Hải quan nâng cao năng lực kiểm soát tội phạm ma túy

Trong hai ngày 7 - 8/10/2026, tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Cục Hải quan, gồm Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Chi cục Hải quan khu vực IX, tổ chức Hội nghị tập huấn về nhận diện phương thức, thủ đoạn và kỹ năng kiểm soát tội phạm ma túy trên các tuyến, địa bàn trọng điểm của lực lượng Hải quan.

Tham dự Hội nghị có 55 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ, công chức đến từ 12 Chi cục Hải quan khu vực, cùng các giảng viên, báo cáo viên của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) và Học viện Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an.

Hội nghị được tổ chức trong khuôn khổ triển khai nhiệm vụ của cơ quan Hải quan thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, hướng tới tăng cường công tác phòng ngừa, nâng cao nhận thức và năng lực thực thi nhiệm vụ của lực lượng Hải quan, đồng thời phát huy vai trò phối hợp của doanh nghiệp và cộng đồng trong phòng, chống tội phạm ma túy tại khu vực biên giới, cửa khẩu.

Nhận diện nguy cơ từ sớm, đánh giá đúng rủi ro

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, nhấn mạnh phòng, chống ma túy là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, thường xuyên và lâu dài. Đối với lực lượng Hải quan, nhiệm vụ này gắn trực tiếp với chức năng quản lý nhà nước về hải quan, kiểm soát hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; đồng thời kiểm tra, giám sát hàng hóa, hành lý và phương tiện qua biên giới.

Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh tội phạm ma túy xuyên biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Các đối tượng có xu hướng lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải quốc tế, thương mại điện tử, chuyển phát nhanh và lưu lượng hành khách qua biên giới để cất giấu, vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất. Phương thức, thủ đoạn liên tục thay đổi, có sự dịch chuyển giữa các tuyến, địa bàn và ngày càng sử dụng nhiều hình thức cất giấu, ngụy trang tinh vi.

Thực tế đó đòi hỏi lực lượng Hải quan phải chuyển mạnh từ kiểm soát theo phương thức truyền thống sang chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, đánh giá đúng rủi ro và xác định chính xác trọng điểm kiểm soát. Cùng với tăng cường kiểm tra, giám sát, việc thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực phân tích thông tin, nhận diện dấu hiệu nghi vấn và xử lý tình huống nghiệp vụ là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm ma túy.

Đây cũng là trọng tâm được Hội nghị tập trung làm rõ thông qua các chuyên đề chuyên sâu, kết hợp giữa kiến thức nghiệp vụ, kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng xử lý tình huống.

Kết nối kinh nghiệm giữa các tuyến, địa bàn trọng điểm

Trong hai ngày tập huấn, Hội nghị triển khai 7 chuyên đề, tập trung vào những nội dung trực tiếp phục vụ công tác kiểm soát ma túy của lực lượng Hải quan.

Các đại biểu được cập nhật tình hình, xu hướng và phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy xuyên quốc gia và qua biên giới; trao đổi kinh nghiệm phát hiện, đấu tranh, xử lý các vụ việc vận chuyển trái phép chất ma túy; nhận diện ma túy, tiền chất, chất hướng thần mới cũng như các phương thức cất giấu, ngụy trang thường được các đối tượng sử dụng.

Bên cạnh đó, Hội nghị chú trọng trang bị kỹ năng thu thập, phân tích thông tin và nhận diện nguy cơ, qua đó hỗ trợ cán bộ Hải quan nâng cao khả năng phát hiện dấu hiệu bất thường và lựa chọn biện pháp kiểm tra phù hợp. Trong đó, ngày thứ nhất tập trung củng cố kiến thức về nhận diện đối tượng, phương thức, thủ đoạn và kỹ năng phát hiện ma túy; ngày thứ hai đi sâu vào những phương thức phạm tội mới gắn với môi trường số và yêu cầu phối hợp liên ngành.

Theo đó, các đại biểu được trao đổi về phương thức, thủ đoạn của tội phạm ma túy lợi dụng không gian mạng và hoạt động thương mại điện tử; công tác phối hợp giữa lực lượng Hải quan và Công an trong phát hiện, đấu tranh, bắt giữ và xử lý tội phạm ma túy. Hội nghị đồng thời dành thời lượng cho thực hành tổng hợp, xử lý các tình huống nghiệp vụ, giúp học viên vận dụng kiến thức đã được cập nhật vào những tình huống sát với thực tế công tác.

Không chỉ cung cấp kiến thức từ giảng viên, báo cáo viên, Hội nghị còn tạo diễn đàn để các đơn vị Hải quan chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ những tuyến, địa bàn có đặc điểm và phương thức hoạt động tội phạm khác nhau.

Các đại biểu tập trung trao đổi, phân tích những vụ việc điển hình và kinh nghiệm kiểm soát ma túy qua đường hàng không; tuyến biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia; hàng hóa xuất nhập khẩu, hành lý, bưu gửi, chuyển phát nhanh, logistics và thương mại điện tử. Đây là những lĩnh vực, tuyến vận chuyển có đặc thù khác nhau, đòi hỏi lực lượng Hải quan phải có phương pháp nhận diện và kiểm soát phù hợp.

Đáng chú ý, các Chi cục Hải quan khu vực I, II, IX, XV, XVII và các đơn vị thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã chuẩn bị những tình huống, vụ việc và kinh nghiệm thực tế từ địa bàn quản lý để đưa ra trao đổi tại Hội nghị. Qua đó, kiến thức chuyên môn của giảng viên được kết nối trực tiếp với kinh nghiệm của cán bộ Hải quan làm nhiệm vụ tại cơ sở.

Việc trao đổi hai chiều này giúp các đơn vị cùng nhận diện dấu hiệu rủi ro, chia sẻ phương pháp kiểm tra, kinh nghiệm phối hợp và cách xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn. Qua đó, Hội nghị không chỉ bổ sung kiến thức nghiệp vụ mà còn góp phần tăng cường sự kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp giữa các đơn vị trong toàn lực lượng.

Từ việc cập nhật phương thức, thủ đoạn mới đến thực hành xử lý tình huống và chia sẻ kinh nghiệm tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, Hội nghị góp phần nâng cao năng lực nhận diện, phân tích rủi ro và kiểm soát ma túy của lực lượng Hải quan, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm ma túy trong tình hình mới.