Hạ viện Anh xem xét thí điểm nghị sĩ tham gia họp ủy ban từ xa
Hạ viện Anh dự kiến xem xét một loạt đề xuất nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và duy trì tính liên tục trong hoạt động của các ủy ban chuyên môn. Nổi bật là chương trình thí điểm cho phép nghị sĩ tham gia họp từ xa trong một số trường hợp đặc biệt và cơ chế nghỉ phép dành cho chủ nhiệm ủy ban.

Một cuộc họp của uỷ ban nghị viện có nhân chứng tham dự từ xa. Ảnh: Nghị viện Anh
Theo chương trình nghị sự được Hạ viện Anh công bố ngày 11/9, các nghị sĩ sẽ xem xét những kiến nghị của Ủy ban Hiện đại hóa cùng các sửa đổi liên quan đến Nội quy Hạ viện. Các đề xuất tập trung vào việc bảo đảm hoạt động nghị viện vừa linh hoạt, bao trùm, vừa duy trì được những nguyên tắc căn bản về túc số, an ninh và trách nhiệm của nghị sĩ.
Nội dung đáng chú ý nhất là chương trình thí điểm cho phép nghị sĩ tham gia từ xa vào các phiên họp của ủy ban chuyên môn trong hai trường hợp. Thứ nhất, việc tiếp cận trụ sở Quốc hội bị hạn chế nghiêm trọng hoặc hoàn toàn gián đoạn. Thứ hai, nghị sĩ cần được áp dụng một biện pháp hỗ trợ hợp lý vì lý do sức khỏe sau khi trải qua quy trình đánh giá theo hướng dẫn.
Ủy ban Hiện đại hóa khẳng định tham dự trực tiếp vẫn là nguyên tắc mặc định và hình thức từ xa không được sử dụng một cách phổ biến. Hoạt động thí điểm phải tuân thủ các yêu cầu về túc số, chuẩn mực ứng xử và an ninh mạng. Chủ nhiệm ủy ban cũng không tự quyết định nghị sĩ nào đủ điều kiện tham gia từ xa vì lý do sức khỏe; vấn đề này phải được xử lý theo một quy trình riêng nhằm bảo đảm tính nhất quán và tránh xung đột lợi ích.
Theo đề xuất, Ủy ban Liên lạc của Hạ viện sẽ đánh giá việc thực hiện hướng dẫn trong vòng 18 tháng. Chương trình thí điểm dự kiến kéo dài đến hết nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay. Quốc hội khóa tiếp theo sẽ căn cứ kết quả đánh giá để quyết định có duy trì thường xuyên mô hình này hay không.
Gói cải cách còn bao gồm cơ chế nghỉ phép đối với chủ nhiệm các ủy ban chuyên môn được hưởng phụ cấp chức vụ và đã đăng ký bỏ phiếu theo ủy quyền. Quy định này nhằm bảo đảm các ủy ban có phương án lãnh đạo thay thế trong thời gian chủ nhiệm nghỉ vì những lý do hợp lệ, thay vì phải xử lý từng trường hợp bằng các giải pháp tình thế.
Các đề xuất cho thấy Anh đang chuyển từ mô hình nghị viện trực tiếp kết hợp trực tuyến được áp dụng rộng rãi trong đại dịch sang cơ chế tham gia từ xa có phạm vi chặt chẽ hơn. Trọng tâm không còn là ứng phó khẩn cấp mà là bảo đảm khả năng tiếp cận cho nghị sĩ có nhu cầu hỗ trợ, tăng sức chống chịu của thể chế và duy trì hoạt động liên tục của các cơ quan nghị viện.
Theo chương trình nghị sự được Hạ viện Anh công bố ngày 11/9, các nghị sĩ sẽ xem xét những kiến nghị của Ủy ban Hiện đại hóa cùng các sửa đổi liên quan đến Nội quy Hạ viện. Các đề xuất tập trung vào việc bảo đảm hoạt động nghị viện vừa linh hoạt, bao trùm, vừa duy trì được những nguyên tắc căn bản về túc số, an ninh và trách nhiệm của nghị sĩ.
Nội dung đáng chú ý nhất là chương trình thí điểm cho phép nghị sĩ tham gia từ xa vào các phiên họp của ủy ban chuyên môn trong hai trường hợp. Thứ nhất, việc tiếp cận trụ sở Quốc hội bị hạn chế nghiêm trọng hoặc hoàn toàn gián đoạn. Thứ hai, nghị sĩ cần được áp dụng một biện pháp hỗ trợ hợp lý vì lý do sức khỏe sau khi trải qua quy trình đánh giá theo hướng dẫn.
Ủy ban Hiện đại hóa khẳng định tham dự trực tiếp vẫn là nguyên tắc mặc định và hình thức từ xa không được sử dụng một cách phổ biến. Hoạt động thí điểm phải tuân thủ các yêu cầu về túc số, chuẩn mực ứng xử và an ninh mạng. Chủ nhiệm ủy ban cũng không tự quyết định nghị sĩ nào đủ điều kiện tham gia từ xa vì lý do sức khỏe; vấn đề này phải được xử lý theo một quy trình riêng nhằm bảo đảm tính nhất quán và tránh xung đột lợi ích.
Theo đề xuất, Ủy ban Liên lạc của Hạ viện sẽ đánh giá việc thực hiện hướng dẫn trong vòng 18 tháng. Chương trình thí điểm dự kiến kéo dài đến hết nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay. Quốc hội khóa tiếp theo sẽ căn cứ kết quả đánh giá để quyết định có duy trì thường xuyên mô hình này hay không.
Gói cải cách còn bao gồm cơ chế nghỉ phép đối với chủ nhiệm các ủy ban chuyên môn được hưởng phụ cấp chức vụ và đã đăng ký bỏ phiếu theo ủy quyền. Quy định này nhằm bảo đảm các ủy ban có phương án lãnh đạo thay thế trong thời gian chủ nhiệm nghỉ vì những lý do hợp lệ, thay vì phải xử lý từng trường hợp bằng các giải pháp tình thế.
Các đề xuất cho thấy Anh đang chuyển từ mô hình nghị viện trực tiếp kết hợp trực tuyến được áp dụng rộng rãi trong đại dịch sang cơ chế tham gia từ xa có phạm vi chặt chẽ hơn. Trọng tâm không còn là ứng phó khẩn cấp mà là bảo đảm khả năng tiếp cận cho nghị sĩ có nhu cầu hỗ trợ, tăng sức chống chịu của thể chế và duy trì hoạt động liên tục của các cơ quan nghị viện.
