạ tầng

Tổ công tác do ông Trần Thiện Cảnh, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, làm Tổ trưởng và ông Đỗ Việt Hải, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, giữ vai trò Tổ phó. Thành phần tham gia bao gồm đại diện các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, các sở ngành của TP. Hà Nội như Tài chính, Quy hoạch - Kiến trúc, Nông nghiệp và Môi trường, cùng lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Thành lập Tổ công tác liên ngành để rà soát và xây dựng phương án bàn giao hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn ga Hà Nội - Gia Lâm.

Nhiệm vụ chính của Tổ công tác là rà soát cơ sở pháp lý, xác định phạm vi tài sản và xây dựng lộ trình bàn giao chi tiết. Kết quả nghiên cứu sẽ được tổng hợp để báo cáo Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội xem xét quyết định. Việc chuyển giao hạ tầng này gắn liền với các dự án hạ tầng trọng điểm như tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình và dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Thay đổi phương án vận hành và khai thác đường sắt

Sau khi bàn giao, việc khai thác vận tải trên tuyến đường sắt quốc gia đi qua nội đô sẽ được điều chỉnh đáng kể. Đối với vận tải hành khách, tần suất các chuyến tàu khách và tàu du lịch đi vào ga Hà Nội sẽ giảm dần. Các chuyến tàu cắt giảm sẽ dừng tại ga Gia Lâm, nơi thành phố bố trí điểm trung chuyển xe buýt tại khu vực Nhà máy xe lửa Gia Lâm để phục vụ hành khách.

Thay đổi lớn trong việc khai thác vận tải hành khách và hàng hóa trên tuyến đường sắt quốc gia đi qua nội đô.

Về vận tải hàng hóa, các chuyến tàu hàng qua đoạn Hà Nội - Long Biên - Gia Lâm sẽ dừng khai thác hoàn toàn. Toàn bộ luồng tàu hàng Bắc - Nam sẽ chuyển hướng đi theo tuyến phía Tây hiện hữu (Bắc Hồng - Văn Điển). Để hỗ trợ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, TP. Hà Nội sẽ tạm bàn giao khoảng 1ha tại khu vực ga Hà Đông, phường Phú Lương để làm bãi tập kết hàng hóa.

Bảo tồn di sản và lộ trình thực hiện

Phạm vi chuyển giao trọng tâm bao gồm tài sản kết cấu hạ tầng từ mặt ray trở xuống trên đoạn ga Hà Nội - Gia Lâm, trong đó có cả cầu Long Biên. Việc này cho phép TP. Hà Nội triển khai các dự án chỉnh trang đô thị gắn với bảo tồn không gian lịch sử - văn hóa tại khu vực 131 vòm cầu Phùng Hưng - Gầm Cầu và phía Đông Trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Dự kiến, công tác chuyển giao sẽ hoàn thành trong quý II/2026. Song song đó, thành phố sẽ nghiên cứu phương án kiến trúc cho tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn qua phố cổ, đảm bảo giữ gìn cấu trúc cảnh quan di sản. Hà Nội cũng đề xuất nghiên cứu cải dịch tuyến đường sắt từ Tổ hợp ga Ngọc Hồi đến nút giao Đại Xuyên để chuẩn hóa hành lang hạ tầng trong tương lai.

Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch chính thức từ cơ quan chức năng.

Tuệ Nhân