Hiểm họa từ việc đánh bắt bằng phương thức hủy diệt lòng sông

Phát hiện 3 trường hợp sử dụng kích điện

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Hà Nội vừa phối hợp với Đội Cảnh sát đường thủy số 2, Phòng Cảnh sát giao thông và Công an các xã, phường tổ chức kiểm tra trên tuyến sông Hồng, sông Đuống. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 3 trường hợp sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản trái quy định.

Cụ thể, hồi 5h20 ngày 13/10, tại Km 193+500 bờ trái sông Hồng, thuộc địa phận xã Vĩnh Thanh, tổ công tác phát hiện một thuyền cá thô sơ có dấu hiệu sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định ông N.V.N. (SN 1960, trú tại phường Đông Ngạc, Hà Nội) đang sử dụng bộ kích điện gồm ắc quy, bộ kích dòng điện và vợt để khai thác thủy sản. Người này không xuất trình được giấy tờ liên quan theo yêu cầu và khai nhận hành vi vi phạm.

Tổ công tác đã bàn giao người vi phạm, tang vật và hồ sơ cho Công an xã Vĩnh Thanh tiếp tục xử lý theo quy định.

Lực lượng Công an kiểm tra phương tiện vi phạm.

Đến 5h30, tại Km 61+000 bờ trái sông Đuống, thuộc địa phận xã Đông Anh, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện bà N.T.D. (SN 1968, trú tại phường Hồng Hà, Hà Nội) sử dụng bộ kích điện để khai thác thủy sản. Vụ việc được bàn giao cho Công an xã Đông Anh tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, xử lý theo quy định.

Đến 7h30, tại Km 177+500 bờ phải sông Hồng, thuộc địa phận phường Lĩnh Nam, tổ công tác phát hiện ông N.V.B. (SN 1992, trú tại xã Bát Tràng, Hà Nội) đang sử dụng bộ kích điện để đánh bắt thủy sản.

Sau khi ghi nhận hành vi vi phạm, lực lượng chức năng đã bàn giao người vi phạm, tang vật và hồ sơ cho Công an phường Lĩnh Nam tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Việc liên tiếp phát hiện 3 trường hợp vi phạm trong cùng một buổi sáng cho thấy tình trạng sử dụng kích điện khai thác thủy sản vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đòi hỏi lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Hiểm họa từ phương thức đánh bắt mang tính hủy diệt

Sử dụng kích điện để khai thác thủy sản là phương thức đánh bắt tận diệt, gây tác động tiêu cực đến môi trường nước và sự phát triển bền vững của nguồn lợi thủy sản.

Về bản chất, dòng điện được đưa xuống môi trường nước có thể khiến cá và các sinh vật thủy sinh trong vùng chịu tác động bị rối loạn hoạt động thần kinh, co cơ, mất khả năng bơi lội hoặc chết. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào cường độ dòng điện, thời gian phơi nhiễm, đặc tính nguồn điện và điều kiện môi trường.

Điều đáng lo ngại là tác động của kích điện không chỉ giới hạn ở những con cá được thu gom. Các sinh vật thủy sinh có kích thước nhỏ, cá non, trứng cá và những loài không phải mục tiêu khai thác cũng có thể bị ảnh hưởng. Những cá thể bị choáng, tổn thương nhưng chưa chết có thể tiếp tục chịu tác động về khả năng sinh tồn, kiếm ăn và sinh sản.

Người vi phạm và công cụ kích điện để đánh bắt thủy sản trong lòng sông.

Khi hoạt động kích điện diễn ra thường xuyên, nguồn lợi thủy sản có nguy cơ suy giảm, đặc biệt tại những khu vực có nhiều loài cá sinh sống, sinh sản hoặc tập trung cá non. Việc làm giảm số lượng cá thể trưởng thành và khả năng bổ sung thế hệ mới có thể phá vỡ quá trình tái tạo tự nhiên của quần thể thủy sinh.

Không dừng lại ở đó, mỗi loài sinh vật đều giữ một vai trò nhất định trong chuỗi thức ăn dưới nước. Sự suy giảm của các loài cá, tôm và sinh vật thủy sinh khác có thể làm mất cân bằng quan hệ giữa sinh vật ăn mồi và sinh vật bị ăn mồi, tác động đến cấu trúc hệ sinh thái sông. Khi các mắt xích trong chuỗi thức ăn bị ảnh hưởng, khả năng duy trì sự ổn định của môi trường sinh thái cũng suy giảm.

Đặc biệt, việc đánh bắt không chọn lọc khiến những cá thể chưa đến tuổi sinh sản cũng có thể bị tiêu diệt, làm giảm khả năng phục hồi của nguồn lợi thủy sản. Đây là hệ lụy lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của những người dân khai thác thủy sản bằng phương pháp hợp pháp và các hoạt động kinh tế gắn với môi trường sông nước.

Bên cạnh tác động sinh thái, sử dụng kích điện còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng đối với chính người thực hiện. Việc đưa dòng điện xuống nước trong khi người sử dụng đứng trên thuyền, tiếp xúc với thiết bị điện hoặc thao tác trong điều kiện ẩm ướt có thể dẫn đến điện giật. Nếu xảy ra sự cố, nạn nhân có thể bị co cứng cơ, mất khả năng tự cứu, ngừng thở hoặc đuối nước.

Dùng kích điện để lại nhiều hậu họa cho môi trường và sự an toàn của các loài thủy sản.

Nguy cơ càng đáng lưu ý khi thiết bị được sử dụng trên những phương tiện nhỏ, không gian thao tác chật hẹp, trong khi người vi phạm có thể không được trang bị thiết bị bảo hộ và phương tiện cứu sinh phù hợp. Một sự cố điện giật giữa sông không chỉ đe dọa tính mạng người sử dụng mà còn có thể gây nguy hiểm cho những người ở gần khi tham gia cứu hộ.

Như vậy, lợi ích trước mắt từ việc khai thác thủy sản bằng kích điện không thể bù đắp những thiệt hại đối với môi trường, nguồn lợi tự nhiên và sự an toàn của con người.

Xử lý nghiêm hành vi vi phạm, bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Theo Điều 28 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP, hành vi sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản mà không sử dụng tàu cá, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng; tang vật, công cụ vi phạm bị tịch thu theo quy định. Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Việc kiểm tra, phát hiện và xử lý các trường hợp sử dụng kích điện khai thác thủy sản trên sông Hồng, sông Đuống thể hiện sự chủ động của các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an TP. Hà Nội cùng Công an cấp xã trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật trên các tuyến đường thủy.

Lực lượng Công an làm việc với người có hành vi dùng kích điện đánh bắt thủy sản.

Tuy nhiên, để ngăn chặn hiệu quả tình trạng đánh bắt thủy sản bằng kích điện, bên cạnh hoạt động tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng, cần nâng cao ý thức tự giác của mỗi người dân. Việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản phải bắt đầu từ việc từ bỏ các phương thức khai thác tận diệt, tuân thủ quy định pháp luật và có trách nhiệm với môi trường tự nhiên.

Công an TP. Hà Nội khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng xung điện, kích điện hoặc các phương thức khai thác thủy sản mang tính hủy diệt. Khi phát hiện hành vi vi phạm, người dân cần kịp thời thông báo cho lực lượng chức năng để phối hợp xử lý.

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn gắn trực tiếp với quyền lợi lâu dài của cộng đồng. Mỗi hành vi khai thác đúng quy định, mỗi lần từ chối phương thức đánh bắt tận diệt sẽ góp phần duy trì sự đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sông nước và giữ gìn nguồn lợi tự nhiên cho các thế hệ mai sau.