Học kỳ doanh nghiệp và câu chuyện đào tạo để làm được việc

Không chờ đến lúc tốt nghiệp mới bước vào thị trường lao động, nhiều sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TPHCM đã được làm việc

toàn thời gian tại doanh nghiệp ngay trong quá trình học. Mô hình "Học kỳ doanh nghiệp" đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và việc làm – bài toán lâu nay của giáo dục đại học.

Học kỳ không ở giảng đường

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đòi hỏi cao về kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng nhanh, câu hỏi "sinh viên ra trường có làm được việc ngay không" vẫn là nỗi trăn trở của thị trường lao động. Thực tế cho thấy, không ít cử nhân, kỹ sư mất nhiều thời gian đào tạo lại trước khi có thể tham gia công việc thực sự.

Sinh viên UTH tham gia thực tế tại doanh nghiệp

Tại Trường ĐH Giao thông Vận tải TPHCM (UTH), mô hình "Học kỳ doanh nghiệp" được triển khai như một lời giải cho bài toán này. Thay vì chỉ thực tập ngắn hạn, sinh viên được đưa vào doanh nghiệp làm việc toàn thời gian trong thời gian từ 3 đến 6 tháng, coi đây là một học kỳ chính khóa trong chương trình đào tạo.

Trong học kỳ này, sinh viên không "đi theo quan sát" mà trực tiếp tham gia sản xuất, vận hành thiết bị, nghiên cứu – phát triển hoặc xử lý công việc chuyên môn đúng ngành học. Các em phải tuân thủ đầy đủ kỷ luật lao động, quy trình an toàn và chịu đánh giá như một nhân sự trẻ.

Doanh nghiệp tham gia đào tạo

Điểm khác biệt của Học kỳ doanh nghiệp tại UTH là sự tham gia thực chất của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo. Doanh nghiệp không chỉ tiếp nhận sinh viên mà trực tiếp giao việc, hướng dẫn và đánh giá năng lực. Nhà trường giữ vai trò kết nối, theo dõi và phối hợp công nhận kết quả học tập, quy đổi tín chỉ.

Từ năm 2019 đến nay, UTH đã triển khai Học kỳ doanh nghiệp với nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong các lĩnh vực xây dựng hạ tầng, cơ khí, ô tô, tự động hóa, điện – điện tử, giao thông vận tải… Hàng ngàn sinh viên đã tham gia chương trình, trong đó nhiều sinh viên được doanh nghiệp đề nghị tiếp tục làm việc sau khi kết thúc học kỳ.

Theo đại diện nhà trường, việc đưa doanh nghiệp trở thành "giảng đường mở" giúp chương trình đào tạo bám sát thực tế hơn, đồng thời giúp nhà trường kịp thời điều chỉnh nội dung giảng dạy theo nhu cầu của thị trường lao động.

Sinh viên trưởng thành từ áp lực thật

Với sinh viên, Học kỳ doanh nghiệp mang lại những thay đổi rõ rệt. Áp lực tiến độ, yêu cầu về chất lượng sản phẩm và trách nhiệm nghề nghiệp buộc các em phải thay đổi cách học, cách làm việc và tư duy nghề nghiệp.

Bế giảng học kỳ doanh nghiệp của sinh viên UTH tại CRRC Chu Châu (Trung Quốc)

Nhiều sinh viên cho biết, bài học lớn nhất không chỉ nằm ở kiến thức kỹ thuật mà là tác phong công nghiệp, khả năng làm việc nhóm và ý thức kỷ luật. Không ít trường hợp được doanh nghiệp trả lương, hỗ trợ chi phí sinh hoạt và xem xét tuyển dụng chính thức ngay khi còn chưa tốt nghiệp.

Đáng chú ý, mô hình này còn được UTH mở rộng ra nước ngoài. Sinh viên được đào tạo ngoại ngữ, sau đó làm việc và nghiên cứu tại các nhà máy, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) ở nước ngoài trong lĩnh vực cơ khí, năng lượng, đường sắt. Kết thúc chương trình, nhiều sinh viên được ưu tiên tuyển dụng tại các dự án trong nước với mức thu nhập cạnh tranh.

Gắn đào tạo với nhu cầu việc làm

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông, công nghiệp chế tạo và năng lượng, nhu cầu về nguồn nhân lực kỹ thuật có tay nghề thực chất ngày càng lớn. Việc đào tạo "để làm được việc" không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Học kỳ doanh nghiệp tại UTH cho thấy, khi sinh viên được "va chạm" sớm với môi trường lao động, khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp có thể được thu hẹp đáng kể. Sinh viên ra trường không chỉ có bằng cấp mà còn có kinh nghiệm, bản lĩnh nghề nghiệp và khả năng nhập cuộc nhanh.

Từ thực tế triển khai, mô hình Học kỳ doanh nghiệp đang trở thành một hướng đi đáng chú ý trong đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật – không chỉ giúp sinh viên dễ tìm việc hơn, mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí đào tạo lại, góp phần nâng cao chất lượng lao động trong giai đoạn hội nhập.

Xuân Hòa