Hành trình thiêng liêng đi tìm hài cốt liệt sĩ: Bài 4: Sáng mãi đạo lý uống nước nhớ nguồn

Chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc

Ngay từ sáng sớm ngày 19/01/2026, hàng chục thân thân gia đình liệt sĩ đã có mặt tại Hội trường UBND xã Châu Pha (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TPHCM) để chờ đợi được làm các thủ tục lấy mẫu ADN. Trong số những thân nhân liệt sĩ đến đây đa phần không còn trẻ. Nhiều cụ, các bác, cô chú dù tuổi cao sức yếu, bước đi không còn vững, những mái đầu đã bạc màu sương gió nhưng vẫn được con cháu hỗ trợ đưa đến trụ sở.

Tại điểm tiếp nhận mẫu ADN tại Hội trường UBND xã Châu Pha cũng như 7 địa điểm lấy mẫu còn lại tại TPHCM đều được bố trí đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác tiếp nhận mẫu. Với tinh thần trách nhiệm cao, trong không khí làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trang trọng ấy, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Công an TPHCM và các lực lượng chức năng đã tận tình hướng dẫn, từng bước hỗ trợ người dân trong suốt quá trình thu nhận mẫu, bảo đảm đúng quy trình kỹ thuật, khoa học, nhanh gọn và an toàn, bởi hơn ai hết họ hiểu rằng mỗi mẫu ADN được thu nhận không đơn thuần là dữ liệu phục vụ công tác chuyên môn mà còn chứa đựng tình cảm, niềm tin, sự mong mỏi và khát vọng tìm thấy người thân của thân nhân các gia đình liệt sĩ.

Hành trình thu nhận mẫu ADN vẫn được đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an TPHCM và các đơn vị liên quan tiến hành bền bỉ với hy vọng lớn nhất đó là sớm tìm được tên gọi cho các liệt sĩ, một hành động tri ân ý nghĩa để những người thân còn sống cảm thấy được an ủi, được xoa dịu. Đối với những thân nhân già yếu, đội ngũ đến tận nơi lấy mẫu, làm sao lấy được tối đa các mẫu ADN để tiến hành đối sánh được kết quả cao nhất. Theo kế hoạch, việc thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn TPHCM được thực hiện tại 8 điểm và sẽ diễn ra từ ngày 19/01 đến ngày 23/01/2026.

Công an và các đơn vị liên quan đến tận nhà thân nhân liệt sĩ lấy mẫu ADN

"Chúng tôi đặt mình vào thân nhân các gia đình liệt sĩ, luôn đau đáu đi tìm người thân và sẽ quyết tâm hết sức mình để thu nhận được nhiều mẫu nhất có thể, qua đó tìm được nhiều hơn các liệt sĩ vô danh" - một cán bộ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an TPHCM chia sẻ.

Việc thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, đúng quy trình, bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin, nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu ADN giá trị để lưu trữ trong Ngân hàng Gen quốc gia, phục vụ việc đối sánh, xác định chính xác danh tính các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước. Mỗi mẫu ADN được thu nhận là một "chìa khóa khoa học" quý giá, góp phần sớm tìm lại cội nguồn cho các Anh hùng liệt sĩ sau nhiều năm chờ đợi.

Chủ trương này không chỉ mang lại niềm an ủi to lớn cho thân nhân liệt sĩ mà còn khẳng định sự quan tâm nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với người có công với cách mạng, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các gia đình liệt sĩ.

Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, với cội nguồn không chỉ là một nhiệm vụ khoa học hay quản lý Nhà nước, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng, là trách nhiệm và tình cảm của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Cụ Dương Thị Lân đang tiến hành các thủ tục lấy mẫu ADN

Thắp sáng niềm tin

Dáng người nhỏ nhắn, nước da nâu nhuốm màu sương gió, bước đi run rẩy nhưng ánh mắt cụ Dương Thị Lân (SN 1935, người dân tộc Chơro) vẫn bừng sáng niềm tin khi được người thân đưa đến trụ sở lấy mẫu ADN để tìm danh tính hai người em trai liệt sĩ là Dương Trung và Dương Cho. Giọng nói run run, cụ Lân cho biết những năm qua gia đình đã nhiều lần đi tìm hài cốt của các em nhưng đều vô vọng: "Còn sống ngày nào tôi và gia đình còn đi tìm các em ngày đó. Tôi chỉ có một niềm mong mỏi, một niềm trăn trở cuối đời là tìm được các em quy tụ về với gia đình, khi đó dù có nhắm mắt xuôi tay tôi cũng an lòng - cụ Lân bồi hồi chia sẻ trong niềm xúc động.

Cũng đã bước vào tuổi 86, mái tóc bạc phơ và bước đi tuy không còn vững, phải nhờ sự hỗ trợ của người thân và lực lượng chức năng đưa đến hội trường nhưng cụ Lê Xuân Ty (SN 1940) là thân nhân Liệt sĩ Lê Xuân Vức cũng mang theo niềm hy vọng mong mỏi tìm được hài cốt người thân. "Với sự phát triển của khoa học - công nghệ và sự kịp thời triển khai của lực lượng Công an cũng như các đơn vị liên quan đã thắp lên trong tôi niềm hy vọng lớn lao về việc tìm được người thân sau bao nhiêu năm chờ đợi trong mòn mỏi" - cụ Ty trải lòng.

Xúc động trước hình ảnh các chiến sĩ Công an hỗ trợ cõng người nhà liệt sĩ đưa đi lấy mẫu ADN

Theo ghi nhận của phóng viên thì đa phần thân nhân của liệt sĩ giờ hiện chỉ còn anh chị em ruột và hầu hết đều đã lớn tuổi, ngoài hàng chục trường hợp còn đủ sức khỏe được người thân đưa đến hội trường để lấy mẫu, thì còn một số trường hợp lớn tuổi khác không thể đi lại được nên đội ngũ Công an, y tế và các đơn vị liên quan đã tổ chức đến tận nhà riêng để lấy mẫu ADN. Mỗi cán bộ đều làm việc hết công suất với sự tận tâm và trách nhiệm cao nhất nhằm đáp ứng mong muốn được "trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ”. Những hình ảnh ghi nhận được vô cùng xúc động khi nhiều thân nhân liệt sĩ tuổi cao sức yếu không đi được, lực lượng hỗ trợ đã cố gắng dìu đi từng bước, thậm chí còn cõng trên lưng hoặc bế trên tay. Những hành động đó như thay lời tri ân sâu sắc đến các gia đình có người thân đã hy sinh xương, máu vì độc lập, hòa bình, tự do của đất nước.

"Biết anh trai Đặng Văn Bức hy sinh ở Bến Cát Bình Dương năm 1972 (khi đó là Bí thư đoàn - Phó Đại đội), sau giải phóng gia đình tôi đã cùng một số đồng đội của anh trai trở lại chiến trường nơi anh tôi hy sinh để tìm hài cốt nhưng khu vực này chỉ còn là rừng cao su bạt ngàn. Sau đó gia đình cũng đã đi tìm anh ở nhiều nơi nhưng không thấy. Mặc dù đã được chính quyền địa phương lập mộ gió khắc ghi tên liệt sĩ nhưng khi còn sống cũng như trước khi mất, mẹ tôi đau đáu một niềm trăn trở, dặn dò tôi cùng các cháu cố gắng tìm được hài cốt anh ấy đưa về quy tụ với gia đình... Tâm nguyện này của mẹ khắc sâu trong tâm trí nên khi được Công an và chính quyền địa phương thông báo về chương trình này, tôi liền đăng ký ngay. Tôi hy vọng với sự phát triển của khoa học cũng như sự tận tâm của tập thể cán bộ, chiến sĩ Công an và các đơn vị liên quan, mong cho tâm nguyện của cả gia đình tôi sớm thành hiện thực để mẹ tôi vui lòng nơi chín suối" - chú Đặng Văn Phức (SN 1950) bùi ngùi cho biết.

Nghe những lời chia sẻ từ tận đáy lòng của chú Phức, chúng tôi hiểu rằng đây không chỉ là niềm hy vọng, là sự mong chờ của gia đình chú mà cũng là niềm mong mỏi và khát vọng tìm thấy người thân của hàng ngàn thân nhân gia đình liệt sĩ tại TPHCM nói riêng và cả nước nói chung.

Ghi nhận từ hội trường UBND xã Châu Pha, UBND phường Tân Khánh và một số địa điểm khác tại TPHCM thì trong ngày đầu triển khai chiến dịch thu nhận mẫu ADN, đơn vị đã thu nhận được 468 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Thanh Huyền