Hiểm họa từ phim bạo lực, 'giang hồ mạng'

Xử lý hàng loạt đối tượng vi phạm

Gần đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố 17 bị can liên quan đến kênh YouTube “Đời TV”, trong đó có Nguyễn Văn Dũng (tức Dũng "Trọc Hà Đông").

Các đối tượng đã đăng tải nhiều phim ngắn có những nội dung mang màu sắc “xã hội đen”, mô tả việc sử dụng dao, kiếm, súng để giải quyết mâu thuẫn, sinh hoạt băng nhóm, tệ nạn xã hội và cổ xúy bạo lực. Các video thu hút hàng triệu lượt xem, tương tác.

Cơ quan điều tra xác định hành vi này có ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội và khởi tố các bị can về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, quy định tại Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Các đối tượng trong nhóm của "Dũng trọc Hà Đông" bị bắt. Ảnh: Cơ quan Công an

Tháng 8-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố Phạm Tuấn (25 tuổi, quê Bắc Ninh) về tội “Đưa trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông”. Ngoài Tuấn, 9 người khác cũng bị khởi tố cùng tội danh này.

Theo tài liệu điều tra, TikToker Phạm Tuấn quản lý kênh YouTube “Phạm Tuấn ENTERTAINMENT” có hơn 1 triệu người đăng ký. Kênh này thường xuyên đăng tải các video có nội dung liên quan đến băng nhóm giang hồ và bạo lực học đường. Trong các video, nhân vật sử dụng dao, kiếm, súng để giải quyết mâu thuẫn. Có video thu hút gần 3 triệu lượt xem cùng hàng nghìn lượt bình luận.

Theo cơ quan điều tra, hoạt động sản xuất và đăng tải các video trên đã đem lại cho nhóm Phạm Tuấn khoản thu hàng trăm triệu đồng. Cơ quan chức năng xác định những nội dung trên gây tác động tiêu cực đến người xem, đặc biệt là giới trẻ.

Đối tượng Phạm Tuấn tại Cơ quan Công an. Ảnh: Công an thành phố Hà Nội

Ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của giới trẻ

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), giảng viên Khoa Luật và Lý luận Chính trị, Trường Đại học Thủy Lợi cho rằng, những nội dung bạo lực, “giang hồ mạng” thường thu hút lượng lớn người xem vì nhiều yếu tố. Thứ nhất là “nền kinh tế chú ý”. Trên mạng xã hội, sự chú ý của người dùng trở thành một loại tài nguyên có giá trị. Nội dung càng gây sốc, càng cực đoan, càng tạo tranh luận thì càng dễ thu hút lượt xem, lượt bình luận và chia sẻ.

Thứ hai là cơ chế thuật toán đề xuất nội dung. Khi một người xem, bình luận hoặc tương tác với một dạng nội dung nhất định, nền tảng có thể tiếp tục đề xuất những nội dung tương tự. Nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, người dùng có thể bị cuốn vào một “vòng lặp nội dung”, trong đó hình ảnh bạo lực xuất hiện ngày càng nhiều.

Thứ ba là tâm lý tò mò và xu hướng thần tượng hóa những nhân vật có vẻ ngoài bất cần, bất chấp pháp luật. Một số người có thể nhầm lẫn giữa “cá tính”, “bản lĩnh” với sự hung hãn, coi thường pháp luật.

Thứ tư là động cơ kiếm tiền và tìm kiếm danh tiếng. Khi một số người nhận thấy việc xây dựng hình ảnh “giang hồ” có thể tạo ra lượt xem, quảng cáo, hoạt động kinh doanh hoặc các lợi ích khác, họ có thể tiếp tục sản xuất nội dung ngày càng cực đoan để duy trì sự chú ý.

Đáng lo ngại nhất là quá trình này có thể biến một cá nhân thành “người nổi tiếng trên mạng”, sau đó hình thành cả một nhóm người cùng sản xuất, diễn xuất, quảng bá, tương tác và khai thác hình ảnh đó để kiếm tiền, tăng sự nổi tiếng. Đây chính là cơ chế hình thành “hệ sinh thái giang hồ mạng”.

Khi hình ảnh bạo lực, coi thường pháp luật, giải quyết mâu thuẫn bằng dao kiếm, súng đạn hoặc bằng các phương thức của thế giới tội phạm được xây dựng thành những sản phẩm giải trí, phát tán tới hàng triệu người xem thì tác động xã hội không còn giới hạn ở những người trực tiếp tham gia sản xuất.

Những nội dung này có ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và quá trình hình thành nhân cách của người trẻ, dẫn đến cách nhìn sai lệch: Bạo lực là phương thức để giải quyết mâu thuẫn; sử dụng vũ lực là biểu hiện của sức mạnh hoặc “bản lĩnh”.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, những hình ảnh này có thể tạo ra tâm lý bắt chước, làm theo; bình thường hóa hành vi bạo lực và làm giảm sự sợ hãi, e ngại đối với hành vi vi phạm pháp luật.

Phạt tù đến 7 năm

Luật sư cho biết, pháp luật quy định việc đăng tải thông tin lên mạng xã hội, mạng viễn thông, mạng internet và tuân thủ quy định của pháp luật, đòi hỏi các thông tin, trung thực, chính xác, phù hợp với văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục và đặc biệt là nghiêm cấm việc đăng tải những thông tin thuộc danh mục các hành vi bị cấm theo luật an ninh mạng. Người thực hiện hành vi đưa thông tin trái phép lên mạng internet, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự an toàn xã hội hoặc đã bị phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh đó, Điều 7 Luật An ninh mạng năm 2025 quy định các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng. Trong đó, khoản 2 Điều 7 nghiêm cấm hành vi hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội; tuyên truyền văn hóa phẩm dâm ô, đồi trụy; kích động, cổ xúy bạo lực, lối sống trụy lạc, lệch chuẩn, phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng. Luật cũng nghiêm cấm việc hướng dẫn, xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Theo Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, cần phân biệt giữa việc mô tả bạo lực trong một tác phẩm nghệ thuật, điện ảnh có giá trị phản ánh hiện thực với việc xây dựng nội dung theo hướng thần tượng hóa, cổ xúy, kích động hoặc khuyến khích bạo lực, tội phạm.

Về khung hình phạt, Điều 288 Bộ luật Hình sự quy định, theo khoản 1, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm, nếu thuộc các trường hợp mà điều luật quy định.

Khoản 2 Điều 288 quy định khung hình phạt phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm đối với các trường hợp định khung tăng nặng, trong đó có trường hợp phạm tội có tổ chức hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, để đấu tranh phòng chống tội phạm trên mạng internet nói chung, tội phạm phát tán các tệ nạn xã hội nói riêng, cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Cụ thể, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về an ninh mạng; thực thi nghiêm các quy định pháp luật; phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Tăng cường trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội. Các nền tảng phải chủ động phát hiện, hạn chế khả năng lan truyền và xử lý những nội dung vi phạm pháp luật; đồng thời có cơ chế bảo vệ tốt hơn đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Bên cạnh đó, cần kiểm soát dòng tiền, nguồn thu và các hoạt động kinh doanh phát sinh từ nội dung vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, cần tăng cường giáo dục kỹ năng số và pháp luật cho thanh thiếu niên, giúp người trẻ biết phân biệt giữa tác phẩm nghệ thuật với nội dung cổ xúy tội phạm, đồng thời biết cách phản ứng khi gặp nội dung xấu độc. Muốn làm được điều này, cần sự vào cuộc, phối hợp chặt chẽ của gia đình, nhà trường và xã hội.