Hệ thống phòng không SAMP/T NG không phải 'chiếc đũa thần' của Ukraine

Italia đã thông báo kế hoạch viện trợ Ukraine 4 hệ thống tên lửa phòng không SAMP/T NG hiện đại nhất, còn được gọi bằng cái tên Mamba. Rome tuyên bố tổ hợp này có hiệu năng tương đương, và một số khía cạnh thậm chí còn vượt trội Patriot của Mỹ.

Tuy nhiên việc giao vũ khí mới cho Ukraine khó lòng gây tác động đáng kể đến tình hình chiến trường, bởi 4 khẩu đội là không đáng đủ và chúng sẽ trở thành mục tiêu chính của Quân đội Nga, đối diện nguy cơ bị phá hủy nhanh chóng.

Phía Nga cảnh báo quyết định của Ý nên được xem là một động thái kinh tế nhằm thu lợi từ bán vũ khí chứ không phải chính trị. Trên thực tế, các đợt giao hàng dự kiến ​​sẽ được tài trợ bằng khoản vay của EU và thanh toán bằng tài sản đang bị đóng băng của Nga.

Cần nhắc lại, vào tháng 7/2026, tờ La Repubblica cho biết Thủ tướng Italia Giorgia Meloni và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã nhất trí mua 4 hệ thống SAMP/T NG có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Tổ hợp phòng không tầm xa này do liên doanh Pháp - Ý Eurosam phát triển, được xác định là một phần của thế hệ phòng không và phòng thủ tên lửa tiếp theo của châu Âu.

SAMP/T NG là phiên bản nâng cấp sâu từ SAMP/T hiện đang được sử dụng tại Ukraine khi trang bị radar hiện đại hơn, hệ thống điều khiển hỏa lực cải tiến và khả năng phát hiện cũng như đánh chặn các mục tiêu trên không được nâng cao.

Tổ hợp SAMP/T NG có tính cơ động cao và sử dụng nguyên tắc phóng thẳng đứng vì nó được thiết kế để phòng thủ chống lại tiêm kích, máy bay không người lái, tên lửa hành trình và thậm chí cả tên lửa đạn đạo chiến thuật.

So với phiên bản cũ, SAMP/T NG có tầm bắn xa và độ cao lớn hơn, cũng như khả năng chống tên lửa đạn đạo vượt trội. Cự ly tác chiến của SAMP/T với tên lửa Aster 30 lên đến 100 km, trong khi phiên bản SAMP/T NG có tầm bắn khoảng 150 km.

Hệ thống SAMP/T thường được coi là phiên bản tương đương của châu Âu, gần giống nhất với Patriot của Mỹ. Tuy nhiên các chuyên gia không đồng tình về hiệu quả của SAMP/T NG, viện dẫn lý do việc sử dụng rất hạn chế trong chiến đấu suốt nhiều năm qua.

Trong khi đó đối thủ của nó là hệ thống Patriot được biết đến rộng rãi và tiếp thị tích cực hơn trên toàn cầu, chủ yếu là do Mỹ có khả năng quảng bá và mạng lưới phân phối vượt trội.

Theo tờ La Repubblica, Ukraine hiện đã có 2 hệ thống phòng không SAMP/T do Ý và Pháp cung cấp, nhưng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu tên lửa Aster 30 kể từ mùa hè năm 2025 do kho dự trữ của châu Âu cạn kiệt.

Việc sản xuất tên lửa đã được đẩy nhanh, cho phép Rome và Paris tiếp tục hỗ trợ. Nhưng bất chấp điều này, hệ thống phòng không của Ukraine vẫn ở trong tình trạng tồi tệ. Mặc dù Kyiv vẫn còn các tổ hợp Patriot nhưng lại thiếu tên lửa vì kho dự trữ đã cạn kiệt.

Italia dự định chuyển giao tên lửa Aster 30 từ kho vũ khí của mình cho Ukraine vào tháng 10, và Pháp sẽ tạm thời cung cấp thêm 2 khẩu đội SAMP/T rút từ thành phần trực chiến, sau đó sẽ được thay thế bằng các hệ thống mới.

Toàn bộ hoạt động, bao gồm cả việc cung cấp các hệ thống mới, dự kiến ​​sẽ hoàn thành vào năm 2027. Dự án sẽ có tổng chi phí 3 tỷ euro và được cấu trúc như một thương vụ mua sắm được tài trợ bằng khoản vay từ Quỹ Tín dụng Châu Âu dành cho Ukraine.