Học giả Trung Quốc nói về vị thế quốc tế của Việt Nam sau chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đây không chỉ đơn thuần là việc chuyển giao vai trò chủ nhà mà còn phản ánh rõ nét vai trò quốc tế đang thay đổi của Việt Nam: Chuyển từ tham gia tích cực hợp tác châu Á-Thái Bình Dương sang thiết lập các chương trình nghị sự khu vực, điều phối đồng thuận và cung cấp dịch vụ chung cho sự hợp tác và liên kết ở khu vực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027. (Ảnh: TTXVN)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027. (Ảnh: TTXVN)

Đây là nhận định của Giáo sư Khúc Cường, Phó Viện trưởng Viện Báo chí và Truyền thông thuộc Trường đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc khi trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Trung Quốc chung quanh kết quả nổi bật của chuyến công tác đến Trung Quốc tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc song phương tại Quảng Đông, Vân Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Những thông điệp quan trọng tại diễn đàn APEC

Ông Khúc Cường cho rằng, ba định hướng lớn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất nhằm tiếp tục phát huy vai trò của APEC, chính là cánh cửa để nhìn nhận sâu sắc về tư duy ngoại giao và sự phát triển trong tương lai của Việt Nam.

Thứ nhất, tìm kiếm sự chắc chắn cho sự phát triển của châu Á-Thái Bình Dương thông qua hợp tác cởi mở. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị APEC tiên phong thúc đẩy môi trường thương mại và đầu tư rộng mở, tạo xung lực mới cho hội nhập và liên kết kinh tế; bảo đảm dòng chảy thương mại thông suốt, ổn định và bền vững; sự vận hành liền mạch của các chuỗi cung ứng chiến lược; nâng cao sức chống chịu, năng lực thích ứng và tự cường của mỗi nền kinh tế và cả khu vực.

Đề xuất này đặt sự mở cửa hội nhập lên hàng đầu và có ý nghĩa thực tiễn mạnh mẽ. Sự phục hồi kinh tế toàn cầu hiện nay đang diễn ra chậm chạp, cùng với chủ nghĩa bảo hộ thương mại, xung đột địa chính trị và việc tái cơ cấu chuỗi cung ứng khiến tình hình trở nên phức tạp hơn. Mặc dù khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn là động lực tăng trưởng quan trọng của toàn cầu nhưng khu vực này cũng phải đối mặt với những áp lực như phân khúc thị trường, các quy định rời rạc và rủi ro an ninh gia tăng. Là một nền kinh tế định hướng xuất khẩu và hội nhập sâu rộng vào phân công lao động quốc tế, Việt Nam nhận thức rõ hơn về tác động của những thay đổi trong môi trường bên ngoài và do đó, chú trọng hơn vào mở cửa thị trường và ổn định chuỗi cung ứng.

Điều đáng lưu ý là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ hiểu “sức chống chịu” là giảm liên kết với bên ngoài mà đặt trong khuôn khổ hợp tác cởi mở. Điều này cho thấy sự tự chủ mà Việt Nam theo đuổi không phải là tự chủ khép kín mà là tăng cường khả năng chống chịu rủi ro dựa trên hợp tác đa dạng và kết nối sâu rộng.

Thứ hai, nuôi dưỡng những động lực tăng trưởng mới thông qua đổi mới công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, APEC cần trở thành vườn ươm ý tưởng, môi trường thử nghiệm tối ưu cho các khuôn khổ thể chế thế hệ mới, các mô hình tăng trưởng lấy công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực. Đồng thời, thúc đẩy những mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế bạc, kinh tế chăm sóc, kinh tế tầm thấp, kinh tế 24/7 nhằm tận dụng mọi dư địa tăng trưởng của khu vực.

Giáo sư Khúc Cường, Phó Viện trưởng Viện Báo chí và Truyền thông thuộc Trường đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Giáo sư Khúc Cường, Phó Viện trưởng Viện Báo chí và Truyền thông thuộc Trường đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Điều này cho thấy cách tiếp cận của Việt Nam về APEC đã vượt ra ngoài khuôn khổ tạo thuận lợi thương mại và đầu tư truyền thống, chú trọng hơn vào đổi mới công nghệ, thử nghiệm quy tắc và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, phát triển xanh và carbon thấp, kinh tế tầm thấp không chỉ là trọng tâm của cạnh tranh công nghiệp trong tương lai, mà còn là những hướng đi quan trọng để Việt Nam phá vỡ các mô hình gia công và sản xuất truyền thống và nâng cao giá trị gia tăng của chuỗi công nghiệp.

Giáo sư Khúc Cường đặc biệt nhấn mạnh, thành quả trực tiếp nhất của chuyến công tác chính là việc Việt Nam đã tiếp nhận thành công vai trò chủ nhà. Việc đăng cai APEC không chỉ thể hiện hình ảnh quốc gia và khả năng tổ chức các sự kiện ngoại giao đa phương quy mô lớn của Việt Nam, mà còn đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ có thẩm quyền lớn hơn trong định hướng chương trình nghị sự.

Việt Nam sẽ kết hợp các mối quan tâm về nền kinh tế số, tăng trưởng bao trùm, sức chống chịu của chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ vào thiết kế chương trình nghị sự của APEC năm 2027, đồng thời sẽ điều phối các nhu cầu khác nhau của các thành viên phát triển và đang phát triển. Đối với Việt Nam, đây là một bài kiểm tra toàn diện về năng lực ngoại giao: vừa cân bằng lập trường của tất cả các bên, đồng thời thúc đẩy các kết quả cụ thể, khả thi và bền vững.

Giáo sư Khúc Cường nhấn mạnh, việc Trung Quốc và Việt Nam lần lượt đăng cai APEC đã giúp tăng cường tính liên tục của hợp tác khu vực. Sau khi tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027, Việt Nam sẽ tiếp tục đà phát triển tích cực hiện tại, đề cao chủ nghĩa đa phương, kiên định với hợp tác hướng đến kết quả và thúc đẩy việc thực hiện các đồng thuận của APEC trong năm 2027.

Tiếp thêm động lực mới cho hợp tác song phương

Ngoài việc tham dự Hội nghị APEC, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã hội đàm với nhà lãnh đạo Trung Quốc và đạt được nhiều nhận thức chung quan trọng về quan hệ song phương và hợp tác khu vực. Hai bên nhất trí thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh và khu hợp tác kinh tế xuyên biên giới, mở rộng hợp tác chuyển đổi số và phát triển xanh, carbon thấp, xem xét hợp tác ứng dụng trí tuệ nhân tạo và cùng nhau tổ chức “Năm hợp tác du lịch Trung Quốc-Việt Nam”.

Ông Khúc Cường cho rằng, những nhận thức chung này chứng tỏ rằng hợp tác Trung Quốc-Việt Nam đang mở rộng từ thương mại và cơ sở hạ tầng truyền thống sang các lĩnh vực mới như đổi mới công nghệ, phát triển xanh và quản trị số.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, với tư cách là chủ nhà APEC năm 2027, Việt Nam sẽ triển khai các kết quả của “Năm APEC Trung Quốc 2026" và tiếp tục thúc đẩy hợp tác châu Á-Thái Bình Dương phát triển hơn nữa. Tuyên bố này góp phần kết nối quan hệ song phương Trung Quốc-Việt Nam với hợp tác đa phương khu vực, thể hiện dư địa “hợp tác và tiếp sức” giữa hai bên trong khuôn khổ APEC.

Các hoạt động song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra tại hai tỉnh Quảng Đông và Vân Nam. Theo Giáo sư Khúc Cường, sự lựa chọn này có ý nghĩa kinh tế và địa lý rõ ràng. Quảng Đông đi đầu trong việc mở cửa ven biển, sản xuất tiên tiến và đổi mới công nghệ của Trung Quốc, trong khi Vân Nam là tỉnh biên giới quan trọng của Trung Quốc mở cửa với Đông Nam Á. Sự kết hợp của hai địa phương này bao trùm một cách hoàn hảo các khía cạnh quan trọng của hợp tác Trung Quốc-Việt Nam, bao gồm công nghệ, sản xuất, thị trường, tuyến đường và cửa khẩu.

Tại Quảng Đông, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự một loạt hoạt động quan trọng, trao đổi về việc làm sâu sắc hơn hợp tác sản xuất và công nghệ. Điều này sẽ giúp Việt Nam kết nối trực tiếp hơn với nguồn vốn, công nghệ, nhân lực, hệ thống sản xuất và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Vùng Vịnh lớn, thúc đẩy hợp tác giữa hai bên từ thương mại hàng hóa đến kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng xanh, sản xuất công nghệ cao và dịch vụ hiện đại.

Ý nghĩa của Vân Nam nằm ở khả năng kết nối biên giới. Sự phát triển của đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh, khu hợp tác kinh tế biên giới, thương mại nông nghiệp và du lịch giữa Trung Quốc và Việt Nam đều phụ thuộc vào các cửa ngõ đường bộ như Vân Nam. Bằng cách tăng cường hợp tác giữa Vân Nam và các tỉnh biên giới của Việt Nam, hai bên có thể giảm chi phí thông quan và logistics, chuyển lợi thế về vị trí địa lý gần gũi thành lợi thế tích hợp chuỗi cung ứng và chuỗi công nghiệp.

Giáo sư Khúc Cường cho rằng, nếu đặt Quảng Đông và Vân Nam trên cùng một bản đồ hợp tác khu vực thì có thể thấy chuỗi hợp tác mang tính chiến lược hơn: Quảng Đông cung cấp công nghệ, vốn và nguồn lực đổi mới sáng tạo; Vân Nam cung cấp các tuyến đường bộ và cửa khẩu; Việt Nam cung cấp khả năng hấp thụ công nghiệp, nguồn lao động và tiềm năng thị trường. Nếu hình thành được mô hình liên kết khu vực trong tương lai, sự hợp tác giữa hai bên Trung Quốc và Việt Nam sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Ông Khúc Cường nhấn mạnh, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là biểu hiện cụ thể của đường lối ngoại giao của Việt Nam, với cách tiếp cận luôn kiên định lập trường cơ bản và sử dụng các sách lược cụ thể linh hoạt và thực tế. Việt Nam không chỉ hướng tới việc duy trì sự cân bằng giữa các nước lớn mà còn tìm cách tiếp thu nguồn lực công nghệ, vốn, thị trường, nhân lực và hạ tầng thông qua mạng lưới ngoại giao đa dạng, chuyển hóa không gian ngoại giao thành năng lực phát triển quốc gia.

"Lễ bàn giao vai trò chủ nhà APEC tại Thâm Quyến chỉ là điểm khởi đầu. Cơ hội thực sự của Việt Nam nằm ở việc thúc đẩy sự mở cửa và hợp tác khu vực với tư cách là chủ nhà APEC 2027, đồng thời tận dụng hợp tác Việt Nam-Trung Quốc và mạng lưới ngoại giao đa dạng để bảo đảm không gian lớn hơn cho quá trình hiện đại hóa đất nước. Nếu Việt Nam có thể kết hợp hiệu quả sáng kiến ​​ngoại giao, cải cách trong nước và hợp tác địa phương, điều này không chỉ nâng cao vị thế quốc tế mà còn có tiềm năng mở ra bố cục tăng trưởng mới cho sự phát triển lâu dài", Giáo sư Khúc Cường nhấn mạnh.

HỮU HƯNG Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Trung Quốc

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/hoc-gia-trung-quoc-noi-ve-vi-the-quoc-te-cua-viet-nam-sau-chuyen-cong-tac-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-post1004125.html