Hà Nội tìm giải pháp chống lũ rừng ngang vùng 'rốn lũ' sông Bùi

Sáng 23/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng Phó Chủ tịch Bùi Duy Cường làm việc với các sở ngành và 14 xã nắm bắt tình hình và giải pháp tiêu thoát lũ sông Tích, sông Bùi.

Đỉnh lũ vượt siêu bão Yagi 2024

Phát biểu mở đầu cuộc họp, ông Vũ Đại Thắng - Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, trong tháng 9, trên địa bàn Thành phố hứng chịu mưa lớn dẫn đến tình trạng ngập úng trong nội thành và một số xã ở phía Tây.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại cuộc họp.

“Với vị trí ngập úng trong nội thành, sau khi mưa nước rút rất nhanh, khôi phục hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân. Tuy nhiên, vùng phía Tây của Thành phố đến hôm nay, một số điểm vẫn còn ngập sâu, ảnh hưởng đến đời sống, đi lại, sản xuất của người dân”, ông Vũ Đại Thắng nói.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, mưa lớn trên địa bàn Thủ đô đã chấm dứt được một số ngày, nhưng phía Tây vẫn ngập là do nước từ Phú Thọ đổ về khiến nước sông Tích, sông Bùi dâng cao. Do vậy, lãnh đạo TP Hà Nội đề nghị lãnh đạo các sở ngành bàn giải pháp căn cơ khắc phục tình trạng ngập úng để phía Tây Thành phố trở thành cực tăng trưởng quan trọng.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Lê Thanh Nam – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, vùng dân cư thuộc huyện Chương Mỹ cũ từng bị ngập lụt nghiêm trọng vào năm 2018 do ảnh hưởng của lũ rừng ngang.

“Loại lũ này có đặc thù nước lên rất nhanh, với cường suất lớn nên gây thiệt hại lớn về hoa màu và tài sản, khó có thể lường hết được”, ông Nam nói.

Lý giải về thực trạng này, theo ông Lê Thanh Nam, có nhiều ý kiến cho rằng do mật độ thảm thực vật ở thượng nguồn thuộc tỉnh Hòa Bình cũ suy giảm nên xảy ra mưa lớn là xuất hiện lũ đổ về sông Bùi, sông Tích.

Mặt khác, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến mực nước sông Đáy, sông Hoàng Long dâng cao. Hệ quả là việc tiêu thoát nước sông Bùi, sông Tích rất chậm, dẫn tới tình trạng ngập lụt ở huyện Chương Mỹ vừa qua.

Giám đốc Sở NN&MT Hà Nội Nguyễn Thanh Nam báo cáo về tình hình mưa lũ trên sông Bùi.

“Các chuyên gia nhận định, tại những vùng, lưu vực xuất hiện mưa lớn tập trung với cường độ từ 100 mm trở lên, kéo dài trong vòng 10 giờ, thậm chí là ngắn hơn, sẽ có khả năng cao xảy ra lũ quét, lũ rừng ngang”, ông Lê Thanh Nam nói.

Chủ tịch UBND xã Xuân Mai Nguyễn Anh Đức cho biết, đợt mưa lũ vừa qua, nước sông Bùi dâng cao vượt qua cả cơn bão Yagi năm 2024 và đỉnh lũ năm 2018. “Theo dõi của địa bàn cho thấy, những năm gần đây, đỉnh lũ trên sông Bùi là 7,5 m. Nguyên nhân do ngập úng như vậy là do nước lũ từ Hòa Bình cũ đổ về”, ông Đức cho hay.

Ngoài ra, theo Chủ tịch UBND xã Xuân Mai các hệ thống sông Tích, sông Bùi mỗi năm phù sa bồi lắng khoảng 30-40 cm, nhưng rất nhiều năm không được nạo vét. Điều này ảnh hưởng đến dòng chảy và khả năng tích nước trên các dòng sông.

Tại buổi làm việc, ông Đức đề nghị UBND TP Hà Nội cho phép đầu tư các tuyến đê trên sông Bùi có ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư mỗi khi nước lũ đổ về. Đồng thời, lãnh đạo xã Xuân Mai đề nghị mở rộng hồ Vân Sơn lên 100 ha.

Chủ động ứng phó tình huống mưa lớn

Phát biểu kết luận buổi họp, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, tình trạng úng ngập kéo dài tại khu vực phía Tây thành phố xuất phát từ nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan, trong đó có những tồn tại từ nhiều năm trước.

Bên cạnh tác động của quá trình đô thị hóa, địa hình, thủy văn, ông cho rằng biến đổi khí hậu, lượng mưa ngày càng lớn cũng đang làm tình hình phức tạp hơn. Qua báo cáo của các địa phương, dự báo tình trạng ngập úng có thể tiếp tục diễn biến khó lường trong thời gian tới, nhất là trong những tháng còn lại của mùa mưa năm nay.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Võ Nguyên Phong nêu ý kiến tại cuộc họp.

Trước mắt, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các xã, phường, đặc biệt tại lưu vực sông Bùi, sông Tích, nâng cao tính chủ động, sẵn sàng ứng phó với các tình huống mưa lớn, ngập úng; thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ” trong phòng, chống thiên tai. Các lực lượng của Thành phố, trong đó có ngành thủy lợi và công an, phải sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ địa phương khi có tình huống phát sinh.

Theo ông Vũ Đại Thắng, khu vực phía Tây đang được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của Hà Nội. Nếu tình trạng ngập úng tiếp tục kéo dài, việc triển khai các chủ trương lớn trong Quy hoạch Thủ đô, nhất là phát triển không gian ngầm và đường sắt đô thị, sẽ gặp nhiều khó khăn. Do đó, thành phố cần sớm có giải pháp căn cơ, tổng thể và đồng bộ, không thể xử lý theo cách “vá chỗ này, bùng chỗ kia”.

Ông Vũ Đại Thắng đề nghị nghiên cứu tổng thể quy hoạch cao độ, thủy văn và hệ thống tiêu thoát nước khu vực phía Tây, trên cơ sở kết nối dữ liệu về địa hình, dòng chảy, cao trình đê điều và các công trình thủy lợi. Việc nghiên cứu cần đặt trong mối liên hệ giữa ba sông Bùi, Tích và Đáy, đồng thời tính đến khả năng phối hợp liên vùng với các địa phương có liên quan đến lưu vực sông Đáy.

Đối với các giải pháp trước mắt, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu rà soát, xây dựng cơ chế phối hợp vận hành hồ chứa, đập, trạm bơm và các dòng sông, chủ động điều tiết, nhất là trước các đợt mưa lớn. Cùng với đó, cần đẩy mạnh nạo vét các dòng sông nhằm tăng khả năng trữ và tiêu thoát nước, hạn chế áp lực phải nâng cao cao trình đê.

“Dự án chống ngập tại khu vực sông Bùi, sông Tích cần được triển khai trên cơ sở nghiên cứu tổng thể. Thành phố sẽ chỉ đạo các sở, ngành sớm hoàn thiện nghiên cứu, đề xuất giải pháp căn cơ để từng bước xử lý tình trạng ngập úng kéo dài, đáp ứng yêu cầu phát triển khu vực phía Tây theo Quy hoạch Thủ đô”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nói.