Hội nghị sơ kết thực hiện Chỉ thị số 07 và Chỉ thị số 05 của Viện trưởng VKSND tối cao

Toàn cảnh Hội nghị.

Tham dự Hội nghị có các đồng chí Kiểm sát viên VKSND tối cao; đại diện lãnh đạo cấp Vụ và công chức làm công tác tham mưu tổng hợp một số đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện Phúc thẩm 1; lãnh đạo Vụ và toàn thể công chức thuộc Vụ 9, Vụ 10 VKSND tối cao…

Lãnh đạo VKSND tối cao và các đại biểu dự Hội nghị tại Trụ sở VKSND tối cao.

Dự Hội nghị tại các điểm cầu trong hệ thống của ngành KSND có đại diện lãnh đạo, công chức làm công tác tham mưu tổng hợp Viện phúc thẩm 2, Viện phúc thẩm 3; Viện trưởng, Phó Viện trưởng phụ trách dân sự, hành chính và toàn thể lãnh đạo, công chức Phòng 9, Phòng 10 VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực…

Hội nghị tổ chức trực tiếp tại Hội trường Tầng 3 Trụ sở VKSND tối cao, kết nối đến các điểm cầu trực tuyến trong hệ thống của ngành Kiểm sát nhân dân.

Đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

VKSND các cấp đã ban hành nhiều kháng nghị, chất lượng kháng nghị được nâng lên

Tại Hội nghị, đồng chí Đỗ Mạnh Bổng, Vụ trưởng Vụ Kiểm sát án dân sự (Vụ 9), VKSND tối cao đã báo cáo sơ kết thực hiện Chỉ thị số 05/CT-VKSTC ngày 18/10/2022 của Viện trưởng VKSND tối cao về thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự và những việc khác theo quy định của pháp luật.

Theo đó, VKSND đã kiểm sát chặt chẽ 100% các văn bản thông báo trả lại đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, thông báo thụ lý vụ việc dân sự, vụ án hành chính do Tòa án gửi đến, đạt chỉ tiêu của Ngành quy định là 100%. Qua công tác kiểm sát các văn bản, thông báo này, Viện kiểm sát (VKS) đã phát hiện được một số vi phạm như vi phạm về thời hạn gửi thông báo cho VKS, Tòa án thụ lý sai thẩm quyền, xác định thiếu hoặc sai tư cách người tham gia tố tụng, thụ lý khi hết thời hiệu khởi kiện hoặc Tòa án trả lại đơn khởi kiện (đơn yêu cầu) không có căn cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).

VKSND các cấp tham gia 98,4% các phiên tòa, phiên họp mà VKS phải tham gia theo quy định; thực hiện kiểm sát 100% biên bản phiên tòa, phiên họp và lập biên bản kiểm sát biên bản phiên tòa, phiên họp ngay khi kết thúc phiên tòa, phiên họp.

Đồng chí Đỗ Mạnh Bổng, Vụ trưởng Vụ 9, VKSND tối cao báo cáo sơ kết thực hiện Chỉ thị số 05/CT-VKSTC ngày 18/10/2022 của Viện trưởng VKSND tối cao.

Toàn Ngành đã phối hợp với Tòa án cùng cấp tổ chức thành công 13.151 phiên tòa rút kinh nghiệm, trong đó có nhiều phiên tòa trực tuyến hai cấp. Một số đơn vị đã vượt chỉ tiêu về tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm theo quy định của Ngành. Ngoài ra, một số VKSND cấp tỉnh đã tiến hành phối hợp với TAND tỉnh tổ chức, tham gia phiên tòa xét xử một số vụ án hành chính trực tuyến với hình thức lấy điểm cầu trung tâm tại trụ sở Tòa án, điểm cầu còn lại ở trụ sở UBND huyện, UBND tỉnh có sự tham gia của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, bảo đảm các yêu cầu về trang thiết bị công nghệ hỗ trợ tổ chức phiên tòa trực tuyến theo đúng quy định.

VKSND cấp sơ thẩm, phúc thẩm đã kiểm sát 100% các bản án, quyết định do Tòa án chuyển đến. Qua tham gia phiên tòa, phiên họp và kiểm sát bản án, quyết định, VKSND các cấp đã kịp thời phát hiện nhiều vi phạm của Tòa án. Các vi phạm thường tập trung ở những Tòa án có khối lượng án phải giải quyết lớn, phức tạp với các dạng vi phạm phổ biến như: Vi phạm về thời hạn tố tụng; vi phạm trong việc thụ lý, xác định không đúng đối tượng khởi kiện, điều kiện khởi kiện, thời hiệu khởi kiện; không giải quyết hết hoặc giải quyết vượt quá yêu cầu của người khởi kiện, đương sự; vi phạm trong việc ra quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ không đúng quy định của pháp luật; vi phạm trong việc xác minh, thu thập, đánh giá chứng cứ, vi phạm về việc tính án phí không đúng quy định pháp luật... Từ các vi phạm, sai sót trên của Tòa án, VKSND các cấp đã kịp thời ban hành yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ, ban hành nhiều kiến nghị, kháng nghị đối với Tòa án trong việc giải quyết các vụ việc dân sự, vụ án hành chính.

Một số đơn vị đã thực hiện tốt công tác này, ban hành được nhiều kiến nghị có chất lượng.

Thực hiện quyền kháng nghị: Trong kỳ, VKSND các cấp đã ban hành nhiều kháng nghị, chất lượng kháng nghị được nâng lên, tỉ lệ chấp nhận kháng nghị đạt so với chỉ tiêu đề ra. Cụ thể: VKSND các cấp ban hành 5.828 kháng nghị, gồm 4.875 kháng nghị phúc thẩm (VKS cùng cấp kháng nghị 3.415 vụ; VKSND cấp trên trực tiếp kháng nghị 1.460 vụ) và 953 kháng nghị giám đốc thẩm. Số kháng nghị được HĐXX chấp nhận là 4.336 vụ.

Đồng chí Nguyễn Kim Sáu, Vụ trưởng Vụ 10, VKSND tối cao điều hành tham luận, phát biểu tại Hội nghị.

Tỉ lệ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm án kinh doanh thương mại năm 2025 vượt 24% so với năm 2024

Hội nghị cũng nghe đồng chí Lê Đỗ Quyên, Phó Vụ trưởng Vụ Kiểm sát án hành chính, kinh doanh thương mại (Vụ 10), VKSND tối cao đã báo cáo sơ kết về thực hiện Chỉ thị số 07/CT-VKSTC ngày 6/8/2021 về "Tiếp tục tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các vụ án hành chính, vụ việc dân sự" của Viện trưởng VKSND tối cao trong ngành KSND cho thấy: VKSND các cấp đã quán triệt thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 07 và các văn bản chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao về công tác kháng nghị vụ án hành chính, vụ việc dân sự cơ bản đã đi vào nề nếp, khắc phục được nhiều vi phạm của Tòa án trong việc giải quyết và đạt được nhiều chuyển biến tích cực hơn so với trước đây khi thực hiện Chỉ thị 10/CT-VKSTC ngày 6/4/2016 của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm vụ việc dân sự, vụ án hành chính.

Việc phân tích các dạng vi phạm trong các quyết định kháng nghị đã chú trọng đến tính có căn cứ, hợp pháp và chặt chẽ nên chất lượng kháng nghị từng bước được nâng lên. Nhiều kháng nghị được Tòa án cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm chấp nhận, tỉ lệ kháng nghị được Tòa án chấp nhận ngày một nâng lên, góp phần bảo vệ lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Một số VKSND hàng năm đều đạt, vượt chỉ tiêu tỉ lệ kháng nghị phúc thẩm được chấp nhận như: Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Nghệ An, Hải Phòng, Cần Thơ...

Những năm gần đây, đặc biệt năm 2025 toàn Ngành đã có nhiều giải pháp thiết thực, tỉ lệ chấp nhận kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đều vượt chỉ tiêu (đạt 83%), trong đó, tỉ lệ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm án kinh doanh thương mại năm 2025 được chấp nhận đạt 92,3% vượt 24% so với năm 2024.

Tại Hội nghị, dưới sự điều hành của đồng chí Nguyễn Kim Sáu, Vụ trưởng Vụ 10, VKSND tối cao, một số VKS địa phương, Viện Phúc thẩm 2 đã phát biểu tham luận. Hội nghị cũng nghe đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi, Kiểm sát viên VKSND tối cao và đại diện lãnh đạo Vụ 9 phát biểu, giải đáp một số khó khăn, vướng mắc của của VKSND một số địa phương về các nội dung liên quan đến việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 07/CT-VKSTC ngày 6/8/2021 và Chỉ thị số 05/CT-VKSTC ngày 18/10/2022 của Viện trưởng VKSND tối cao.

Đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi, Kiểm sát viên VKSND tối cao phát biểu, giải đáp một số vướng mắc.

Đồng chí Nguyễn Đức Thái: Tập trung thực hiện tốt các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao ghi nhận, đánh giá cao công tác chuẩn bị Hội nghị của Vụ 9, Vụ 10 và các đơn vị liên quan.

Điểm lại những kết quả đạt được; nêu lên một số tồn tại, hạn chế trong triển khai thực hiện Chỉ thị 07, Chỉ thị 05; đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Đức Thái cũng đề nghị các đơn vị, VKS các cấp cần tập trung thực hiện tốt các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Các điểm cầu tại Hội nghị.

Cụ thể, tiếp tục nâng cao nhận thức và phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị, VKS các cấp. Theo đó, thống nhất nhận thức trong toàn Ngành công tác kiểm sát việc giải quyết án hành chính, dân sự là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên; thể hiện trách nhiệm của VKS trong việc bảo vệ công lý. Vì vậy phải thực hiện nghiêm túc, đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong lĩnh vực công tác này theo đúng quy định của Luật Tổ chức VKSND, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, các Chỉ thị, Nghị quyết, Kế hoạch và chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao, không được coi nhẹ, không làm hình thức.

Tiếp tục xác định công tác kiểm sát án hành chính, dân sự là nhiệm vụ trọng tâm đột phá năm 2026 và các năm tiếp theo. Tập trung rà soát khắc phục ngay các tồn tại, hạn chế, và những nguyên nhân chủ quan ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả khâu công tác này nhằm phấn đấu đạt, vượt chỉ tiêu Quốc hội và của Ngành.

Đồng chí Lê Đỗ Quyên, Phó Vụ trưởng Vụ 10, VKSND tối cao báo cáo sơ kết về thực hiện Chỉ thị số 07/CT-VKSTC ngày 6/8/2021 của Viện trưởng VKSND tối cao.

Tiếp tục thực hiện nghiêm chủ trương Viện trưởng VKSND các cấp trực tiếp chịu trách nhiệm trong khâu công tác này. Trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến đối với các vụ việc phức tạp, dư luận quan tâm có tác động xã hội lớn, hoặc liên quan đến lợi ích nhà nước, lợi ích công cộng. Trực tiếp chỉ đạo việc kháng nghị và xây dựng, ban hành, bảo vệ kháng nghị; gắn kết quả công tác kiểm sát, công tác kháng nghị với trách nhiệm của người đứng đầu, xem đây là một trong các tiêu chí đánh giá, xếp loại người đứng đầu.

Thực hiện nghiêm Hướng dẫn số 15 ngày 27/6/2024 của Viện trưởng VKSND tối cao về việc xác định trách nhiệm khi án bị hủy, sửa hoặc kháng nghị không được chấp nhận nhằm góp phần nâng cao nhận thức trong toàn Ngành và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị, VKS các cấp.

Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng nghiên cứu để đưa ra quan điểm giải quyết đúng và kỹ năng phát hiện vi phạm để ban hành kháng nghị.

Đồng chí Phan Văn Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ 10, VKSND tối cao phát biểu tại Hội nghị.

Mặt khác, tiếp tục kiện toàn và tăng cường công tác đào tạo để nâng chất đội ngũ cán bộ. Theo đó, rà soát, đánh giá lại năng lực cán bộ theo sản phẩm công việc (chất lượng nghiên cứu, quan điểm, chất lượng kháng nghị), trên cơ sở đó bố trí, điều chuyển, thay đổi cho phù hợp.

Đổi mới nội dung đào tạo theo hướng chuyển trọng tâm sang đào tạo chuyên sâu pháp luật chuyên ngành kết hợp với đào tạo kỹ năng nghề nghiệp; đổi mới phương thức đào tạo theo hướng gắn với thực tiễn, học từ chính công việc đã giải quyết, đó là các vụ án bị hủy, sửa, các kháng nghị được chấp nhận hoặc không được chấp nhận; tạo môi trường học tập liên tục, theo hướng hệ thống hóa các dạng vi phạm điển hình; các mẫu lập luận, mẫu kháng nghị chất lượng để chia sẻ trong toàn Ngành; thông báo rút kinh nghiệm theo từng nhóm án.

Cùng với đó, cần tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra, tổng kết, rút kinh nghiệm. Công tác hướng dẫn phải kịp thời, gắn với tình huống cụ thể, không nặng lý luận; tập trung vào các vụ việc cụ thể, các dạng vi phạm điển hình, thường gặp; ưu tiên hướng dẫn theo loại án, nhóm vấn đề pháp lý phức tạp, không dàn trải.

Đồng chí Phạm Hoàng Diệu Linh, Phó Vụ trưởng Vụ 9, VKSND tối cao giải đáp một số vướng mắc của VKS địa phương tại Hội nghị.

Các đơn vị, VKS các cấp tăng cường tự kiểm tra nghiệp vụ tại đơn vị, VKS cấp mình và tiến hành các cuộc kiểm tra nghiệp vụ đối với VKS cấp dưới, kiểm tra chuyên đề về các nội dung quan trọng, kiểm tra đối với các đơn vị hạn chế trong công tác này…

Ngoài ra, cần tăng cường công tác phối hợp. VKSND các cấp cần tăng cường phối hợp liên Ngành, chủ động xây dựng các Quy chế phối hợp với Tòa án. Thực hiện nghiêm túc Nghị quyết liên tịch số 01-NQLT/BCS ngày 11/5/2023 của Ban cán sự đảng VKSND tối cao và TAND tối cao về việc tăng cường công tác phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chức năng, nhiệm vụ trong việc giải quyết đơn, án giám đốc thẩm. Tăng cường quan hệ phối hợp giữa VKSND cấp trên với VKSND cấp dưới theo quy định của Ngành trong công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Số hóa hồ sơ và xây dựng sơ đồ tư duy phục vụ công tác nghiên cứu, báo cáo án và phục vụ hoạt động của Kiểm sát viên tại phiên tòa; đề ra các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, theo dõi tiến độ công việc và công tác chuyên môn, nghiệp vụ.

Đắc Thái