Hội thảo quốc tế về danh nhân Lý Công Uẩn: Làm rõ tầm nhìn, di sản và giá trị thời đại

Hội thảo do UBND thành phố Bắc Ninh phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tại phường Từ Sơn.

Dự hội thảo có các đồng chí: Mai Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, học giả, nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế, đại diện các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, hậu duệ dòng họ Lý Hoa Sơn tại Hàn Quốc.

Các đại biểu chủ trì điều hành hội thảo. 

Anh hùng dân tộc, danh nhân Lý Công Uẩn - Lý Thái Tổ (974-1028) là người sáng lập vương triều Lý. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn với ba địa bàn có vị trí quan trọng trong lịch sử: Châu Cổ Pháp - quê hương giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, nơi ông sinh ra, trưởng thành và chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng Phật giáo; Hoa Lư - kinh đô của nhà Tiền Lê, gắn với thời kỳ ông tham gia triều chính và được tôn lập làm Hoàng đế; thành Đại La - được ông lựa chọn để định đô, đổi tên thành Thăng Long và tổ chức xây dựng từ năm 1010.

Tiến sĩ Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh phát biểu chào mừng. 

Sự nghiệp của Lý Công Uẩn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình củng cố nhà nước Đại Việt đầu thế kỷ XI. Đặc biệt, quyết định dời đô, cùng các hoạt động tổ chức triều chính, thực hiện chính sách đối với dân, phát triển văn hóa, Phật giáo và bang giao, cho thấy tư duy trị quốc gắn với yêu cầu ổn định và phát triển đất nước. Trong Chiếu dời đô, Lý Công Uẩn viện dẫn kinh nghiệm của các triều đại trước, phân tích vị thế của thành Đại La và nêu rõ yêu cầu lựa chọn kinh đô vì kế lâu dài của quốc gia.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Tiến sĩ Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh khẳng định: Hội thảo là diễn đàn khoa học để nhìn lại một nhân vật lịch sử cách đây hơn một thiên niên kỷ nhằm giải mã một di sản lịch sử - văn hóa, xác lập những giá trị có ý nghĩa vượt khỏi phạm vi quốc gia và xây dựng cơ sở khoa học để Việt Nam giới thiệu với cộng đồng quốc tế về Lý Công Uẩn và những di sản tư tưởng, văn hóa mà ông để lại.

Giáo sư, Tiến sĩ Andrew Hardy, Viện Viễn đông bác cổ Pháp (EFEO) tham luận tại hội thảo.

Những kết quả nghiên cứu sẽ được hệ thống hóa thành một nền tảng khoa học phục vụ việc xây dựng Hồ sơ Danh nhân Lý Công Uẩn đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 1.000 năm ngày mất của ông vào năm 2028 theo đúng quy trình và tiêu chí của UNESCO. Đặc biệt, hội thảo còn cung cấp những luận cứ thuyết phục về thân thế, sự nghiệp, tư tưởng, dấu ấn, di sản và tầm ảnh hưởng của Lý Công Uẩn trong lịch sử Việt Nam và trong không gian giao lưu văn hóa của khu vực.

Thành phố Bắc Ninh mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương, các địa phương có liên quan như Hà Nội, Ninh Bình và các trung tâm nghiên cứu, trường đại học, các nhà khoa học trong nước và quốc tế để hình thành một không gian nghiên cứu liên vùng về Lý Công Uẩn và vương triều Lý. Thành phố Bắc Ninh sẽ tiếp tục quan tâm bảo tồn hệ thống di tích, không gian văn hóa, tư liệu và thực hành cộng đồng liên quan đến Lý Công Uẩn.

Ông Lee Hoon, Chủ tịch Hội dòng họ Lý Hoa Sơn Hàn Quốc tham luận về mối nhân duyên giữa triều Lý Việt Nam và dòng họ Lý Hoa Sơn.

Hội thảo thu hút 65 tham luận tập trung nghiên cứu, làm rõ những dấu ấn lịch sử, tư tưởng trị quốc, tầm nhìn chiến lược và các giá trị văn hóa gắn với Hoàng đế Lý Công Uẩn. Các tham luận làm rõ 3 nhóm chủ đề chính: Kinh Bắc - Hoa Lư - Thăng Long và sự hình thành tư tưởng, tầm nhìn của Lý Công Uẩn; tư tưởng quản trị nhân văn và giá trị thời đại; bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với Lý Công Uẩn và vương triều Lý trong bối cảnh đương đại.

Báo cáo đề dẫn của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương nhấn mạnh cần nghiên cứu Lý Công Uẩn trong bối cảnh Đại Việt chuyển từ xác lập nền độc lập sang củng cố nhà nước đầu thế kỷ XI; đánh giá tư tưởng, hoạt động trị quốc dựa trên sử liệu và phân biệt rõ chứng cứ lịch sử với truyền thuyết, nhận định hình thành về sau.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương báo cáo đề dẫn hội thảo. 

Di sản về Lý Công Uẩn phong phú, gồm sử liệu, văn bản, mộc bản, di tích, lễ hội, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng tập trung tại Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nội. Vì vậy, nghiên cứu cần làm rõ mối liên hệ giữa các địa điểm, xác định mức độ tin cậy của từng loại tư liệu, tránh gộp chung sử liệu, truyền thuyết và giả thuyết khoa học, đồng thời đặt nhân vật trong bối cảnh Đông Á, Đông Nam Á để nhận diện những đóng góp riêng đối với lịch sử Đại Việt.

Tiến sĩ Phạm Lan Anh, đại biểu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội thảo luận tại hội thảo. 

Hội thảo tập trung thảo luận, làm rõ các vấn đề: Chuẩn hóa hệ thống sử liệu, thuật ngữ và niên đại, xác định rõ nội dung đã có đủ bằng chứng, nội dung còn có cách giải thích khác nhau và giả thuyết cần tiếp tục khảo cứu; tầm vóc của Lý Công Uẩn với tư cách người sáng lập vương triều Lý và nhà kiến tạo quốc gia, nhất là mối quan hệ giữa quyết định dời đô, tổ chức nhà nước, xây dựng nền văn hóa Đại Việt và tạo lập điều kiện phát triển lâu dài; các giá trị tư tưởng nổi bật như an dân, khoan hòa, trọng dụng nhân tài, hòa hiếu và tinh thần khai phóng và đánh giá sức sống, khả năng đối thoại của các giá trị đó với những vấn đề của thời đại.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam trao đổi tại hội thảo. 

Cùng với đó, định vị vai trò của Lý Công Uẩn trong bối cảnh khu vực và quốc tế, tăng cường sử dụng nguồn tư liệu nước ngoài và nghiên cứu so sánh để làm rõ tính tiêu biểu, nét độc đáo và ý nghĩa quốc tế của nhân vật; đề xuất sản phẩm cụ thể phục vụ hồ sơ trình UNESCO gồm hệ luận cứ khoa học, thư mục và cơ sở dữ liệu tư liệu, bản đồ di sản theo các tầng chứng cứ, mạng lưới chuyên gia, định hướng hợp tác quốc tế, cùng chương trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản và nội dung truyền thông đa ngữ có độ tin cậy cao.

Các đại biểu, nhà khoa học trong nước và quốc tế tham dự hội thảo. 

Hội thảo là hoạt động quan trọng trong quá trình xây dựng Hồ sơ Danh nhân Lý Công Uẩn đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 1.000 năm ngày mất của ông. Các kết quả nghiên cứu được công bố và những trao đổi tại hội thảo sẽ bổ sung cơ sở khoa học cho việc đánh giá thân thế, sự nghiệp, di sản và ảnh hưởng của Hoàng đế Lý Công Uẩn đối với Việt Nam và thế giới.