Họp thẩm định dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm

Tham dự cuộc họp có các thành viên Hội đồng thẩm định là đại diện các Bộ, ngành (Quốc phòng, Công an, Nội vụ, Ngoại giao, Tài chính, Khoa học công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Tòa án tối cao), cơ quan, đơn vị có liên quan; đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp; đại diện các tổ chức tín dụng và Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước - đơn vị chủ trì soạn thảo Nghị định.

Báo cáo tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước giới thiệu khái quát quá trình xây dựng và những nội dung chủ yếu của dự thảo Nghị định. Việc xây dựng dự thảo Nghị định nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đăng ký biện pháp bảo đảm, khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với pháp luật có liên quan; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong hoạt động đăng ký, cung cấp thông tin về biện pháp bảo đảm.

Dự thảo Nghị định được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định phù hợp của Nghị định số 99/2022/NĐ-CP, đồng thời sắp xếp lại bố cục, hoàn thiện nội dung các điều khoản, theo đó dự thảo gồm 6 chương, 69 điều. So với Nghị định số 99/2022/NĐ-CP (gồm 5 chương, 58 điều), dự thảo Nghị định lược bỏ 03 điều, sửa đổi, hoàn thiện nội dung và sắp xếp lại thành 56 điều, bổ sung mới 13 điều. Dự thảo Nghị định tập trung quy định về (i) cơ chế thực hiện đăng ký trực tuyến toàn trình (quy định cách thức nộp hồ sơ trực tuyến, quy định hồ sơ đăng ký bao gồm bản điện tử của thành phần tài liệu trong hồ sơ); (ii) quy định về xác định thời điểm, hiệu lực của đăng ký trong một số trường hợp (như một hợp đồng bảo đảm được đăng ký có nhiều thửa đất, trường hợp tài sản bảo đảm bị thu hồi và phát sinh khoản tiền bồi thường); (iii) quy định các vấn đề về căn cứ từ chối đăng ký, thời hạn giải quyết hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký đối với quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, tàu bay, tàu biển và động sản; (iv) bổ sung các quy định liên quan đến đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng khu vực biển, tài sản gắn liền khu vực biển; (v) bổ sung nội dung về kết nối, chia sẻ dữ liệu, khai thác và tra cứu thông tin về biện pháp bảo đảm, hướng tới tăng cường khả năng kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ người dân, doanh nghiệp và quản lý nhà nước của các cơ quan liên quan; (vi) quy định chuyển tiếp đối với một số trường hợp.

Tại cuộc họp, các thành viên Hội đồng thẩm định thống nhất cao về sự cần thiết ban hành, hồ sơ cũng như các nội dung được quy định tại dự thảo Nghị định. Dự thảo đã tiếp thu cơ bản các ý kiến góp ý của Bộ, ngành, địa phương, cơ quan liên quan, nhiều nội dung tại dự thảo đã được sửa đổi, hoàn thiện để tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm. Bên cạnh đó, thành viên Hội đồng thẩm định cũng trao đổi, góp ý những nội dung cụ thể tại dự thảo Nghị định như: khái niệm về giải thích từ ngữ (chuẩn hóa tên gọi, nội hàm của cơ sở dữ liệu); thời điểm đăng ký; thời hạn giải quyết hồ sơ; thành phần giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ; mô tả tài sản bảo đảm đối với quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số và các loại tài sản mới phát sinh trong thực tiễn; trách nhiệm xây dựng quy chuẩn dữ liệu; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và pháp luật về định danh, xác thực điện tử.

Một trong những nội dung được các thành viên Hội đồng quan tâm, là cần tiếp tục rà soát dự thảo Nghị định để bảo đảm quy định về đăng ký đồng bộ, thống nhất với quy định của các luật chuyên ngành có liên quan, nhất là trong bối cảnh một số dự án luật đang được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, dự kiến trình Quốc hội trong tháng 10/2026 như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Chứng khoán, Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo... 

Kết thúc cuộc họp thẩm định, ông Trần Văn Lợi, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy quy phạm pháp luật kết luận: thành viên hội đồng thẩm định thống nhất sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh và hồ sơ dự thảo Nghị định; nội dung dự thảo Nghị định phù hợp chủ trương, đường lối của Đảng, thể hiện rõ định hướng chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo yêu cầu của Đảng, Chính phủ hiện nay. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, rà soát các quy định về nguồn lực tài chính, ngôn ngữ sử dụng và kỹ thuật soạn thảo; nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Hội đồng và cơ quan, tổ chức có liên quan để hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định. Dự thảo đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi cơ quan chủ trì tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến Hội đồng thẩm định.