'Hiệp sĩ đường phố' Nguyễn Thanh Hải vừa bị bắt là ai?

Nguyễn Thanh Hải (54 tuổi; quê tỉnh Bình Dương cũ, nay thuộc TP.HCM) từng là thành viên tích cực của Câu lạc bộ Phòng chống tội phạm (CLB PCTP) phường Phú Hòa (TP Thủ Dầu Một, Bình Dương). Đây là một mô hình dân phòng tự nguyện được thành lập từ cuối những năm 1990 để hỗ trợ công an trong việc giữ gìn trật tự, tiếp nhận tin báo và truy bắt các đối tượng vi phạm pháp luật khi cần thiết.

Trong thời gian hoạt động, Nguyễn Thanh Hải đảm nhiệm nhiều vai trò, trong đó là đội trưởng tổ xung kích. Trong nhiều năm, lực lượng này góp mặt trong các vụ bắt giữ tội phạm như trộm cắp, cướp giật, được nhiều người dân biết đến và ghi nhận.

Nguyễn Thanh Hải.

Ngày 15/10/2019, Nguyễn Thanh Hải rời khỏi CLB PCTP phường Phú Hòa theo nguyện vọng cá nhân.

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News thời điểm đó, Nguyễn Thanh Hải nói rời CLB vì "Không muốn bị ‘trói chân’ khi bắt tội phạm". Hải cho biết do quy chế của Câu lạc bộ Phòng chống tội phạm Phú Hòa ban hành từ năm 2013 không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay, khiến các “hiệp sĩ” bị trói chân khi làm nhiệm vụ.

Sau khi rời CLB Phòng chống tội phạm Phú Hòa, Nguyễn Thanh Hải cùng các anh em khác vẫn săn bắt tội phạm bình thường. Thậm chí, Hải còn khẳng định sẽ truy quét tội phạm nhiều hơn trước.

Trong khoảng hơn 1 năm trở lại đây, cái tên Nguyễn Thanh Hải xuất hiện rộng rãi trên các nền tảng như YouTube, Facebook, TikTok với các video mang chủ đề “giải cứu người Việt Nam bị lừa sang Campuchia về nước an toàn”.

Nguyễn Thanh Hải xây dựng hình ảnh cá nhân khá nhất quán: Ăn mặc giản dị, xuất hiện trong các video với giọng nói cương quyết, thể hiện sự am hiểu địa bàn Campuchia và các khu vực biên giới. Một số video cho thấy Hải xuất hiện cùng những người vừa được đưa về Việt Nam, trong trạng thái mệt mỏi, hoảng loạn, càng khiến hình ảnh “giải cứu” trở nên thuyết phục.

Chính nhờ các nội dung này, Nguyễn Thanh Hải được nhiều người xem như một “địa chỉ quen” để cầu cứu, khi gia đình có người thân bị lừa hoặc bị giữ tại các khu lừa đảo ở Campuchia. Trên không gian mạng, không ít bình luận bày tỏ sự cảm kích, tin tưởng, coi Hải là người “dám làm, dám đi”, sẵn sàng giúp đỡ trong những tình huống nguy hiểm.

Nguyễn Thanh Hải (thứ 4 từ phải qua) và các đối tượng bị bắt giữ (Ảnh: Công an cung cấp).

Tuy nhiên, nội dung các clip chủ yếu mang tính kể lại, không nêu rõ có sự phối hợp với cơ quan chức năng hay tuân thủ quy trình pháp lý chặt chẽ như trong trường hợp giải cứu chính thức của các lực lượng chức năng.

Hình ảnh “hiệp sĩ” như Thanh Hải từng nhận được phản ứng trái chiều trong dư luận. Một bộ phận người dân bày tỏ sự ủng hộ, coi các “hiệp sĩ đường phố” là lực lượng tích cực hỗ trợ công an trong việc truy bắt tội phạm, mang lại cảm giác an tâm cộng đồng.

Ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia pháp lý và cơ quan quản lý bày tỏ lo ngại về giới hạn pháp lý của lực lượng tự nguyện, rủi ro vượt quyền trong truy bắt tội phạm, cũng như nguy cơ mất an toàn tính mạng cho người tham gia nếu không có nghiệp vụ chuyên môn.

Các cơ quan chức năng từng đặt vấn đề siết chặt phạm vi hoạt động và chuẩn hóa cơ chế cho mô hình này nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động đúng pháp luật.

Tuệ Lâm