Hoàn thiện hệ thống pháp luật, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo
Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả thi hành pháp luật làm thước đo quan trọng của chất lượng hệ thống pháp luật, thay vì chỉ đánh giá bằng số lượng văn bản được ban hành.
Sáng 16-11, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Các đồng chí chủ trì hội thảo (từ trái qua): Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: CẨM HÀ
Đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.
Hội thảo nhằm triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về yêu cầu pháp luật phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở đường cho đổi mới sáng tạo.
“Mục tiêu là xây dựng hệ thống pháp luật tinh gọn, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi, đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề trọng tâm: xác định cơ sở lý luận và các giá trị nền tảng của hệ thống pháp luật đến năm 2045; đánh giá thực trạng, nhận diện những điểm nghẽn mang tính hệ thống; đề xuất các giải pháp đột phá nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với các mục tiêu có thể đo lường được.
Phát biểu tổng kết hội thảo, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí khẳng định, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển.
Theo đồng chí Lê Minh Trí, nâng cao năng lực thực thi pháp luật là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu nhằm khắc phục tình trạng thực thi pháp luật còn là “khâu yếu”, “điểm nghẽn”. Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy pháp lý sắc sảo, nhạy bén, có tinh thần kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia số và hội nhập quốc tế.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu kết luận hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ
Đồng chí Lê Minh Trí cũng đề nghị nghiên cứu xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá hiệu quả thi hành pháp luật dựa trên dữ liệu, gắn với chuyển đổi số, nhằm sớm phát hiện các vướng mắc và kịp thời xử lý.
Đáng chú ý, Trưởng Ban Nội chính Trung ương đề nghị chiến lược cần xác định rõ định hướng chuyển trọng tâm từ tư duy “xây dựng pháp luật” sang quản trị toàn bộ quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, lấy hiệu quả thi hành làm thước đo quan trọng của chất lượng hệ thống pháp luật.
Theo đồng chí Lê Minh Trí, không thể đánh giá chất lượng hệ thống pháp luật chỉ bằng số lượng văn bản được ban hành. Một quy định dù được xây dựng công phu nhưng không đi vào cuộc sống, không được thực hiện nghiêm minh, thống nhất thì hiệu quả vẫn rất hạn chế.

Hội thảo góp phần hoàn thiện đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: CẨM HÀ
Kết quả hội thảo là cơ sở quan trọng để Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương và các cơ quan liên quan hoàn thiện đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, dự kiến trình Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật trong tháng 12-2026.
