Hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất về sử dụng Quốc ca

Quốc ca là một trong những biểu tượng quốc gia, được Hiến pháp năm 2013 xác định là nhạc và lời của bài “Tiến quân ca”. Việc sử dụng Quốc ca không chỉ là vấn đề nghi lễ mà còn gắn với bảo vệ, phát huy giá trị của một biểu tượng quốc gia trong đời sống chính trị, văn hóa, xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh và trên môi trường số.

Trên thực tế, việc sử dụng Quốc ca nhìn chung được thực hiện nghiêm túc, trang trọng. Tuy nhiên, vẫn còn sự khác nhau về bản hòa âm, phối khí, bản ghi âm, chất lượng âm thanh và cách thức thể hiện. Một số trường hợp chưa có sự thống nhất giữa hát Quốc ca, cử Quốc thiều, sử dụng bản ghi âm và biểu diễn trực tiếp.

Hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về việc sử dụng Quốc ca. Ảnh: An An/baovanhoa

Đáng chú ý, sự phát triển nhanh chóng của môi trường mạng, các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những phương thức sử dụng mới, đồng thời, đặt ra nguy cơ làm sai lệch, biến dạng, giả mạo hoặc gây nhầm lẫn về Quốc ca.

Việc xây dựng Nghị định quy định về sử dụng Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất, điều chỉnh toàn diện quá trình sử dụng, bảo vệ, phổ biến và phát huy giá trị Quốc ca, phù hợp với đời sống xã hội và yêu cầu chuyển đổi số hiện nay.

Dự thảo Nghị định được xây dựng trên cơ sở 4 định hướng lớn: bảo đảm Quốc ca được sử dụng đúng với vị trí là biểu tượng quốc gia, bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, trang nghiêm và thống nhất trong quá trình sử dụng; kết hợp giữa bảo vệ và tạo điều kiện sử dụng, không đặt mục tiêu hạn chế việc phổ biến Quốc ca; giải quyết các vấn đề thực tiễn nhưng không hành chính hóa quá mức; bảo đảm khả năng thích ứng với môi trường số và công nghệ mới, trong đó có môi trường mạng, nền tảng số, truyền thông đa phương tiện và trí tuệ nhân tạo.

Dự thảo Nghị định gồm 4 Chương, 24 Điều, tập trung vào 7 nhóm nội dung bao gồm: Quy định chung; Quy định chuẩn hóa việc sử dụng Quốc ca; Quy định về sử dụng và nghi thức Quốc ca, Quốc thiều; Quy định về phạm vi sử dụng, các trường hợp không sử dụng Quốc ca; Quy định về Quốc ca trên môi trường số; Quy định về bảo vệ, phát huy giá trị và cơ sở dữ liệu số quốc gia về Quốc ca; Trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện.

Tại Hội thảo, các đại biểu thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị định, đồng thời tập trung thảo luận các khái niệm chuyên ngành, quy định về hành vi cấm; làm rõ các trường hợp sử dụng Quốc ca, Quốc thiều; quy định về bản nhạc và lời của Quốc ca, bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức của Quốc ca, Quốc thiều.

Một số đại biểu đề nghị nghiên cứu thêm các quy định về quyền của công dân đối với việc sử dụng Quốc ca; làm rõ việc sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo. Các đại biểu cũng góp ý về cơ sở dữ liệu số quốc gia về Quốc ca và cơ chế phối hợp quản lý, nhằm bảo đảm tính thống nhất, chính xác của dữ liệu và tạo thuận lợi cho việc phổ biến, sử dụng Quốc ca...