Hai đợt không khí lạnh dồn dập tràn về miền Bắc, rét đậm có thể trùng đúng Tết Nguyên đán 2026

Theo nhận định của các chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, từ nay đến khoảng ngày 20/1, hầu khắp các vùng trên cả nước vẫn duy trì trạng thái thời tiết tương đối dễ chịu: ban ngày trời ấm, thậm chí có nơi nắng nóng nhẹ, trong khi sáng sớm và đêm se lạnh. Tuy nhiên, đây chỉ là khoảng “lặng gió” ngắn ngủi trước khi hai đợt không khí lạnh liên tiếp tràn xuống.

Đợt không khí lạnh thứ nhất được dự báo bắt đầu từ ngày 21/1 và kéo dài đến khoảng ngày 25/1. Trong đợt này, nền nhiệt miền núi phía Bắc giảm sâu, phổ biến ở mức 9–10 độ C, có nơi thấp hơn. Khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Thủ đô Hà Nội nhiệt độ ban đêm và sáng sớm xuống khoảng 13–14 độ C, cảm giác rét rõ rệt. Tại miền Trung, không khí lạnh khiến nhiệt độ ban đêm phổ biến 17–20 độ C; riêng Đà Lạt có thể xuống mức 12–13 độ C về đêm và sáng sớm. Đáng lưu ý, đợt gió mùa này đi kèm mưa nhỏ rải rác ở Trung Bộ, làm gia tăng cảm giác rét và ẩm.

Sau một khoảng ngắn thời tiết có xu hướng ổn định hơn, đợt không khí lạnh thứ hai dự kiến xuất hiện từ ngày 28/1 và kéo dài qua đầu tháng 2/2026. Đây được đánh giá là đợt rét mạnh, đặc biệt tại khu vực miền núi phía Bắc, nơi nhiệt độ có thể xuống tới 6 độ C ở vùng núi cao; đồng bằng Bắc Bộ phổ biến 12–13 độ C. Từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi, không khí lạnh kết hợp mưa nhỏ, khiến thời tiết trở nên ẩm lạnh kéo dài. Các chuyên gia cũng khuyến cáo những hộ nuôi chim yến cần đặc biệt chú ý các biện pháp chống rét cho đàn chim trong giai đoạn này để hạn chế thiệt hại.

Nhìn rộng hơn, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 rơi vào tháng 2, thời điểm mà các khối không khí lạnh thường hoạt động mạnh ở phía Bắc, sau đó di chuyển sâu xuống phía Nam, gây ảnh hưởng trên phạm vi cả nước. Mặc dù dự báo trong ba tháng tới, cường độ hoạt động trung bình của không khí lạnh có xu hướng yếu hơn so với nhiều năm, song các đợt rét đậm, rét hại lại có khả năng tập trung vào tháng 2/2026, trùng đúng dịp Tết. Điều này đồng nghĩa thời tiết trong kỳ nghỉ Tết năm nay có thể lạnh hơn so với một số năm gần đây.

Không chỉ dừng ở rét đậm, rét hại, các bản tin khí tượng còn cảnh báo nguy cơ xuất hiện băng giá và mưa tuyết tại các khu vực núi cao phía Bắc trong tháng 1 và 2/2026. Đây là những hiện tượng thời tiết nguy hiểm, có thể gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây trồng, vật nuôi, cũng như ảnh hưởng đến giao thông và đời sống sinh hoạt của người dân vùng cao.

Lý giải về xu thế thời tiết này, các chuyên gia cho biết hiện tượng ENSO, bao gồm El Nino và La Nina, đang trong trạng thái La Nina yếu. Trong tuần đầu tháng 1, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương ở mức âm 0,5 độ C. Dự báo trong ba tháng tới, ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất 75–85%, trong khi khả năng

duy trì La Nina chỉ còn khoảng 15–25%. Sự chuyển pha này khiến thời tiết có những đợt biến động ngắn hạn, trong đó không loại trừ khả năng xuất hiện các đợt rét sâu, rét hại bất thường.

Thực tế, ngay trong ngày 19/1, bộ phận không khí lạnh đã được ghi nhận đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, khiến miền Bắc bắt đầu xuất hiện mưa nhỏ, nhiệt độ phổ biến 17–20 độ C. Từ ngày 21/1, do ảnh hưởng trực tiếp của không khí lạnh, khu vực từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai có mưa, mưa rào, cục bộ mưa vừa, mưa to kèm dông. Trong các cơn dông tiềm ẩn nguy cơ lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Riêng vùng núi Bắc Bộ cần đặc biệt đề phòng hiện tượng băng giá và sương muối.

Trước những diễn biến thời tiết phức tạp trên, các chuyên gia khuyến cáo người dân, nhất là tại khu vực miền núi và trung du Bắc Bộ, cần chủ động theo dõi các bản tin dự báo, chuẩn bị phương án chống rét cho người, cây trồng và vật nuôi.

Khang Nhi - Nguyễn Trọng