Hội nghị thượng đỉnh Trung - Mỹ kết thúc: Chưa có nhiều đột phá trong việc thu hẹp những khác biệt lớn

Dù kéo dài đến 3 ngày nhưng giới quan sát nhận định sự kiện này chỉ tập trung thể hiện mối quan hệ ngoại giao cá nhân hơn là tạo ra được những đột phá lớn đối với hàng loạt vấn đề mà hai nước bất đồng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết "nông dân Mỹ sẽ rất vui" nhờ kết quả của các cuộc đàm phán nhưng không đưa ra chi tiết cụ thể.

"Nước Mỹ rất hài lòng về chuyến thăm này, và tôi tin chắc rằng Trung Quốc cũng rất hài lòng" – ông chủ Nhà Trắng phát biểu.

Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc - Tập Cận Bình nhận định rằng quan hệ Mỹ-Trung đã phát triển theo hướng mang tính xây dựng, dựa trên "sự ổn định chiến lược trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại".

Hội nghị thượng đỉnh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới bao gồm các màn trình diễn bay của quân đội, các chuyến tham quan mang tính nghi thức và tiệc chiêu đãi cấp nhà nước, nhưng vẫn để lại những bất đồng lớn chưa được giải quyết liên quan đến thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI), Đài Loan và mối quan hệ giữa Trung Quốc với Iran.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết chi tiết về các thỏa thuận thương mại đạt được trong chuyến thăm sẽ được công bố vào ngày 28/9. Một kết quả cụ thể của chuyến thăm là việc Mỹ và Trung Quốc đồng ý gia hạn thêm hai tháng lệnh đình chiến thương mại (vốn dự kiến ​​hết hạn vào ngày 10/11), qua đó có thêm thời gian để đàm phán một thỏa thuận thương mại quy mô lớn hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trên thảm đỏ - Ảnh: Reuters

Ông Greer chia sẻ với đài CNBC rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc về việc miễn trừ một số mặt hàng chủ chốt khỏi các tranh chấp thương mại, bao gồm các sản phẩm nông nghiệp và thiết bị y tế xuất khẩu sang Trung Quốc, cũng như hàng tiêu dùng và các mặt hàng không nhạy cảm nhập khẩu từ nước này. Ông Trump nhấn mạnh những tiến bộ đạt được thông qua cơ chế thương mại song phương, viện dẫn việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân và người chăn nuôi Mỹ, đồng thời cả hai nhà lãnh đạo đều xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực cần đối thoại.

"Xét trên một số khía cạnh, thành quả lớn nhất mà chúng tôi đạt được trong chuyến thăm này là việc duy trì được cuộc đối thoại" - Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue phát biểu trong chương trình "America's Newsroom" của đài Fox News vào ngày 25/9.

Trong khi đó, ông Trump thông báo trên mạng xã hội rằng ông và ông Tập sẽ gặp nhau thêm hai lần nữa trong năm nay: tại Trung Quốc vào tháng 11 nhân dịp diễn ra Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), và tại Miami vào tháng 12 tại hội nghị thượng đỉnh G20. "Nhiều thành quả đã và sẽ đạt được" - ông Trump tuyên bố.

Sau khi dùng trà tại Phòng Đỏ (Red Room) của Nhà Trắng, ông Trump và ông Tập đã di chuyển bằng xe limousine đến Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, nơi họ xem Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp và Tuyên ngôn Nhân quyền của Hoa Kỳ. Khi được hỏi về vấn đề Iran, ông Trump cho biết ông và ông Tập đã thảo luận về chủ đề này và tin rằng "chúng tôi sẽ đạt kết quả tốt đẹp", nhưng không đi vào chi tiết.

Bắc Kinh đã bác bỏ các cáo buộc của Mỹ cho rằng họ hỗ trợ giới lãnh đạo Iran trong cuộc xung đột do ông Trump khởi xướng vào tháng 2.

Trong cuộc phỏng vấn với đài CNBC hôm 25/9, ông Perdue cho biết ông Trump đã tái khẳng định với ông Tập rằng việc hỗ trợ trực tiếp hay gián tiếp cho Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được", đồng thời nhận được cam kết từ phía Trung Quốc rằng họ sẽ không làm như vậy.

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã trong khi đó đưa tin rằng ông Tập đã kêu gọi Mỹ và Iran quay lại đàm phán để chấm dứt xung đột, nhưng ông chưa đưa ra bình luận công khai nào về việc Trung Quốc hỗ trợ Iran.

Tom Christensen, chuyên gia địa chính trị tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế của Washington, dự đoán rằng tâm trạng tích cực hiện tại trong mối quan hệ này sẽ chỉ là tạm thời do các tranh chấp về kiểm soát công nghệ, xuất khẩu đất hiếm, thương mại nông nghiệp, và các vấn đề liên quan Iran, Nga cũng như đảo Đài Loan.

Ông nhận định: “Khi nhìn lại một năm sau, tôi dự đoán sẽ có rất nhiều rắc rối trong mối quan hệ giữa hai nước, ngay cả trên mặt trận kinh tế”.