Hệ thống Piorun của Ba Lan lọt vào tầm ngắm của Lục quân Đức, nhằm đối phó UAV

Bộ Quốc phòng Đức vào đầu tháng 2/2026 xác nhận đang ở “giai đoạn ban đầu” xem xét mua hệ thống phòng không vác vai Piorun, sản xuất bởi hãng Mesko thuộc Tập đoàn Quốc phòng Ba Lan, với mục tiêu tăng cường năng lực phòng không tầm rất ngắn cho lực lượng của mình.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) chiến thuật, tên lửa hành trình nhỏ và trực thăng chiến đấu ngày càng nhiều ở khu vực Đông Âu, khiến các phương tiện phòng không linh hoạt trở thành nhu cầu cấp thiết.

Piorun là một phiên bản nâng cấp của hệ thống phòng không vác vai MANPADS ban đầu mang tên GROM, được Ba Lan phát triển để đáp ứng các yêu cầu phòng không hiện đại.

Một tổ hợp Piorun gồm có ống phóng một lần dùng, tên lửa dẫn đường kèm bộ điều khiển nhắm bắn và các thiết bị hỗ trợ nhằm giúp binh sĩ cá nhân triển khai nhanh trên mọi địa hình.

Tên lửa có động cơ nhiên liệu rắn giúp nó đạt vận tốc khoảng Mach 2 tương đương 2.470 km/giờ, cho phép tiếp cận và tiêu diệt các mục tiêu bay với tốc độ trung bình đến cao.

Tên lửa Piorun có chiều dài khoảng 2,0 m và được trang bị đầu đạn nổ phân mảnh mạnh để tăng xác suất tiêu diệt mục tiêu ngay cả khi tiếp cận với mục tiêu nhỏ như UAV.

Hệ thống dẫn đường của Piorun chủ yếu dựa vào bộ tìm kiếm hồng ngoại thụ động, nhờ đó tên lửa có thể “tự bám” mục tiêu bức xạ nhiệt mà không cần phát tín hiệu chủ động, giúp giảm khả năng bị nhiễu điện tử.

Trong điều kiện tối ưu, hệ thống này có thể tiêu diệt mục tiêu ở tầm bắn hiệu quả từ 400 m đến 6.500 m và độ cao đánh chặn lên tới 4.000 m, đủ sức đối phó với các UAV bay thấp và trực thăng.

Giới lãnh đạo quân sự Đức cho biết hiện mới chỉ ở bước xem xét ban đầu và chưa có quyết định chính thức.

Tuy nhiên, sự quan tâm này phản ánh nhu cầu thực tế của lực lượng trong việc bổ sung lớp phòng không rất ngắn vào mạng lưới phòng không đã được biên chế như tên lửa tầm xa Patriot hay hệ thống phòng không tầm trung IRIS-T SLM.

Tên lửa Piorun, với khả năng di động cao và tính linh hoạt trong triển khai, có thể giúp binh sĩ mặt đất lập vị trí chiến đấu nhanh chóng và phản ứng kịp thời với mục tiêu bay nhỏ, đặc biệt khi phong cách tác chiến hiện đại ngày càng ưu tiên sử dụng UAV.

Hệ thống Piorun được trưng bày và giới thiệu rộng rãi tại các triển lãm quốc phòng trong những năm gần đây, trong đó có các sự kiện quốc tế như Triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 tại Riyadh,

Ả Rập Xê-út, đã tạo điều kiện cho các phái đoàn quân sự tìm hiểu và đánh giá khả năng tương thích của vũ khí với yêu cầu chiến thuật của họ.

Hệ thống này đã được nhiều quốc gia NATO khác như Bỉ, Thụy Điển, Na Uy và các nước vùng Baltic đưa vào sử dụng, cho thấy Piorun đáp ứng tiêu chuẩn hoạt động của liên minh và có thể phối hợp tốt trong các hoạt động đa quốc gia.

Chiến lược đối phó với UAV và các mục tiêu bay tầm thấp hiện nay đang đòi hỏi một mạng lưới phòng không đa tầng hiệu quả.

Trong mô hình này, các hệ thống tầm xa như Patriot sẽ đảm nhiệm việc đánh chặn mục tiêu từ xa, còn các hệ thống như Piorun sẽ cung cấp “lá chắn tầm thấp” để bảo vệ lực lượng mặt đất và các cứ điểm quan trọng.

Việc bổ sung Piorun vào biên chế giúp tạo ra một mạng lưới phòng không liền mạch, có khả năng ứng phó trước nhiều loại mối đe dọa khác nhau từ trên không.

Từ góc độ chiến lược, động thái của Đức phản ánh nhận thức rằng việc dựa vào các hệ thống phòng không lớn và cố định là chưa đủ.

Trong nhiều kịch bản tác chiến hiện đại, đặc biệt là khi đối thủ sử dụng UAV nhỏ, dẫn đường chính xác và chiến thuật phi đối xứng, các hệ thống phòng không di động, nhẹ và dễ triển khai như Piorun trở thành công cụ quan trọng giúp các đơn vị độc lập hoặc sư đoàn di chuyển đảm bảo an toàn.

Một số chuyên gia quân sự nhận định rằng nếu thương vụ Piorun giữa Đức và Ba Lan diễn ra, điều này sẽ củng cố hơn nữa năng lực phòng không rất ngắn của NATO nói chung, đồng thời khuyến khích hợp tác sâu hơn giữa các quốc gia châu Âu trong sản xuất, chia sẻ công nghệ và chiến thuật sử dụng.

Đức có thể đặt hàng một số lượng phù hợp để triển khai ở những vùng trọng yếu như biên giới phía đông và khu vực gần tuyến vận tải chiến lược.

Tuy vậy, quá trình phê duyệt mua sắm vẫn còn nhiều bước phức tạp, bao gồm ký kết hợp đồng, thẩm định chi phí và thời gian giao hàng cụ thể, cũng như đánh giá tác động chiến thuật đối với hệ thống phòng không hiện tại của Đức.

Các quan chức quốc phòng dự đoán quá trình này có thể kéo dài trong vài tháng tới trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.

Nhìn chung, sự quan tâm của Đức đối với Piorun cho thấy một xu hướng rõ rệt trong NATO hiện nay là tăng cường phòng thủ trước UAV và mục tiêu bay tầm thấp - một yếu tố ngày càng rõ rệt trong chiến tranh hiện đại.

Việc bổ sung các hệ thống như Piorun vào mạng lưới phòng không sẽ giúp lực lượng sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa đa dạng và phức tạp hơn trong tương lai gần.

Việt Hùng