Hành trình thiêng liêng đưa các Anh hùng Liệt sĩ về với vòng tay gia đình

Hành trình đưa HCLS từ TPHCM về quê hương sau hơn nửa thế kỷ

Rạng sáng 26/9/2026, tại ga Hà Nội, chuyến tàu Thống Nhất mang số hiệu SE4 đã hoàn thành một nhiệm vụ đặc biệt, đưa HCLS Vi Ngọc Vinh từ TPHCM trở về quê hương Phú Thọ sau hơn 50 năm hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Hy sinh ngay trước ngưỡng cửa toàn thắng của dân tộc vào ngày 30/4/1975 tại Sân bay Tân Sơn Nhất, Trung sĩ Vi Ngọc Vinh - người con ưu tú của quê hương Phú Thọ đã gửi lại tuổi xuân nơi đất mẹ Nam Bộ suốt hơn nửa thế kỷ. Sự trở về thiêng liêng này là hành trình đầy xúc động, không chỉ là đáp ứng niềm mong mỏi của gia đình, dòng họ mà còn thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và là hoạt động thiết thực hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm", lan tỏa trách nhiệm của cộng đồng trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS.

Liệt sĩ Vi Ngọc Vinh sinh năm 1952 tại vùng quê Phương Lĩnh, Thanh Ba, Phú Thọ (nay là xã Hoàng Cương). Tháng 8/1970, chàng trai 18 tuổi lên đường nhập ngũ. Ông trở thành chiến sĩ lái xe tăng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 273 (Lữ đoàn 273), Quân đoàn 3. Trong chiến dịch lịch sử mùa xuân năm 1975, đơn vị ông tiến thẳng vào sào huyệt cuối cùng của địch. Đúng vào ngày 30/4/1975, trong trận đánh ác liệt tại khu vực Sân bay Tân Sơn Nhất, người lính trẻ ấy đã anh dũng ngã xuống ngay trước ngưỡng cửa non sông toàn thắng. Ông nằm lại Nghĩa trang Liệt sĩ Hóc Môn (TPHCM) tại phần mộ số 397, hàng 12, C05, Lô D, suốt hơn nửa thế kỷ. Theo nguyện vọng tha thiết của thân nhân Liệt sĩ, mong muốn được đón hài cốt ông trở về yên nghỉ tại quê nhà.

Hài cốt Liệt sĩ Vi Ngọc Vinh được đón và đưa về quê hương Phú Thọ an táng

Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS", các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cùng Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam đã nhanh chóng vào cuộc. Tại TPHCM, cán bộ Hội đã đồng hành cùng gia đình hoàn thiện các thủ tục pháp lý, đính chính thông tin bia mộ. Vào ngày 24/9/2026, lễ cất bốc, di chuyển và tiễn đưa HCLS Vi Ngọc Vinh đã được tổ chức trang nghiêm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hóc Môn, TPHCM, với sự tham dự của đại diện Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam, Văn phòng Cơ quan đại diện phía Nam; Hội Cựu chiến binh, Ban CHQS xã Đông Thạnh, Sở Nội vụ TPHCM, chính quyền địa phương, Ban Quản lý Nghĩa trang Liệt sĩ Hóc Môn cùng đông đảo cựu chiến binh và thân nhân gia đình. Sau nghi lễ cất bốc, hài cốt được vận chuyển bằng đường sắt theo hành trình ga Sài Gòn - ga Hà Nội trước khi về quê hương Phú Thọ.

Có mặt tại Ga Hà Nội sáng 26/9, Trung tướng Trần Tấn Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam cho biết, từ khi bắt đầu Chiến dịch 500 ngày đêm, Hội và các tổ chức hội trong cả nước đã hỗ trợ hơn 30 trường hợp đưa HCLS trở về với gia đình, quê hương. Với Liệt sĩ Vi Ngọc Vinh là trường hợp rất đặc biệt, việc đưa HCLS về quê nhà được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất, tri ân sự hy sinh cao cả của người chiến sĩ Quân đoàn 3. Hành trình đưa Liệt sĩ Vi Ngọc Vinh trở về quê hương có sự đồng hành ý nghĩa của ngành đường sắt Việt Nam khi miễn phí vé cho hai thân nhân Liệt sĩ đưa HCLS Vi Ngọc Vinh từ TPHCM ra Hà Nội. Theo thông tin từ Công ty Cổ phần Vận tải Đường sắt Việt Nam, tính từ ngày 01/01/2026 đến ngày 25/9/2026, đơn vị đã miễn vé cho 66 thân nhân Liệt sĩ và vận chuyển 33 HCLS trên các chuyến tàu đến mọi miền của Tổ quốc, đưa những người con hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc được trở về với quê hương, gia đình.

Tiếp tục hành trình tìm kiếm, quy tập HCLS

Tại TPHCM, những ngày qua, thời tiết diễn biến thất thường, thường xuyên có mưa, gây không ít khó khăn cho công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng. Tuy nhiên, các lực lượng vẫn duy trì quân số, phương tiện, bám sát khu vực được phân công, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm. Theo báo cáo của Đội Quy tập HCLS thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM, trong ngày 25/9, lực lượng làm nhiệm vụ đã xử lý hơn 200m³ đất, tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm tại Khu A Công viên Lê Thị Riêng. Bộ Tư lệnh TPHCM huy động 3 máy cuốc, 1 xe ben và 2 xe tải 3,5 tấn phục vụ công tác đào, vận chuyển đất, bảo đảm tiến độ thực hiện nhiệm vụ. Kết quả trong ngày, tại Khu B, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện, quy tập được 1 bộ HCLS và 1 di vật kèm theo. Lũy kế từ ngày 23/6 đến hết ngày 25/9, các lực lượng đã phát hiện, quy tập được 665 bộ HCLS, trong đó 299 bộ có di vật. Cụ thể có 632 bộ HCLS được phát hiện, quy tập riêng lẻ và 33 bộ HCLS tại 8 vị trí mộ tập thể gồm 2 vị trí tại Khu A và 6 vị trí tại Khu B. Trong thời gian tới, các lực lượng sẽ mở rộng phạm vi tìm kiếm tại Khu A và Khu B, bảo đảm tiến độ nhưng vẫn thận trọng trong từng vị trí đào tìm. Hiện, các lực lượng chức năng đang tiến hành công tác tổng dọn vệ sinh, làm mặt bằng khu vực chuẩn bị cho Lễ truy điệu và an táng hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ được phát hiện, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng, dự kiến diễn ra vào đầu tháng 10 tới.

Lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng vẫn miệt mài tìm kiếm HCLS dù thời tiết tại TPHCM những ngày này thường xuyên có mưa lớn

Tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo TP.Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS vừa báo cáo nhanh kết quả thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm". Theo đó, đến ngày 23/9, các lực lượng chức năng đã hoàn thành lấy mẫu HCLS tại 230 Nghĩa trang Liệt sĩ trên địa bàn, sớm 15 ngày so với kế hoạch của Ban Chỉ đạo thành phố và sớm 3 tháng so với kế hoạch của Ban Chỉ đạo quốc gia đề ra, vốn dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Cụ thể, các lực lượng đã tổ chức khai quật, lấy mẫu 4.468 mộ Liệt sĩ, đạt 100% kế hoạch. Trong đó có 3.672 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 81,18%; 796 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu. Thành phố đã tổ chức lưu trữ, bảo quản và bàn giao 3.678 mẫu HCLS tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam theo đúng quy trình. Song song với việc lấy mẫu HCLS, Hà Nội cũng đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân Liệt sĩ. Công an TP.Hà Nội và UBND các xã, phường đã xây dựng kế hoạch, thành lập các tổ công tác chuyên trách, phân công nhiệm vụ cụ thể. Đến nay, 38.989 trường hợp đã được cập nhật lên hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia; 15.230 mẫu ADN đã được thu nhận theo danh sách đăng ký.

Tại Gia Lai, trong 2 ngày 24 và 25/9, lực lượng chức năng liên tiếp quy tập 7 HCLS tại nhiều địa phương, cùng nhiều di vật liên quan. Trong đó, sáng 25/9, Đội K52 (Bộ CHQS tỉnh Gia Lai) đã quy tập được 1 HCLS tại khu vực Nghĩa địa Nhân dân thuộc phường Quy Nhơn Nam. Manh mối để tìm kiếm HCLS do ông Phan Văn Sơn (SN 1949, trú khu phố 16, phường Quy Nhơn Nam) cung cấp. Theo ông Sơn, tháng 5/2022, trong lúc cùng một số người dân đào huyệt tại Nghĩa địa Nhân dân tổ 5, ông phát hiện một số đoạn xương cùng một tấm tăng bộ đội. Từ thông tin trên, Đội K52 phối hợp với Ban CHQS phường Quy Nhơn Nam tổ chức tìm kiếm và phát hiện 1 HCLS. Di vật được tìm thấy cùng hài cốt là một tấm tăng bộ đội màu xanh. Trong chiều 25/9, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Krông Pa, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và đồng bào các dân tộc xã Phú Túc, xã Uar tổ chức lễ truy điệu và an táng 3 HCLS được quy tập trên địa bàn. 3 HCLS được lực lượng thuộc Bộ CHQS tỉnh Gia Lai phối hợp với xã Phú Túc và xã Uar tìm kiếm trong nửa tháng. Trong quá trình tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như đế dép cao su, tăng bộ đội, các mảnh vải dù, lọ thuốc, quai dép cao su và tút đạn. Trước đó, ngày 24/9, Đội K52 quy tập thêm 2 HCLS tại xã Ia Boòng và 1 HCLS tại xã Bình Hiệp.

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, đến nay tỉnh Gia Lai đã hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm HCLS ở 113 nghĩa trang thuộc 65 xã, phường trên địa bàn, với 12.057 phần mộ Liệt sĩ chưa có thông tin, trong đó có 7.865 mẫu đủ điều kiện để xác định ADN. Tỉnh đã bàn giao hơn 3.372 mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội. Cùng với việc lấy mẫu, Bộ CHQS tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được 44 HCLS. Công an tỉnh cũng hoàn tất lấy hơn 3.970 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân Liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh.