Hội thảo đề xuất sửa đổi Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, bảo đảm tốt hơn quyền của phụ nữ

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Thị Kim Dung - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam; Hoàng Thị Thu Hiền - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh; cùng đại diện các cơ quan, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan tư pháp, luật sư, trợ giúp viên pháp lý và cán bộ Hội LHPN các cấp.

Các đại biểu tham gia hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Làm rõ một số bất cập, vướng mắc

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 được ban hành trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đổi mới, hội nhập quốc tế và thực hiện các cam kết về quyền con người, bình đẳng giới, trong đó có Công ước CEDAW về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ.

Qua hơn 10 năm thi hành, Luật đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em; khẳng định các nguyên tắc hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.

Đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam phát biểu đề dẫn tại hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Tuy nhiên, trước những biến đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội và sự đa dạng ngày càng tăng các quan hệ gia đình, một số quy định đã bộc lộ những bất cập, vướng mắc cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Trong đó, việc xác định công sức đóng góp của vợ, chồng khi giải quyết tranh chấp tài sản còn có cách hiểu, áp dụng khác nhau; quy định về giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ cần được xem xét thấu đáo trong trường hợp người mẹ phải rời khỏi gia đình do bị bạo lực hoặc không được bảo đảm an toàn.

Việc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn và chứng minh các hành vi bạo lực tinh thần, kinh tế, tình dục cũng còn nhiều khó khăn.

Các đại biểu tham gia hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều vấn đề

Tại hội thảo, các tham luận và ý kiến trao đổi tập trung làm rõ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn thi hành Luật, đồng thời đề xuất các khuyến nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng bảo đảm quyền của phụ nữ không chỉ trên phương diện pháp luật mà còn được thực hiện và bảo vệ hiệu quả trong đời sống.

Đồng chí Hoàng Thị Thu Hiền - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh điều hành trao đổi tại hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Mặc dù pháp luật đã ghi nhận lao động nội trợ, chăm sóc gia đình là một hình thức đóng góp vào việc tạo lập tài sản chung, nhưng trên thực tế, việc chứng minh và đánh giá giá trị đóng góp này vẫn gặp khó khăn, nhất là khi người vợ không có thu nhập trực tiếp hoặc không đứng tên tài sản.

Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện tiêu chí xác định công sức đóng góp, bảo đảm đánh giá đầy đủ giá trị của lao động chăm sóc, nội trợ và các đóng góp khác trong việc tạo lập, duy trì và phát triển tài sản chung của gia đình.

Đồng chí Lê Bá Thiệu - Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục và theo dõi thi hành pháp luật Sở Tư pháp Nghệ An tham luận tại hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Đối với quyền nuôi con khi ly hôn, các đại biểu đề nghị việc xác định người trực tiếp nuôi dưỡng phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu, đồng thời xem xét đầy đủ hoàn cảnh thực tế và quyền làm mẹ của phụ nữ. Đặc biệt, cần tránh việc đánh giá bất lợi cho người mẹ khi họ không trực tiếp chăm sóc con do phải rời khỏi gia đình để thoát khỏi bạo lực hoặc bảo đảm an toàn cho bản thân và con trẻ.

Về nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn, cần nghiên cứu các cơ chế bảo đảm thực hiện, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan và biện pháp xử lý đối với trường hợp cố tình trốn tránh nghĩa vụ. Đối với công tác phòng, chống bạo lực gia đình, cần có cơ chế thu thập, đánh giá chứng cứ phù hợp với đặc điểm của nạn nhân, nhất là các trường hợp bạo lực tinh thần, bạo lực kinh tế và bạo lực tình dục vốn khó nhận diện, chứng minh. Đồng thời, nghiên cứu quy trình rút ngắn thủ tục ly hôn đối với nạn nhân bạo lực gia đình, tăng cường trách nhiệm chủ động xác minh của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Đồng chí Đặng Phương Lan - Phó phòng Quản lý văn hóa gia đình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham luận tại hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Đáng chú ý là việc xác định công sức đóng góp, bảo đảm đánh giá đầy đủ giá trị của lao động chăm sóc, nội trợ và các đóng góp khác trong việc tạo lập, duy trì và phát triển tài sản chung của gia đình; cơ chế bảo vệ phụ nữ trước bạo lực gia đình; bảo đảm quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn; giải quyết tranh chấp hôn nhân có yếu tố nước ngoài và vai trò của công tác hòa giải ở cơ sở.

Một trong những nội dung được quan tâm là quyền tài sản của phụ nữ trong hôn nhân. Một vấn đề khác được đặt ra là nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và phát huy vai trò của các cơ quan, tổ chức trong bảo vệ quyền của phụ nữ, trẻ em. Theo đó, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về giới, quyền con người, quyền của phụ nữ cho đội ngũ cán bộ tư pháp, thẩm phán, hòa giải viên và những người trực tiếp giải quyết các vụ việc hôn nhân, gia đình.

Đồng chí Trần Văn Mão - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Nghệ An tham luận tại hội thảo. Ảnh: Mai Hoa

Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu cơ chế để Hội LHPN Việt Nam phát huy tốt hơn vai trò trong cung cấp thông tin, hỗ trợ, tham gia giải quyết vụ việc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, trẻ em; tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và thực hiện giám sát, phản biện xã hội.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Trung ương Hội LHPN Việt Nam tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu để phục vụ quá trình tham gia góp ý, phản biện xã hội và kiến nghị hoàn thiện Luật Hôn nhân và gia đình trong thời gian tới. Qua đó, góp phần đưa các quy định về bình đẳng giới, quyền của phụ nữ và trẻ em ngày càng đi vào thực chất, đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn đời sống gia đình.

Các đại biểu tham gia hội thảo. Ảnh: Mai Hoa