Hội nghị Trung ương 4: Nâng cao hiệu quả thực thi nghị quyết

Từ những quyết sách được thông qua tại Hội nghị, các chuyên gia phân tích yêu cầu phát triển con người toàn diện, phát huy nguồn lực xã hội và nâng cao trách nhiệm tổ chức thực hiện để chủ trương, nghị quyết tạo chuyển biến trong thực tiễn.

Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, chiều 8/10/2026. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Phát triển con người toàn diện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Nguyên Anh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Chủ tịch Hội Xã hội học và Tâm lý học cho rằng, phát triển con người Việt Nam toàn diện cần được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế, hoàn thiện thể chế và xây dựng môi trường xã hội kỷ cương, an toàn và lành mạnh. Chất lượng con người được hình thành qua nhiều phương diện, từ giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe đến văn hóa, việc làm, điều kiện sống và cơ hội phát huy năng lực. Vì vậy, đầu tư cho vốn con người cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ lâu dài, gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển năng lực sáng tạo và củng cố năng lực thích ứng của xã hội trước những biến đổi mới.

Trong giáo dục và đào tạo, cần tiếp tục chuyển mạnh theo hướng nâng cao chất lượng thực chất, gắn kiến thức với năng lực vận dụng, tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng giải quyết các vấn đề của thực tiễn. Các chỉ số xếp hạng và kết quả đánh giá có ý nghĩa tham khảo, nhưng cần được xem xét cùng với chất lượng đào tạo, năng lực của người học và mức độ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Điều quan trọng là xây dựng môi trường giáo dục khuyến khích sáng tạo, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và hình thành năng lực học tập suốt đời.

Trong công tác phát hiện, sử dụng và trọng dụng nhân tài, cần kết hợp hài hòa chính sách đãi ngộ với xây dựng môi trường làm việc minh bạch, tạo niềm tin và cơ hội phát huy năng lực. Cần đánh giá công bằng, ghi nhận kết quả công việc, khuyến khích đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện để người tài cống hiến. Đây là những yêu cầu gắn với đổi mới công tác cán bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển con người, góp phần khơi dậy tiềm năng, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội và đưa các quyết sách của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống.

Từ tầm nhìn chiến lược đến trách nhiệm thực hiện

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản cho rằng, Hội nghị Trung ương 4 đề cập những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của đất nước. Việc nghiên cứu tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng cho 100 năm tiếp theo, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng có ý nghĩa quan trọng trong việc tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và tiếp tục hoàn thiện nền tảng tổ chức của Đảng.

Tầm nhìn đến năm 2030 đặt ra yêu cầu nhìn nhận các vấn đề phát triển trong dài hạn, gắn những nhiệm vụ trước mắt với định hướng cho các thế hệ tiếp theo. Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng cũng cần xuất phát từ thực tiễn, giữ vững những nguyên tắc nền tảng, đồng thời xem xét những vấn đề mới nảy sinh trong quá trình phát triển.

Tổng kết thực tiễn cần gắn với phát triển lý luận và hoàn thiện thể chế. Để các chủ trương đi vào cuộc sống, cần khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện, nhất là tình trạng sợ sai, né tránh, chậm quyết định và đùn đẩy trách nhiệm. Các quy định cần xác định rõ thẩm quyền, thời hạn và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc không xác định được trách nhiệm khi công việc chậm tiến độ.

Công tác kiểm tra, giám sát cần gắn với sản phẩm và kết quả thực hiện, đồng thời phân biệt vi phạm có chủ ý với những sai sót trong quá trình thí điểm, đổi mới vì lợi ích chung trong khuôn khổ được kiểm soát. Cách đánh giá cần tạo điều kiện để cán bộ chủ động thực hiện nhiệm vụ, dám nghĩ, dám làm và chịu trách nhiệm về những quyết định thuộc thẩm quyền. Cùng với đó, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực, năng lực thực hiện và kiểm soát quyền lực. Khi giao nhiệm vụ cho cấp cơ sở, cần tính đến các điều kiện về thẩm quyền, nhân sự và nguồn lực. Trách nhiệm của cấp giao nhiệm vụ và cấp được giao thực hiện cũng cần được xem xét rõ ràng khi công việc bị đình trệ; đồng thời phân định trách nhiệm tập thể và cá nhân, tránh né tránh hoặc làm thay thẩm quyền của nhau.

Về việc tổ chức thực hiện nghị quyết, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Phúc nhấn mạnh yêu cầu gắn quán triệt với hành động cụ thể. Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai nghị quyết dự kiến ngày 16/10 cần được chuẩn bị theo hướng các cấp ủy, bộ, ngành và địa phương xây dựng chương trình hành động từ trước, đưa ra thảo luận, hoàn thiện và triển khai, thay vì chờ hội nghị kết thúc mới bắt đầu xây dựng kế hoạch.

Mỗi ngành, địa phương và đơn vị cần lựa chọn từ 2 đến 3 vấn đề cấp thiết để tập trung giải quyết trong những tháng cuối năm 2026, xác định rõ nhiệm vụ và kết quả cần đạt. Nội dung quán triệt cần phù hợp với từng nhóm đối tượng, gắn trách nhiệm của cán bộ quản lý với hiệu quả điều hành; hoạt động nghiên cứu với yêu cầu phát triển; hoạt động của doanh nghiệp với năng suất, năng lực cạnh tranh; đồng thời giúp người dân nhận thấy lợi ích thiết thực từ việc cải thiện dịch vụ công, giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội.

Kết quả thực hiện cần được thể hiện bằng những chỉ tiêu cụ thể, có thể kiểm chứng. Cùng với đó, cần phát huy vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân để kịp thời phát hiện vướng mắc, thúc đẩy việc giải quyết công việc đến cùng. Việc triển khai nghị quyết chỉ đạt hiệu quả khi các nhiệm vụ được cụ thể hóa, trách nhiệm được xác định rõ và kết quả có thể kiểm chứng trong thực tế.