Hiện thực hóa khát vọng an sinh và hạnh phúc của Nhân dân

Thu nhập bình quân tăng, nghèo đa chiều giảm sâu

Chia sẻ về những thành tựu Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đạt được, PGS.TS Bùi Thị An - đại biểu Quốc hội khóa XIII, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng khẳng định: trong giai đoạn vừa qua, Việt Nam đã kiên cường vượt qua những thách thức, khó khăn chưa có tiền lệ từ đại dịch Covid-19, thiên tai, bão, lũ. Trong bối cảnh đó, Đảng và Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt, thích ứng đồng thời triển khai những chính sách an sinh xã hội để đảm bảo cuộc sống cho người dân.

Dấu ấn của nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XIII của Đảng là chúng ta bắt đầu chuyển dịch tư duy từ tăng trưởng đơn thuần sang tăng trưởng bền vững bao trùm. Điều này có ý nghĩa là Đảng và Nhà nước luôn chú ý đến an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau. Kể cả trong lúc chúng ta bị dịch bệnh Covid-19 thì cuộc sống người dân không bị thay đổi quá nhiều và giữ được mức độ tương đối ổn định so với khu vực và thế giới.

Tỉnh Gia Lai ra quân “thần tốc” hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do bão lũ số 13 và mưa lũ trên địa bàn tỉnh. Ảnh: VGP/Gia Huy

Hiện thực hóa tư duy ấy, chất lượng cuộc sống của người dân cũng được nâng lên. Điều này thể hiện ở việc Đảng, Nhà nước và các địa phương thực hiện chương trình “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”. Theo số liệu báo cáo từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo, chương trình “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” đã cơ bản hoàn thành mục tiêu vào thời điểm cuối tháng 8/2025, về đích sớm hơn 5 năm 4 tháng so với mục tiêu tại Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. Chương trình đã hỗ trợ xây mới, sửa chữa 334.234 căn nhà cho người dân.

Bên cạnh đó, Chính phủ quyết tâm đẩy mạnh xây dựng nhà ở xã hội nhằm đảm bảo nhà ở cho người có thu nhập thấp, để họ an cư mới lập nghiệp. Và mới đây, chúng ta đã hoàn thành “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân có nhà bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ gây ra hồi tháng 10 và 11/2025 tại miền Trung.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã huy động mọi nguồn lực, lực lượng với tinh thần “3 ca, 4 kíp”, “vượt nắng, thắng mưa”, “làm ngày, làm đêm” đã tổ chức triển khai chiến dịch đồng bộ, hiệu quả. Kết quả, đến ngày 30/12/2025 có 34.759 nhà bị hư hỏng đã được sửa chữa, hoàn thành 100%. Đến ngày 15/1/2026 đã cơ bản hoàn thành 1.597 nhà phải xây dựng mới.

Người lao động được hỗ trợ, giới thiệu việc làm, có thu nhập, ổn định cuộc sống. Ảnh: Trần Oanh

Cùng với những đột phá về nhà ở, công tác giải quyết việc làm cũng đạt được những con số ấn tượng. Người dân trong độ tuổi lao động đều được giải quyết việc làm để có thu nhập, ổn định cuộc sống. Tính chung năm 2025, lao động có việc làm là 52,4 triệu người, tăng 587,3 nghìn người (tương ứng tăng 1,1%) so với năm trước. Thu nhập bình quân của người lao động là 8,4 triệu đồng/tháng, tăng 8,9%, tương ứng tăng 685.000 đồng so với năm trước.

Những nỗ lực bền bỉ đó đã thể hiện rõ bằng những con số tăng trưởng. Kết quả sơ bộ khảo sát mức sống dân cư năm 2025, thu nhập bình quân đầu người theo giá hiện hành năm 2025 đạt khoảng 5,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 9,3% so với năm 2024. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều năm 2025 khoảng 1,3%, giảm 1,0 điểm phần trăm so với năm 2024.

Lấy hạnh phúc Nhân dân làm trung tâm

Không chỉ dừng lại ở chỗ ở và sinh kế, Đảng và Chính phủ còn siết chặt quản lý an toàn thực phẩm với tinh thần xử lý nghiêm mọi hành vi sai phạm gây tổn hại đến sức khỏe cộng đồng. Sự nhân văn và tầm nhìn chiến lược trong chính sách còn được khẳng định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Tại đây, giáo dục được xác định là “nhân tố quyết định vận mệnh dân tộc”, với nhiều chính sách đãi ngộ đột phá như: áp dụng phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 70% cho giáo viên, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.

Cùng với tinh thần đó, Bộ Chính trị quyết định miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết THPT công lập trên phạm vi cả nước. Đồng thời, Bộ Chính trị còn ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Theo Nghị quyết này, Bộ Chính trị chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy khám chữa bệnh sang phòng bệnh, chú trọng y tế cơ sở... Tất cả các chính sách trên đều hướng tới mục tiêu xuyên suốt là lấy dân làm gốc, lấy hạnh phúc của Nhân dân làm trung tâm và động lực phấn đấu.

Người dân được bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe để nâng chất lượng cuộc sống. Ảnh: Như Ý

Bên cạnh đó, chính sách an sinh xã hội được Đảng và Nhà nước nâng lên ở một tầm cao mới, với hai góc độ là độ bao phủ và kế tiếp những tinh hoa của chính sách cũ và có những chính sách mới phù hợp với giai đoạn phát triển cao hơn. Nổi bật nhất là Quốc hội đã biểu quyết ban hành Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 với nhiều điểm mới, liên quan đến hưu trí, trợ cấp xã hội. Các chính sách xã hội được mở rộng về đối tượng và nâng cao mức trợ cấp, phổ cập dần theo hướng toàn xã hội để đảm bảo an sinh xã hội cho người dân.

Đánh giá về những bước ngoặt này, TS Nguyễn Hữu Dũng – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học – Lao động và Xã hội thuộc Bộ LĐTB&XH (nay là Bộ Nội vụ) cho biết, khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì có sự kết hợp giữa trách nhiệm của Nhà nước với sự đóng góp của người dân, trong đó nhất là người có khả năng lao động. Nhưng dần dần đối tượng được mở rộng ra là những người không có khả năng đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế (người lao động ở khu vực phi chính thức) thì vai trò của Nhà nước ngày càng tăng.

Đáng chú ý, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã giảm độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 xuống 75 tuổi. Riêng đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo thì từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Luật cũng bổ sung chế độ trợ cấp hàng tháng đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Trong thời gian hưởng trợ cấp hàng tháng, người dân được ngân sách Nhà nước đóng bảo hiểm y tế.

Những quy định mới giàu tính nhân văn trên không chỉ củng cố mạng lưới an sinh xã hội mà còn là tiền đề quan trọng để hiện thực hóa các định hướng chiến lược trong giai đoạn mới. Từ những nền tảng vững chắc đó, các chuyên gia kỳ vọng, Đại hội Đảng lần thứ XIV sẽ hiện thực hóa những mục tiêu đặt ra trong văn kiện, đưa đất nước phát triển bền vững và thực chất để chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng nâng cao. Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được những thành tựu mới trong an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu hạnh phúc của Nhân dân.

Trần Oanh