Hạ viện Mỹ lần thứ ba bỏ phiếu yêu cầu chấm dứt chiến tranh Iran

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Hạ viện Mỹ đã lần thứ ba thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh, theo đó yêu cầu chấm dứt khả năng Tổng thống Donald Trump tiếp tục các hoạt động quân sự tại Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra tối 15/9 (theo giờ địa phương) với kết quả 220-204, tương tự hai lần trước trong mùa Hè, nhưng lần này có thêm một số nghị sĩ Cộng hòa tham gia ủng hộ.

Có 7 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, trong đó 3 người lần đầu tiên đứng về phía nghị quyết này.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Zach Nunn của bang Iowa giải thích quyết định bỏ phiếu rằng khi “cánh cửa đàm phán đã khép lại, các hoạt động tác chiến kéo dài cần có sự cho phép của Quốc hội”.

“Tôi sẽ không ủng hộ một cuộc chiến tranh không có hồi kết”, ông Nunn nói.

Tuy nhiên, chưa có nghị quyết nào trong số này được chuyển tới bàn Tổng thống. Nếu được đưa tới Nhà Trắng, ông Trump gần như chắc chắn sẽ phủ quyết, theo đánh giá của hãng tin AP.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Brian Mast của bang Florida, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đặt câu hỏi về việc các nghị sĩ Dân chủ muốn rút những nguồn lực quân sự nào khỏi khu vực, nơi ông cho rằng Iran vẫn là một mối đe dọa.

Ông Mast nói ông Trump phản đối “những cuộc chiến tranh kéo dài vô tận” và đang tìm cách chấm dứt những cuộc đối đầu kéo dài hàng thập kỷ với Iran. “Iran tiếp tục là mối đe dọa đối với Mỹ”, ông Mast nói.

Cuộc chiến Iran trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ

Động thái của Hạ viện Mỹ nhiều khả năng là cuộc bỏ phiếu cuối cùng về chiến sự Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong bối cảnh cuộc xung đột ở nước ngoài đang trở thành một vấn đề đáng chú ý trong các chiến dịch tranh cử.

Cuộc chiến do Tổng thống Trump phát động ngày 28/2 đã kéo dài gần 7 tháng, với những đợt tên lửa tấn công và đáp trả diễn ra đan xen, gây tác động trên nhiều khu vực ở Trung Đông.

Các nghị sĩ Mỹ sẽ trở về địa phương vào cuối tuần này để dành phần lớn thời gian cho chiến dịch vận động tranh cử. Còn chưa đầy 50 ngày trước cuộc bầu cử, kết quả sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ, trong bối cảnh đảng Dân chủ tìm cách giành lại quyền kiểm soát từ đảng Cộng hòa.

Chi phí chiến tranh gia tăng

Một báo cáo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), cơ quan phân tích ngân sách phi đảng phái, công bố ngày 15/9 cho biết cuộc chiến Iran đã khiến Mỹ tiêu tốn hơn 38 tỷ USD tính đến đầu tháng 8 và chi phí có thể tiếp tục tăng tới 3 tỷ USD mỗi tháng, tùy thuộc diễn biến xung đột.

Theo báo cáo, cuộc chiến cũng có thể làm lạm phát của Mỹ tăng thêm 0,5 điểm phần trăm trong ba tháng đầu năm 2027, chủ yếu do những tác động liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt qua các tuyến hàng hải quan trọng.

Ông Trump từng cam kết không đưa Mỹ vào các cuộc chiến ở nước ngoài khi giành nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Việc Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự tại Iran hiện trở thành một trong những vấn đề được tranh luận trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Theo một cuộc thăm dò AP-NORC hồi tháng 7, phần lớn người Mỹ được hỏi cho rằng cuộc chiến tại Iran không đáng để Mỹ tham gia.

Quốc hội nhiều lần tìm cách hạn chế chiến dịch quân sự

Quốc hội Mỹ đã nhiều lần tìm cách thay đổi hướng đi của cuộc chiến với Iran, nhưng các nỗ lực nhằm hạn chế hoạt động quân sự của chính quyền Trump vẫn gặp trở ngại chừng nào tổng thống còn có thể phủ quyết các biện pháp này.

Hạ viện lần đầu thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh vào tháng 6, sau đó tiếp tục thông qua một nghị quyết khác vào tháng 7, đều nhằm hạn chế hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran.

Thượng viện cũng từng thông qua một nghị quyết tương tự trong lần bỏ phiếu thứ 10 về vấn đề này. Tuy nhiên, các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện nhanh chóng đảo ngược lập trường vào ngày hôm sau, sau khi ông Trump chỉ trích họ trong một cuộc ăn trưa kín.

Hiến pháp Mỹ trao cho Quốc hội quyền tuyên chiến, đồng thời trao cho tổng thống, với tư cách Tổng tư lệnh, quyền tiến hành một số hoạt động quân sự.

Đạo luật Quyền lực Chiến tranh được ban hành sau cuộc chiến tranh Việt Nam nhằm đặt ra giới hạn cụ thể hơn đối với quyền của tổng thống. Theo luật này, các hoạt động quân sự kéo dài phải nhận được sự chấp thuận của Quốc hội sau thời hạn nhất định, thường là 60 hoặc 90 ngày.

Nghị quyết lần này của Hạ viện vì thế tiếp tục mở ra tranh luận về ranh giới quyền hạn giữa Quốc hội và Tổng thống Mỹ trong việc quyết định và duy trì các hoạt động quân sự ở nước ngoài.