Hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh 'số'

Điểm nhấn xuyên suốt trong triển khai Nghị quyết 57 ở Lào Cai là sự vào cuộc sớm, đồng bộ và quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Chỉ trong 3 tháng (từ 1/7 đến 1/10), Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh đã ban hành 41 văn bản nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp, bảo đảm chỉ đạo thông suốt, rõ người, rõ việc. Đáng chú ý, 100% xã, phường đã thành lập, kiện toàn ban chỉ đạo cấp cơ sở, với người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trực tiếp làm trưởng ban.

Việc “phủ kín” bộ máy chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở thể hiện cách làm bài bản, xác định triển khai Nghị quyết 57 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn với trách nhiệm của từng cấp, ngành, cơ quan, đơn vị. Nhờ đó, nghị quyết không dừng lại ở văn bản mà từng bước đi vào hoạt động quản lý, điều hành hằng ngày, hạn chế tình trạng hình thức, hành chính hóa.

Chuyển đổi số tại Lào Cai đã góp phần thay đổi diện mạo quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân thông qua các nền tảng công nghệ hiện đại.

Nhấn mạnh yêu cầu hành động thực chất, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy khẳng định: “Nghị quyết 57 chỉ thực sự thành công khi mỗi nhiệm vụ gắn với người chịu trách nhiệm, mỗi chủ trương tạo ra sản phẩm cụ thể và mỗi kết quả được kiểm chứng bằng thực tiễn. Nếu không đổi mới bằng KHCN và CĐS, sẽ không thể hình thành động lực tăng trưởng mới”.

Triển khai 167 nhiệm vụ Trung ương giao trong lĩnh vực KHCN, ĐMST và CĐS (gồm 34 nhiệm vụ thường xuyên, 133 nhiệm vụ có thời hạn), tỉnh xác định đây vừa là thước đo năng lực điều hành, vừa là phép thử đối với kỷ cương, trách nhiệm của bộ máy trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Thực tế cho thấy, phần lớn nhiệm vụ được tổ chức thực hiện đúng tiến độ. Tuy nhiên, tỉnh thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, chủ yếu ở khâu số hóa hồ sơ, tài liệu - lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp đồng bộ.

Không né tránh khó khăn, Lào Cai công khai tiến độ thực hiện, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cuối cùng của từng nhiệm vụ. Trong 60 nhiệm vụ Ban Chỉ đạo tỉnh giao triển khai năm 2025, một số nội dung được nhận diện sớm có nguy cơ chậm tiến độ, như xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia, đổi mới cơ chế tài chính KHCN, bảo đảm an toàn thông tin ở cấp xã.

Đối với nhóm nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Nghị quyết số 57, dự báo còn 5 nhiệm vụ khó hoàn thành, tập trung vào các vấn đề cốt lõi về số hóa, thu hút nhân lực, cơ chế tài chính và chính sách đãi ngộ. Việc sớm nhận diện các “điểm nghẽn” cho thấy Lào Cai xem khó khăn là cơ sở để điều chỉnh chính sách, phân bổ nguồn lực và nâng cao trách nhiệm thực thi, bảo đảm nghị quyết đi vào thực chất.

Sự nỗ lực của các đơn vị viễn thông trong việc lắp đặt và vận hành trạm thu phát sóng giúp đảm bảo kết nối thông suốt, phục vụ nhu cầu chuyển đổi số thực chất của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh.

Tỉnh xác định hoàn thiện thể chế là “đòn bẩy” thúc đẩy ĐMST và CĐS đi vào chiều sâu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Ban Chỉ đạo cấp tỉnh tập trung đồng bộ các nhóm chính sách lớn, từng bước hình thành không gian pháp lý linh hoạt nhưng có kiểm soát, làm nền móng cho các mô hình và công nghệ mới, với trọng tâm là quỹ đầu tư mạo hiểm cho ĐMST, cơ chế thử nghiệm Sandbox, khoán chi theo sản phẩm đầu ra, ưu tiên mua sắm sản phẩm ĐMST tại địa phương và ban hành nghị quyết “trải thảm đỏ” thu hút chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành.

Trên nền tảng thể chế đó, CĐS ở Lào Cai đã tạo chuyển biến rõ nét: 100% hồ sơ thủ tục hành chính (TTHC) xử lý toàn trình trên môi trường mạng (trừ văn bản mật). Tỉnh đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền trong giải quyết thủ tục hành chính (như ban hành 125 TTHC về phân cấp, phân quyền và ủy quyền cho Giám đốc Sở KHCN thực hiện các TTHC thuộc phạm vi quản lý). Đồng thời, tỉnh xây dựng quy trình nội bộ điện tử cho TTHC, hướng tới mục tiêu cắt giảm trên 30% thời gian giải quyết và thủ tục giấy tờ cho người dân, doanh nghiệp.

Phong trào “Bình dân học vụ số” với 2.880 tổ công nghệ số cộng đồng trở thành điểm tựa nâng cao năng lực số từ cơ sở.

Văn bản đi được ký số, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu vận hành ổn định với khoảng 500.000 giao dịch mỗi ngày; dữ liệu dân cư được khai thác hiệu quả, nhiều thủ tục không còn yêu cầu nộp CCCD. Kinh tế số chiếm 9,46% GRDP; hạ tầng số phủ rộng với 99% thôn, bản có 4G, hơn 500 trạm 5G, 100% xã kết nối cáp quang; CĐS lan tỏa mạnh mẽ sang nông nghiệp, y tế, giáo dục và xã hội. Cùng với đó, phong trào “Bình dân học vụ số” với 2.880 tổ công nghệ số cộng đồng trở thành điểm tựa nâng cao năng lực số từ cơ sở, góp phần tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Việc triển khai Nghị quyết 57 tại Lào Cai đã tạo ra những chuyển biến quan trọng: nhận thức và trách nhiệm chính trị được nâng lên rõ rệt; thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; hạ tầng và các ứng dụng KHCN, CĐS đi vào thực tiễn. Tuy nhiên, những kết quả ban đầu mới chỉ là nền móng. Giai đoạn tiếp theo đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ hơn, nhất là trong xóa “vùng trắng” hạ tầng số, tăng tốc số hóa dữ liệu, nâng cao năng lực tự chủ của các tổ chức KHCN và siết chặt kỷ luật thực thi.

Theo ông Trần Ngọc Luận - Giám đốc Sở KHCN tỉnh, năm 2026 được xác định là năm bản lề có tính quyết định. Với 28 nhiệm vụ trọng tâm về KHCN, ĐMST và CĐS, mục tiêu của tỉnh không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà phải tạo ra những kết quả đo đếm bằng hiệu quả thực tiễn.

Ông Luận cho biết: "Tỉnh sẽ tập trung vào 4 trụ cột đột phá. Điểm đột phá đầu tiên là cuộc “cách mạng” về phương pháp làm việc và kỷ luật thực thi với phương châm “thực chiến - rõ người - rõ việc”, lấy dữ liệu và tiến độ thời gian thực làm thước đo đánh giá. Song song với đó, tỉnh tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế và hạ tầng, hoàn thiện khung chính sách và kiến trúc số đồng bộ, bảo đảm hạ tầng số đi trước một bước, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, năm 2026 được xác định là năm “về đích” của số hóa, tạo nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, đồng bộ" để tái sử dụng. Trên cơ sở đó, các kế hoạch sẽ được cụ thể hóa thành những sản phẩm như cửa khẩu thông minh, bản đồ cảnh báo thiên tai, hệ sinh thái du lịch số… đưa Nghị quyết 57 thực sự đi vào chiều sâu và tạo động lực phát triển mới cho tỉnh.

Sau một năm triển khai, Nghị quyết 57 tại Lào Cai đã chuyển dần từ định hướng chiến lược sang hành động cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức, thể chế và phương thức điều hành. Những kết quả bước đầu không chỉ khẳng định quyết tâm chính trị cao mà còn đặt nền móng quan trọng cho giai đoạn bứt phá tiếp theo, với yêu cầu thực chất, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và tăng trưởng bền vững làm thước đo.

Trên cơ sở đó, Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh “số”, hình thành động lực tăng trưởng mới, củng cố vị thế là địa phương tiên phong trong ĐMST và phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Thanh Chi