Hé lộ phương thức đặc biệt trong thương vụ mua tài sản của tập đoàn Lukoil, Nga

Thỏa thuận mua tài sản ở nước ngoài của Lukoil có thể được hoàn tất trong vài tuần tới. Ảnh: Ukrinform

Một nhóm nhà đầu tư do tỷ phú Mỹ Todd Boehly dẫn đầu đang tiến gần thỏa thuận tiếp quản các tài sản ở nước ngoài của tập đoàn dầu khí Nga Lukoil, theo Reuters ngày 3/11. Đáng chú ý, thay vì thanh toán bằng tiền mặt, nhóm này được cho là sử dụng cổ phiếu Lukoil bị đóng băng để đổi lấy danh mục tài sản, trong đó có các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và mạng lưới trạm xăng ở nước ngoài.

Theo nguồn tin của Reuters, 4 người am hiểu thương vụ cho biết thỏa thuận có thể được hoàn tất trong vài tuần tới. Ba trong số những nguồn tin này tiết lộ một ngân hàng đại diện cho nhóm nhà đầu tư đã mua lượng cổ phiếu Lukoil trị giá hàng tỷ USD từ các quỹ đầu tư phương Tây.

Thay vì trả tiền mặt, nhóm nhà đầu tư dự kiến sử dụng số cổ phiếu này để hoán đổi lấy các tài sản quốc tế của Lukoil.

Lukoil hiện chưa phản hồi đề nghị bình luận của hãng tin Mỹ.

Phương thức hoán đổi cổ phiếu

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022, các quỹ đầu tư phương Tây nắm giữ cổ phiếu Lukoil không thể tự do bán hoặc chuyển nhượng số cổ phiếu này.

Do bị đóng băng và không còn được giao dịch, cổ phiếu Lukoil đã bị loại khỏi các chỉ số chứng khoán lớn theo dõi những thị trường mới nổi. Các quỹ đầu tư cũng phải điều chỉnh giảm giá trị số cổ phiếu đang nắm giữ.

Theo các nguồn tin của Reuters, ngân hàng đại diện cho nhóm nhà đầu tư đã mua cổ phiếu từ khoảng 10 quỹ đầu tư của Mỹ và Anh, cũng như từ các ngân hàng lưu ký chứng chỉ tiền gửi tại Mỹ đang nắm giữ cổ phiếu thay mặt các nhà đầu tư cá nhân. Mức giá mua được cho là chỉ khoảng 30 xu cho mỗi USD giá trị cổ phiếu.

Capital Group là một trong những tổ chức đầu tư phương Tây nắm giữ cổ phiếu Lukoil, theo các nguồn tin.

Nhóm nhà đầu tư dự kiến sử dụng số cổ phiếu này để hoán đổi lấy các tài sản quốc tế của Lukoil.

Tuy nhiên, vào tháng 12/2025, Bộ Tài chính Mỹ từng bác bỏ một đề xuất mua lại cạnh tranh có sự tham gia của ngân hàng Mỹ Xtellus Partners, với lý do Lukoil không được hưởng lợi từ việc bán tài sản, dù thông qua tiền mặt hay cổ phiếu.

Nhóm của ông Boehly có thể tiếp tục thương vụ sau khi đồng ý để số cổ phiếu được giữ trong một tài khoản ký quỹ (escrow), thay vì chuyển trực tiếp cho Lukoil, theo hai nguồn tin.

Tỷ phú Mỹ đứng sau thương vụ

Ông Todd Boehly, nhà đầu tư có trụ sở tại Miami, là người dẫn đầu nhóm mua lại tài sản của Lukoil.

Tham gia nhóm còn có các doanh nghiệp Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), gồm International Holding Company (IHC) và Al Hail Holding; hai anh em nhà Al-Khayat mang quốc tịch Syria - Qatar; cùng Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC), một cơ quan thuộc chính phủ Mỹ.

Theo truyền thông Mỹ, 12 nhà đầu tư đã tham gia cạnh tranh để mua danh mục tài sản của Lukoil, trong đó có các tập đoàn năng lượng Exxon Mobil và Chevron.

Tập đoàn đầu tư tư nhân Mỹ Carlyle, đơn vị từng đạt thỏa thuận mua danh mục tài sản này hồi tháng 1, đã rút khỏi thương vụ vào tháng trước, tạo điều kiện để nhóm của ông Boehly vươn lên dẫn đầu.

Tài sản Lukoil chịu tác động từ các biện pháp trừng phạt

Mỹ áp đặt trừng phạt đối với Lukoil vào tháng 10/2025, khiến hoạt động kinh doanh quốc tế của tập đoàn gặp nhiều khó khăn và thúc đẩy doanh nghiệp này đưa các tài sản ở nước ngoài vào diện chuyển nhượng.

Danh mục tài sản của Lukoil trải rộng tại châu Âu, Trung Đông, châu Phi và Trung Á. Giá trị ban đầu của danh mục này được ước tính khoảng 22 tỷ USD, song các nguồn tin của Reuters cho biết con số hiện đã giảm do một số hoạt động kinh doanh phải ngừng lại.

Trong những tuần gần đây, Washington đã điều chỉnh một số biện pháp hạn chế liên quan đến hoạt động kinh tế với Nga. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt trực tiếp đối với Lukoil vẫn được duy trì.

Ngày 15/10, Bộ Tài chính Mỹ cho phép các trạm xăng Lukoil bên ngoài Nga, trong đó có các trạm tại Mỹ, tiếp tục hoạt động đến ngày 24/4/2027. Tuy nhiên, lệnh cấm chuyển tiền về các tài khoản tại Nga vẫn có hiệu lực.

Mọi thỏa thuận bán tài sản của Lukoil đều cần được Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ phê duyệt riêng. Theo các điều kiện của cơ quan này, giao dịch phải bảo đảm Lukoil không nhận được lợi ích tài chính trực tiếp và số tiền mà tập đoàn được hưởng từ thương vụ vẫn phải được phong tỏa.

OFAC chỉ cho phép tiến hành các cuộc đàm phán bán tài sản đến ngày 21/11/2026.

Mỹ - Nga mở rộng trao đổi kinh tế

Thương vụ Lukoil diễn ra trong bối cảnh Washington và Moskva có những động thái thúc đẩy trao đổi kinh tế, với sự tham gia đáng chú ý của Đặc phái viên Điện Kremlin, đồng thời là người đứng đầu Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), ông Kirill Dmitriev.

Ngày 9/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đạt thỏa thuận liên quan đến dầu diesel. Sau đó, Bộ Tài chính Mỹ cho phép hoạt động bán và nhập khẩu dầu diesel của Nga tiếp tục đến ngày 7/4/2027.

Ngày 21/10, Điện Kremlin xác nhận Nga và Mỹ đang thảo luận về tương lai các tài sản của Lukoil. Trợ lý Tổng thống Nga về chính sách đối ngoại Yuri Ushakov tiết lộ nội dung này sau cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại St. Petersburg. Theo ông Ushakov, hai bên đang xem xét nhiều dự án hợp tác kinh tế.

Ông Witkoff cũng công khai xác nhận hai nước đang trao đổi về khả năng hợp tác kinh tế.

Ngày 22/10, tạp chí The Economist đưa tin Mỹ đã đề xuất khôi phục nguồn cung khí đốt của Nga cho châu Âu, trong đó có khả năng nối lại hoạt động của hệ thống đường ống Nord Stream.

Đến ngày 27/10, báo The New York Times đưa tin chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét khả năng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với RDIF, quỹ đầu tư vẫn nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát.

Cũng trong khoảng thời gian này, báo Le Monde của Pháp đưa tin Điện Kremlin đang thúc đẩy các đề xuất hợp tác kinh tế với Tổng thống Trump và những nhân vật thân cận, trong các lĩnh vực năng lượng, hàng không dân dụng, kim loại đất hiếm và trí tuệ nhân tạo (AI), ngay cả khi hai bên chưa đạt được thỏa thuận ngừng bắn.