HĐND Thành phố Hồ Chí Minh phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm Bài cuối: Bồi dưỡng kỹ năng, nâng tầm đại biểu dân cử

Đoàn công tác HĐND TP. Hồ Chí Minh trao đổi, học tập kinh nghiệm tại thành phố Đà Nẵng, tập trung vào chất lượng thẩm tra, giám sát, xây dựng chính sách về đô thị và pháp chế. Ảnh: Anh Khang

Chủ động trang bị kỹ năng ngay từ đầu nhiệm kỳ

Ngay sau khi kiện toàn tổ chức HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với 168 xã, phường, đặc khu, yêu cầu đối với hoạt động của HĐND và từng đại biểu có nhiều điểm mới. Ngay trong tháng 5/2026, Thường trực HĐND thành phố đã tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND các cấp, Thường trực và các Ban HĐND cấp xã. Hoạt động được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 168 xã, phường, đặc khu, tạo điều kiện để đại biểu và đội ngũ tham mưu, phục vụ hoạt động HĐND tiếp cận những kiến thức, kỹ năng cần thiết ngay khi bắt đầu nhiệm kỳ.

Chương trình bồi dưỡng tập trung vào những kỹ năng thiết thực của người đại biểu, nhất là tiếp xúc cử tri, chất vấn, tiếp công dân và giám sát. Nguyên Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Thị Quyết Tâm và Phạm Phương Thảo được mời tham gia truyền đạt các chuyên đề - góp phần gắn nội dung bồi dưỡng với thực tiễn hoạt động nghị trường, nhất là phương pháp lựa chọn vấn đề, đặt câu hỏi chất vấn, theo dõi trách nhiệm giải quyết kiến nghị và giữ mối liên hệ với cử tri.

HĐND Thành phố Hồ Chí Minh tặng quà lưu niệm HĐND thành phố Đà Nẵng. Ảnh: Anh Khang

Song song với kỹ năng của đại biểu, công tác bồi dưỡng còn chú trọng nghiệp vụ chuẩn bị, tổ chức kỳ họp; xây dựng chương trình giám sát; thẩm tra tờ trình, dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án và ứng dụng công nghệ hỗ trợ hoạt động HĐND. Các Ban HĐND thành phố trực tiếp tham gia hướng dẫn theo lĩnh vực chuyên môn, góp phần nâng cao năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ của Thường trực và các Ban HĐND cấp xã.

Đưa hoạt động bồi dưỡng đến tận cơ sở

Bên cạnh các chương trình tập huấn quy mô toàn thành phố, Thường trực HĐND thành phố trực tiếp đến địa phương tổ chức tập huấn, bồi dưỡng và hướng dẫn kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND cấp xã.

Thực tế, mỗi địa phương có những đặc điểm và yêu cầu quản lý khác nhau. Có nơi nổi lên những vấn đề về quy hoạch, đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; có nơi chịu áp lực về phát triển hạ tầng, quản lý đô thị, môi trường, an sinh xã hội hoặc giải quyết thủ tục hành chính. Những vấn đề ấy đòi hỏi đại biểu phải có khả năng nghiên cứu, phân tích thông tin, xác định đúng thẩm quyền và lựa chọn phương thức thực hiện nhiệm vụ phù hợp.

Đối với hoạt động chất vấn, điều quan trọng không phải là đặt nhiều câu hỏi, mà phải lựa chọn đúng vấn đề cử tri quan tâm, làm rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền và yêu cầu những giải pháp cụ thể, khả thi. Trong giám sát, đại biểu cần biết lựa chọn nội dung trọng tâm, nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu với thực tế, nhận diện hạn chế, bất cập và theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, việc xác định đúng tính chất vụ việc, thẩm quyền giải quyết, hướng dẫn và theo dõi kết quả xử lý có ý nghĩa trực tiếp đối với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Vì vậy, đưa hoạt động bồi dưỡng đến tận cơ sở không chỉ tạo thuận lợi cho đại biểu tham gia, mà còn hướng đến gắn nội dung tập huấn với những yêu cầu cụ thể đặt ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đây cũng là cách để HĐND thành phố đồng hành, hỗ trợ HĐND cấp xã nâng cao chất lượng hoạt động trong giai đoạn đầu vận hành mô hình tổ chức mới.

Nâng cao năng lực đại biểu gắn với đổi mới phương thức hoạt động

Song song với bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, HĐND thành phố đặc biệt quan tâm đổi mới phương thức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan dân cử. Thường trực HĐND thành phố đã triển khai xây dựng phân hệ dành riêng cho HĐND cấp xã trên ứng dụng HĐND thành phố với các chức năng phục vụ điều hành kỳ họp, quản lý thông tin đại biểu, liên thông dữ liệu và theo dõi việc xử lý đơn thư, kiến nghị của cử tri.

Thường trực HĐND và Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố cũng tổ chức tập huấn, hướng dẫn sử dụng ứng dụng HĐND cấp xã theo hình thức trực tiếp và trực tuyến; tập huấn kỹ năng viết tin, bài đăng trên cổng thông tin điện tử HĐND thành phố và xã theo hướng liên thông, xây dựng tài liệu, video hướng dẫn, thành lập các nhóm hỗ trợ nghiệp vụ, kỹ thuật nhằm kịp thời giải đáp những khó khăn phát sinh. Việc kết hợp bồi dưỡng chuyên môn với hỗ trợ công nghệ tạo điều kiện để đại biểu nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, xử lý công việc và thực hiện nhiệm vụ.

Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều cơ chế, chính sách lớn về phát triển đô thị, tài chính - ngân sách, đầu tư công, khoa học, công nghệ và an sinh xã hội, yêu cầu đặt ra đối với đại biểu dân cử không chỉ là tham gia quyết định đúng những vấn đề thuộc thẩm quyền, mà còn phải có năng lực giám sát việc tổ chức thực hiện. Việc tổ chức tập huấn ngay đầu nhiệm kỳ và trực tiếp hỗ trợ các địa phương thể hiện định hướng nâng cao năng lực đại biểu thường xuyên, gắn với yêu cầu thực tiễn. HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đang thể hiện sự quan tâm đến yếu tố có ý nghĩa nền tảng đối với chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử: năng lực của mỗi đại biểu.

Đó cũng là cơ sở để hoạt động của HĐND các cấp ngày càng thực chất, gần dân và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của thành phố mang tên Bác.