Hiệu quả triển khai Quyết định số 569/QĐ-TTg: Chuyển biến tích cực, phát triển hệ thống phục hồi chức năng

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định, nếu điều trị là giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch, thì phục hồi chức năng giúp con người quay trở lại với cuộc sống. Đó không chỉ là phục hồi vận động hay chức năng sinh học mà là phục hồi khả năng lao động, khả năng giao tiếp, khả năng tự chủ và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: YT

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, bệnh không lây nhiễm gia tăng, hậu quả của tai biến, chấn thương, bệnh mạn tính ngày càng lớn, phục hồi chức năng không còn là một lĩnh vực bổ trợ, mà đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của toàn xã hội. Chính vì vậy, phát triển phục hồi chức năng không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà là thước đo trình độ phát triển và tính nhân văn của một hệ thống y tế.

Đảng và Nhà nước ta đã có những chủ trương căn cơ và nhất quán. Quyết định số 569 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2023 đã xác lập một chương trình mang tính chiến lược, lần đầu tiên đặt phục hồi chức năng vào đúng vị trí của nó trong hệ thống y tế hoàn chỉnh, với định hướng phát triển dài hạn, đồng bộ, liên thông từ Trung ương đến cơ sở, từ y tế chuyên sâu đến phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

Sau hơn hai năm triển khai, với sự vào cuộc của các Bộ, ngành, địa phương và toàn hệ thống y tế, chúng ta có thể khẳng định rằng công tác phục hồi chức năng đã có những chuyển biến tích cực. Thể chế từng bước được hoàn thiện, mạng lưới phục hồi chức năng được củng cố, các hướng dẫn chuyên môn được ban hành, các mô hình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng được duy trì và mở rộng, nhận thức của xã hội về vai trò của phục hồi chức năng ngày càng rõ nét hơn.

Trong bối cảnh tổng kết năm 2025 và chuẩn bị bước sang giai đoạn phát triển mới, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu rất rõ ràng đối với toàn ngành Y tế, đó là bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo hướng toàn diện, liên tục, lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng chăm sóc dài hạn, quản lý bệnh mạn tính, người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương.

Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định “Phục hồi chức năng là lĩnh vực cần sự bền bỉ, cần đầu tư dài hạn và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều ngành, nhiều cấp”. Đề nghị trong thời gian tới cần đánh giá đúng và đủ thực trạng hệ thống phục hồi chức năng hiện nay, làm rõ những kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan.

Đồng thời, làm rõ hơn vai trò của phục hồi chức năng trong mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, từ điều trị cấp tính, phục hồi, chăm sóc dài hạn đến hòa nhập cộng đồng, bảo đảm người bệnh không bị đứt gãy trong quá trình chăm sóc.

Cần đề xuất các định hướng và giải pháp đủ mạnh, đủ khả thi cho giai đoạn tiếp theo, đặc biệt là năm 2026 và trung hạn 2026 - 2030, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với Chương trình mục tiêu y tế quốc gia giai đoạn mới và với yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Thông tin tại hội nghị, sau hơn hai năm triển khai Quyết định 569, công tác phục bồi chức năng đã đạt được những kết quả thiết thực. Thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện với việc ban hành các văn bản quan trọng như Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, Nghị định 96/2023/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn, tạo hành lang pháp lý vững chắc. Danh mục kỹ thuật phục hồi chức năng được thanh toán BHYT mở rộng từ 256 lên 419 kỹ thuật, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận dịch vụ tốt hơn.

Lạc Hy