Hà Nội xác định 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực
Quy hoạch định hướng Thủ đô phát triển với 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn, các đô thị vệ tinh và các thị trấn được phân cách bằng hành lang xanh, rừng, vành đai xanh, nêm xanh, sông, hồ, liên kết bằng hệ thống giao thông vành đai, hướng tâm; kết hợp 9 trục động lực, với các vành đai, hành lang kinh tế.
Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm mới được kỳ họp thứ 31, HĐND thành phố Hà Nội biểu quyết thông qua các nội dung chính đã đề xuất xác lập không gian Thủ đô Hà Nội là một tổng thể đô thị thống nhất, với quy hoạch cấu trúc đô thị theo mô hình Chùm đô thị đa cực - đa trung tâm, Đa tầng – đa lớp, thành phố Văn hiến, bản sắc, sáng tạo, phát triển sáng, xanh, sạch đẹp, thích ứng với biến đổi khí hậu
Quy hoạch định hướng Thủ đô phát triển với 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn, các đô thị vệ tinh và các thị trấn được phân cách bằng hành lang xanh, rừng, vành đai xanh, nêm xanh, sông, hồ, liên kết bằng hệ thống giao thông vành đai, hướng tâm; kết hợp 9 trục động lực, với các vành đai, hành lang kinh tế, thúc đẩy liên kết vùng.
Quy hoạch cũng nghiên cứu phát triển đô thị nén với phát triển cao tầng tại khu vực trung tâm, giảm mật độ xây dựng và phát triển không gian ngầm (với liên kết mô hình TOD, ga tàu điện ngầm, phát triển các không gian công cộng, thương mại dịch vụ, tiện ích công cộng, hạ tầng kỹ thuật ngầm, đa tầng, kết hợp chứa nước, thoát nước, chống ngập úng), tiết kiệm không gian mặt đất ưu tiên cho không gian xanh, công cộng, bảo tồn, xây dựng, phát huy các không gian cảnh quan tự nhiên, rừng, hành lang xanh, vành đai xanh, nêm xanh, sông, hồ, đảm bảo môi trường bền vững.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đề xuất xác lập không gian Thủ đô Hà Nội là một tổng thể đô thị thống nhất.
Thành phố cũng định hướng kiểm soát khai thác phát triển không gian tầm thấp (<1000m), không gian tầm cao, tạo dư địa ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo, phát triển đô thị thông minh trong giao thông lưu không, phát triển dịch vụ trong không gian, sử dụng không gian, thiết bị bay, hỗ trợ quản lý an ninh, an toàn, PCCC, cứu hộ cứu nạn, phục vụ sản xuất nông nghiệp CNC và du lịch; nghiên cứu tham gia kiểm soát, ứng dụng khoa học công nghệ sử dụng không gian vũ trụ, viễn thông, viễn thám, không gian số, đồng bộ với đảm bảo an ninh, quốc phòng, cân đối phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn, tạo lập các động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô, vùng đồng bằng Sông Hồng và đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm với 9 trung tâm lớn
Theo quy mô, tính chất, vai trò, tiềm năng thế mạnh vượt trội, Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đề xuất quy hoạch thành 9 trung tâm lớn bao gồm: Trung tâm đô thị Nam Sông Hồng (Chính trị - hành chính quốc gia và Thành phố; trung tâm kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Bắc Sông Hồng (Kinh tế - Dịch vụ - Hội nhập kinh tế, quốc tế); Trung tâm đô thị phía Đông (Thương mại dịch vụ - Hội nhập Quốc tế - Y tế - Du lịch – Logistic – Giáo dục đào tạo); Trung tâm đô thị Olympic (Thể thao quốc gia, quốc tế);Trung tâm đô thị Phú Xuyên (Logistic – Y tế - Công nghiệp công nghệ cao – Hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa (Di sản – Văn hóa tâm linh – Du lịch dịch vụ, sinh thái – Làng nghề); Trung tâm đô thị Xuân Mai (Giáo dục đào tạo – Sinh thái cảnh quan – Du lịch dịch vụ); Trung tâm đô thị Hòa Lạc (Trung tâm Khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo – Giáo dục đào tạo – Y tế); Trung tâm đô thị Sơn Tây (Văn hóa – Di sản – Đào tạo – Y tế - Sinh thái cảnh quan).
Cùng với quy hoạch 9 trung tâm lớn, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cũng đề xuất các trục động lực phát triển, theo đó xác lập 9 trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch.
Trục Nhật Tân - Nội Bài/Bắc Thăng Long –Nội Bài: Là trục xương sống hình thành Đô thị phía Bắc cửa ngõ đối ngoại, biểu tượng cho hiện đại và hội nhập của Thủ đô. Phát triển mô hình Đô thị Sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Trục Hồ Tây – Cổ Loa – Sân bay Gia Bình: Là trục không gian kết nối trung tâm đến vùng kinh tế mới phía Đông Bắc và Sân bay Gia Bình (Bắc Ninh). Hình thành 13 các trung tâm phát triển mới khu đô thị sáng tạo, tài chính – công nghệ cao; thúc đẩy phát triển các khu đô thị hiện đại, dịch vụ chất lượng cao; kết nối Bắc Ninh, trục kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng,…
Trục Quốc lộ 5/Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng: Kết nối Hà Nội với cửa ngõ ra biển (cảng biển quốc tế). Trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh.
Trục Quốc lộ 1A/Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và Vùng duyên hải. Tập trung phát triển mạnh về công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và vận tải đa phương thức.
Trục Quốc lộ 21B/Quốc lộ 21C: Là "Hành lang kép", vừa là trục hỗ trợ giảm tải cho Quốc lộ 1A (trục công nghiệp - logistics), là trục không gian xanh - văn hóa đặc thù, trục kết nối di sản Mỹ Đình – Ba Sao – Hương Tích – Bái Đính.
Trục QL6/Tuyến đường Hà Đông – Xuân Mai: Phát triển chuỗi đô thị sinh thái kết nối Đô thị trung tâm với Đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc.
Trục Đại lộ Thăng Long/Hồ Tây – Ba Vì: đóng vai trò kết nối Đô thị trung tâm với Cực tăng trưởng phía Tây (Đô thị Hòa Lạc), vườn quốc gia Bà Vì. Vừa là trục động lực kinh tế tri thức (Khoa học, Công nghệ, Giáo dục), vừa là trục không gian văn hóa - cảnh quan đặc sắc kết nối văn hóa Thăng Long - xứ Đoài.
Trục Quốc lộ 32/ Tuyến đường Tây Thăng Long: Là trục hướng tâm quan trọng kết nối Đô thị trung tâm với Đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng – Phú Thọ. Phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ du lịch, văn hóa lịch sử.
Trục Đại lộ cảnh quan Sông Hồng: là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.
Xác định các vành đai, hành lang phát triển
Hà Nội xác định, Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 2.5 thuộc đô thị trung tâm và nội đô lịch sử sẽ tập trung bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, lịch sử: Khu phố cổ, khu phố cũ, Hồ Gươm, Hồ Tây, thành Cổ Loa, di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 36 phố phường; cải tạo tái thiết các khu chung cư cũ và các ô phố xuống cấp; khôi phục cấu trúc phố Pháp.
Đối với Vành đai 3, Vành đai 3.5 xác định là vành đai phát triển đô thị theo đó, Vành đai 3 tập trung tái cấu trúc đô thị, phát triển theo mô hình nén và TOD tại các nút giao thông lớn. Khai thác tối đa không gian ngầm (bãi đỗ xe, thương mại) và nâng cao chất lượng không gian công cộng để giảm tải áp lực cho khu vực nội đô lịch sử. Đây là ranh giới kiểm soát hạn chế phương tiện cá nhân vào nội đô. Vành đai 3.5 sẽ hình thành chuỗi đô thị mới hiện đại và đồng bộ. Phát triển các trung tâm dịch vụ, thương mại, y tế, giáo dục cấp vùng để hút dân cư ra khỏi vành đai 3. Đóng vai trò là vùng đệm chuyển tiếp hài hòa giữa khu vực đô thị mật độ cao và các vành đai xanh sinh thái.
Vành đai phát triển đô thị theo đường Vành đai 4 là vành đai kinh tế - đô thị động lực và là xương sống của sự phát triển mới. Đây là tuyến đường vành đai Vùng Thủ đô, kết nối trực tiếp Hà Nội với Hưng Yên, Bắc Ninh; Phát triển các cụm đô thị - logistics hiện đại bám dọc tuyến đường, khai thác lợi thế kết nối vùng.
Vành đai phát triển đô thị theo đường Vành đai 4.5, Quốc lộ 21A, Vành đai 5, cao tốc Tây Bắc được xác định là không gian phát triển kết nối chuỗi các đô thị vệ tinh của Hà Nội (Sơn Tây, Hòa Lạc - Xuân Mai - Vân Đình - Đại Nghĩa - Phú Xuyên) với các đô thị Việt Trì, Vĩnh Yên của Phú Thọ với Thái Nguyên; kết nối với đô thị Phủ Lý, Đồng Văn của Ninh Bình; với Hưng Yên qua sông Hồng và Hải Phòng. Là vành đai quan trọng liên kết Vùng Thủ đô (giữa Hà Nội với 6 tỉnh: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình) với Thủ đô Hà Nội là trung tâm liên kết vùng, trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng Sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.
Hành lang kinh tế Bắc - Nam được xác định là không gian phát triển đô thị liên kết đô thị trung tâm với không gian phát triển đô thị phía Bắc (Trục Thăng Long - Nội Bài; Nhật Tân - Nội Bài) kết nối với chuỗi các đô thị Vĩnh Yên, Sông Công, Thái Nguyên đi Lào Cai, Tuyên Quang, Cao Bằng (Vùng trung du và miền núi phía Bắc) tới cửa khẩu biên giới.
Không gian phát triển đô thị phía Phía Nam (trục Quốc lộ 1A, Quốc lộ 1B, trục đường phía Nam Hà Nội, đường sắt quốc gia, cao tốc Bắc - Nam, sân bay phía Nam vùng Thủ đô) đô thị Thường Tín, Olympic, Phú Xuyên kết nối với chuỗi các đô thị phía Nam Phủ Lý, Đồng Văn, Ninh Bình, Thanh Hóa và các tỉnh phía Nam.
Đồng bộ kết nối Vành đai 3.5, Vành đai 4, Vành đai 4.5, Vành đai 5 qua sông Hồng với chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên theo Trục đường kết nối di sản văn hóa du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng, đường tỉnh 378 thuộc tỉnh Hưng Yên; kiến tạo không gian phát triển mới tiếp nối với Trục Đại lộ cảnh quan Sông Hồng đến hết phạm vi phía Nam Thành phố, tạo dư địa phát triển mạnh, hiện đại, đồng bộ.
Đối với hành lang Đông Tây được xác định là không gian phát triển đô thị liên kết Đô thị trung tâm với phía Đông (Trục Hồ Tây - Cổ Loa - Sân bay Gia Bình; Trục Quốc lộ 5 - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh); liên kết với phía Tây Thành phố (Trục Đại lộ Thăng Long, Hồ Tây - Ba Vì kết nối đô thị Hòa Lạc) đi các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa,…) và các tỉnh thuộc Vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, Quy hoạch mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội - trung tâm chính trị - hành chính quốc gia - trở thành cực tăng trưởng trung tâm, tạo không gian và dư địa phát triển, hướng tới tăng trưởng 2 con số, tầm nhìn 100 năm và xa hơn, tương xứng Thủ đô của quốc gia thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.
Việc điều chỉnh cũng nhằm bảo đảm phù hợp với sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch Vùng đồng bằng sông Hồng, kết nối các tỉnh lân cận và các quy hoạch ngành, lĩnh vực liên quan.
Cũng theo ông Dương Đức Tuấn, Hà Nội trong Quy hoạch tổng thể quốc gia không chỉ chịu trách nhiệm quản lý và phát triển trên địa bàn hành chính, mà còn được xác định là hạt nhân dẫn dắt phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng và liên vùng kinh tế - xã hội, liên kết chặt chẽ với các tỉnh lân cận: Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và các vùng khác trong cả nước.
