Huấn luyện sát yêu cầu nhiệm vụ, nâng cao khả năng bảo vệ biên giới
Thời gian qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai chú trọng đổi mới công tác huấn luyện theo hướng sát thực tế, lấy nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới làm trung tâm; tập trung nâng cao năng lực xử lý tình huống, khả năng hiệp đồng và kỹ năng ứng dụng công nghệ cho cán bộ, chiến sĩ. Cùng với đó, đơn vị duy trì nền nếp chính quy, tăng cường quản lý kỷ luật, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lào Cai luyện tập võ thuật trong giờ huấn luyện. Ảnh: Đức Trung
Công tác huấn luyện được triển khai sát yêu cầu nhiệm vụ
Tuyến biên giới Lào Cai dài 181,951km, địa hình đa dạng, nhiều khu vực xa trung tâm, đời sống một bộ phận đồng bào còn khó khăn. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phạm vi địa bàn phụ trách của các đơn vị Biên phòng được mở rộng, trong khi lực lượng phải bố trí phân tán tại nhiều khu vực, gồm cả các tổ công tác, trạm kiểm soát Biên phòng. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định, song hoạt động vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy, mua bán người vẫn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp. Thực tế đó đòi hỏi công tác huấn luyện phải bám sát địa bàn, chức trách, nhiệm vụ và các phương án xử trí tình huống của từng đơn vị.
Quán triệt các nghị quyết, chỉ thị về nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã cụ thể hóa yêu cầu nhiệm vụ thành kế hoạch huấn luyện phù hợp với từng cơ quan, đơn vị. Phong trào thi đua “Huấn luyện giỏi” được triển khai gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”. Trong quá trình tổ chức thực hiện, cấp ủy, chỉ huy các cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra; đồng thời đề cao trách nhiệm của từng cán bộ, chiến sĩ trong học tập, rèn luyện.
Trên cơ sở đó, công tác huấn luyện được triển khai theo phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, bảo đảm toàn diện, đồng bộ, chuyên sâu, sát thực tế chiến đấu và yêu cầu nhiệm vụ của từng đơn vị. Nội dung huấn luyện được xây dựng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế, vũ khí, trang bị của từng đơn vị. Các đơn vị chú trọng huấn luyện sát nhiệm vụ, địa bàn, đối tượng; lấy thực hành làm chính, kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết với thực hành và bảo đảm an toàn. Kết quả huấn luyện được đánh giá thông qua mức độ nắm vững kiến thức, thuần thục động tác, khả năng phối hợp và vận dụng vào thực hiện nhiệm vụ.
Để đạt yêu cầu đó, các đơn vị tổ chức huấn luyện theo trình tự từ cá nhân đến tổ, đội, phù hợp với từng đối tượng. Cán bộ làm tốt công tác chuẩn bị giáo án, thao trường, mô hình học cụ; trực tiếp hướng dẫn, kiểm tra, uốn nắn những động tác chưa đúng. Đối với chiến sĩ, yêu cầu đặt ra là nắm chắc nội dung, thực hành đúng kỹ thuật, phối hợp chặt chẽ với các bộ phận trong quá trình luyện tập. Việc phân chia nội dung theo từng cấp độ giúp bộ đội từng bước nâng cao trình độ, khả năng thực hành và hiệp đồng.
Cùng với huấn luyện quân sự, các đơn vị chú trọng giáo dục chính trị, rèn luyện thể lực, điều lệnh và võ thuật cho cán bộ, chiến sĩ. Bộ đội được huấn luyện sử dụng vũ khí, trang bị kỹ thuật trong biên chế; chú trọng luyện tập trong điều kiện ban đêm nhằm nâng cao khả năng quan sát, phối hợp và xử trí tình huống khi tầm nhìn hạn chế. Qua đó, cán bộ, chiến sĩ từng bước nâng cao thể lực, bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong những điều kiện khác nhau.
Nhấn mạnh yêu cầu huấn luyện phải gắn với nhiệm vụ thực tế, Đại tá Kiều Phi Hùng, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai cho biết: “Huấn luyện phải xuất phát từ nhiệm vụ, sát với điều kiện địa bàn của từng đơn vị; lấy huấn luyện thực hành là chính, nội dung cần toàn diện, đồng bộ, đi sâu vào chức trách, nhiệm vụ và khả năng xử trí tình huống chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ. Cán bộ hướng dẫn đúng, chiến sĩ nắm chắc động tác, quy định thì đơn vị mới chủ động khi có tình huống”.
Để nâng cao chất lượng huấn luyện, công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, kiểm tra, hội thi, hội thao và bắn đạn thật được các đơn vị duy trì theo kế hoạch. Sau mỗi đợt kiểm tra, chỉ huy các cấp đánh giá kết quả, chỉ rõ những nội dung còn hạn chế để kịp thời bổ sung, điều chỉnh phương pháp huấn luyện. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các phương tiện mô phỏng cũng được chú trọng nhằm tăng tính trực quan, hỗ trợ cán bộ trong giảng dạy và luyện tập. Các khâu chuẩn bị, tổ chức thực hành, kiểm tra đều được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm thiết thực, chất lượng và an toàn.
Chất lượng huấn luyện góp phần nâng cao khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu của từng đơn vị. Cán bộ, chiến sĩ nắm chắc chức trách, nhiệm vụ; các bộ phận duy trì nghiêm chế độ trực, phối hợp theo kế hoạch, quản lý, bảo quản vũ khí, trang bị kỹ thuật đúng quy định. Các đơn vị cũng thường xuyên nắm chắc tình hình địa bàn, phối hợp với lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, sẵn sàng triển khai nhiệm vụ khi có mệnh lệnh.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai kiểm tra, bảo quản vũ khí, trang bị kỹ thuật, phục vụ nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: Trung Dũng
Chính quy, kỷ luật tạo nền tảng hoàn thành nhiệm vụ
Cùng với đổi mới công tác huấn luyện, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai xác định duy trì nền nếp chính quy, chấp hành kỷ luật là yêu cầu thường xuyên, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Tại các cơ quan, đơn vị, cán bộ, chiến sĩ thực hiện nghiêm chế độ công tác, thời gian làm việc, điều lệnh và các quy định về quản lý bộ đội. Người chỉ huy duy trì việc giao nhiệm vụ, phân công trách nhiệm rõ ràng, bảo đảm mỗi quân nhân nắm chắc vị trí, chức trách của mình, chủ động phối hợp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Để các quy định trở thành ý thức tự giác của mỗi quân nhân, các đơn vị chú trọng kết hợp giáo dục chính trị, phổ biến pháp luật với quản lý tư tưởng, rèn luyện kỷ luật. Cấp ủy, chỉ huy các cấp thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời định hướng tư tưởng, giải quyết những vấn đề phát sinh. Đội ngũ cán bộ phát huy vai trò nêu gương trong chấp hành điều lệnh, chế độ công tác; đồng thời sâu sát, hướng dẫn, giúp đỡ chiến sĩ thực hiện đúng quy định. Đây là cơ sở để củng cố đoàn kết nội bộ, duy trì kỷ luật và bảo đảm an toàn trong huấn luyện, công tác.
Cùng với xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, công tác hậu cần, kỹ thuật được bảo đảm, phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và cơ động của các đơn vị. Cơ quan chuyên môn thường xuyên kiểm tra tình trạng vũ khí, trang bị kỹ thuật; hướng dẫn các đơn vị sắp xếp kho tàng, đăng ký sổ sách, thực hiện quy trình quản lý, bảo quản. Các chế độ ăn, mặc, chăm sóc sức khỏe, phương tiện và điều kiện sinh hoạt được bảo đảm theo quy định, góp phần giúp bộ đội duy trì thể lực, ổn định đời sống, yên tâm công tác.
Trên cơ sở kết quả huấn luyện và nền nếp chính quy được duy trì, các đơn vị vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới. Các đơn vị duy trì tuần tra đường biên, kiểm tra hệ thống mốc quốc giới theo kế hoạch; kịp thời nắm bắt, xử lý những vấn đề phát sinh liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Cán bộ, chiến sĩ cũng chủ động phối hợp với lực lượng chức năng, cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân trong nắm tình hình, giữ gìn an ninh, trật tự, góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân.
Thực tiễn tại Đồn Biên phòng Trịnh Tường cho thấy rõ yêu cầu gắn huấn luyện với nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị. Trung tá Trần Anh Tuấn, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Trịnh Tường chia sẻ: “Ở cấp đồn, công tác huấn luyện phải gắn với nhiệm vụ hằng ngày. Cán bộ, chiến sĩ cần nắm địa bàn, chức trách, chấp hành điều lệnh, phối hợp nhịp nhàng. Khi nhận nhiệm vụ, mỗi người phải hiểu yêu cầu, xử trí đúng quy định, bảo đảm an toàn cho người và vũ khí trang bị”.
Cùng với nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai chú trọng đổi mới phương pháp chỉ huy, điều hành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động công tác. Việc gửi, nhận văn bản và giải quyết công việc trên môi trường số được thực hiện theo quy trình thống nhất, góp phần rút ngắn thời gian xử lý, bảo đảm thông tin được chuyển đến đúng cơ quan, cá nhân phụ trách. Qua đó, cán bộ có thêm điều kiện dành thời gian bám địa bàn, nắm tình hình và thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.
Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai nhằm giúp cán bộ, chiến sĩ cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu công tác trong điều kiện chuyển đổi số. Qua đó, từng bước nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ, góp phần đáp ứng yêu cầu công tác trong điều kiện lực lượng phải bố trí phân tán trên địa bàn rộng.
Việc kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật đang góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng phối hợp, xử trí tình huống của các đơn vị Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai. Đây là nền tảng quan trọng để lực lượng hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.
Năm 2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai tổ chức huấn luyện theo chương trình cho 100% quân số; kết quả kiểm tra, 100% quân số đạt yêu cầu, trong đó 76,3% đạt khá, giỏi. Các đơn vị thường xuyên kiểm tra chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật; kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện quân sự với giáo dục chính trị, rèn luyện thể lực, điều lệnh, kỷ luật. Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, hội thi, hội thao và bắn đạn thật được tổ chức theo kế hoạch, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt.
