Hệ Mặt Trời có thể mất ổn định, Trái Đất đứng trước nguy cơ va chạm hành tinh

Ảnh minh họa vật thể ngoài vũ trụ đâm vào Trái Đất. Ảnh: Sputnik

Theo trang Daily Mail (Anh), trên thực tế, quỹ đạo các hành tinh không hoàn toàn cố định mà luôn chịu tác động từ lực hấp dẫn lẫn nhau. Qua hàng tỷ năm, những tương tác này có thể khiến hệ Mặt Trời dần mất ổn định. Các nhà khoa học ví quá trình này giống như một bánh xe ô tô bị lệch trục: ban đầu chỉ mất cân bằng nhẹ nhưng theo thời gian có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng.

Khi quỹ đạo bị xáo trộn, một hành tinh có thể bị hất văng ra ngoài không gian, lao vào ngôi sao chủ hoặc va chạm với một hành tinh khác.

Hai nhà khoa học Pháp đã tiến hành tính toán khả năng hệ Mặt Trời mất ổn định trong khoảng 5 tỷ năm còn lại của Mặt Trời. Kết quả cho thấy các hành tinh khí khổng lồ gồm Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương tương đối ổn định. Trong khi đó, các hành tinh đá có kích thước nhỏ hơn, trong đó có Trái Đất, dễ bị ảnh hưởng hơn trước những biến động quỹ đạo.

Qua 2.501 kịch bản mô phỏng bằng máy tính, nhóm nghiên cứu phát hiện khoảng 25 trường hợp, tương đương 1%, có thể làm xáo trộn quỹ đạo Sao Thủy và dẫn đến nguy cơ va chạm giữa các hành tinh.

Trong một kịch bản, quỹ đạo của toàn bộ các hành tinh đất đá đều trở nên mất ổn định, kéo theo khả năng Sao Thủy, Sao Hỏa hoặc Sao Kim va chạm với Trái Đất.

Một kịch bản khác cho thấy Sao Hỏa và Trái Đất có thể tiến sát nhau đến mức khoảng cách giữa hai hành tinh chỉ còn 794 km.

Trong công trình đăng trên tạp chí Nature, hai nhà khoa học Jacques Laskar và Mickael Gastineau thuộc Đài thiên văn Paris nhận định: “Một cuộc tiếp cận gần đến mức này sẽ gây hậu quả thảm khốc đối với sự sống trên Trái Đất. Lực thủy triều có thể khiến Sao Hỏa bị xé vỡ, sau đó các mảnh vỡ tiếp tục va chạm nhiều lần với Trái Đất”.

Dù vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh đây là những kịch bản có xác suất rất thấp và nếu xảy ra, cũng phải mất hàng tỷ năm nữa.

Khi điều chỉnh một số thông số nhỏ trong kịch bản hai hành tinh suýt va chạm, các nhà khoa học ghi nhận thêm nhiều khả năng khác. Trong đó, 5 kịch bản dẫn đến việc Sao Hỏa bị hất văng khỏi hệ Mặt Trời, trong khi 196 kịch bản có nguy cơ xảy ra va chạm giữa các hành tinh. Đáng chú ý, ở 48 trường hợp, Trái Đất cuối cùng va chạm với Sao Hỏa hoặc Sao Kim.

Bình luận về nghiên cứu trên trong bài viết đăng kèm, Tiến sĩ Gregory Laughlin thuộc Đại học California tại Santa Cruz (Mỹ) cho rằng những phát hiện này không chỉ có ý nghĩa đối với hệ Mặt Trời mà còn góp phần làm sáng tỏ quá trình hình thành và biến đổi của các hệ hành tinh quanh những ngôi sao khác.

“Với xác suất 99%, chúng ta có thể tin tưởng vào sự vận hành nhịp nhàng của các thiên thể. Tuy nhiên, 1% khả năng còn lại vẫn đem đến cảm nhận về những rủi ro tiềm ẩn”, ông nhận định.

Theo Tiến sĩ Gregory Laughlin, vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu là mức độ mà những biến động hỗn loạn về mặt động lực học, dù chỉ tác động rất nhỏ đến hệ Mặt Trời, đã góp phần định hình số lượng và đặc điểm các hành tinh trong toàn thiên hà.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng khả năng xảy ra kịch bản này rất thấp và nếu có, cũng phải mất hàng tỷ năm nữa.