Huế: Tìm hướng khai thác hiệu quả trụ sở, điểm trường dôi dư

Đa dạng phương án, phù hợp điều kiện thực tế

Từng bị bỏ trống hơn 10 năm, điểm trường lẻ của một trường mầm non tại thôn Phụng Hưng, xã Vinh Lộc vừa được đưa vào khai thác với mục đích làm cơ sở sửa chữa máy móc phục vụ sản xuất nông, ngư nghiệp. Đây là một trong những hướng tận dụng cơ sở vật chất cũ, vừa hạn chế tình trạng tài sản công bị bỏ không, vừa tạo thêm địa điểm cung ứng dịch vụ cho người dân địa phương.

Anh Nguyễn Quốc Bảo, người thuê mặt bằng cho biết, quá trình thực hiện thủ tục diễn ra thuận lợi nhờ sự hỗ trợ của chính quyền. Việc đưa cơ sở vào hoạt động cũng góp phần đáp ứng nhu cầu sửa chữa máy móc phục vụ sản xuất của người dân trong khu vực.

Từ thực tế này cho thấy, nếu được rà soát và lựa chọn đúng mục đích, những công trình không còn nhu cầu sử dụng vẫn có thể tiếp tục phát huy giá trị. Tuy nhiên, khả năng khai thác giữa các cơ sở có sự khác biệt, phụ thuộc vào vị trí, hiện trạng công trình, quy mô diện tích và nhu cầu sử dụng tại từng địa bàn.

Tại xã Phú Lộc, đến giữa tháng 10/2026, có 20 cơ sở nhà, đất được phê duyệt phương án xử lý. Trong đó, 11 cơ sở tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng; 6 cơ sở đưa vào khai thác cho thuê và 3 cơ sở chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Địa phương đã tập trung xử lý 11 cơ sở thuộc nhóm tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng và 4/6 cơ sở thuộc nhóm cho thuê.

Theo ông Trần Lê Tân Mỹ, Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Lộc, một trong những khó khăn lớn hiện nay là khả năng khai thác các trụ sở có diện tích lớn. Mặc dù chất lượng một số công trình còn tốt, nhưng nguyên giá và giá trị còn lại của tài sản cao khiến giá cho thuê theo quy định chưa phù hợp với khả năng tài chính của nhiều khách hàng. Bên cạnh đó, vị trí xa khu vực trung tâm cũng ảnh hưởng đến khả năng thu hút tổ chức, cá nhân có nhu cầu.

Trụ sở của một cơ quan tại xã Phú Lộc được chuyển đổi công năng sử dụng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số địa phương lân cận. Đến cuối tháng 10/2026, xã Vinh Lộc đã xử lý 14/19 cơ sở nhà, đất dôi dư, chủ yếu thông qua chuyển đổi công năng và thu hồi đưa vào đất công ích.

Trong khi đó, xã Lộc An đã hoàn thành xử lý 10/14 cơ sở, gồm 1 cơ sở cho thuê và 9 cơ sở chuyển đổi thành các thiết chế văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng. Theo ông Trương Thanh Tín, Trưởng phòng Kinh tế xã Lộc An, phần lớn công trình còn lại có hiện trạng xuống cấp, vị trí không thuận lợi cho hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, nhu cầu về không gian sinh hoạt cộng đồng tại địa phương vẫn còn, vì vậy chuyển đổi công năng được xem là giải pháp phù hợp.

Đối với 4 cơ sở chưa hoàn thành xử lý, xã định hướng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, các khu đất này trước đây được quy hoạch với mục đích đất cơ quan, đơn vị nên cần thực hiện điều chỉnh quy hoạch trước khi tổ chức đấu giá.

Gắn chuyển đổi công năng với hiệu quả sử dụng lâu dài

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục xử lý, bài toán đặt ra đối với các địa phương là làm thế nào để những cơ sở sau khi tiếp nhận, chuyển đổi thực sự được đưa vào hoạt động. Bởi nếu thiếu kinh phí cải tạo, không xác định rõ nhu cầu sử dụng hoặc không có đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, tình trạng bỏ trống và xuống cấp hoàn toàn có thể tiếp diễn.

Đối với các cơ sở chưa tìm được đối tượng thuê, xã Phú Lộc đang tính toán mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng. Ông Nguyễn Hinh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Phú Lộc cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục công khai thông tin trên các phương tiện truyền thông, đồng thời chủ động tìm kiếm, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thuê mặt bằng.

Ở hướng chuyển đổi công năng, xã Lộc An dự kiến phân loại công trình theo quy mô và khả năng đầu tư. Với những khu đất nhỏ, sau khi san nền, địa phương sẽ vận động nguồn lực xã hội hóa để hình thành các điểm cây xanh, khu tập luyện thể thao. Những cơ sở có diện tích lớn hơn sẽ tiếp tục được nghiên cứu phương án khai thác, đồng thời tìm kiếm nguồn kinh phí phù hợp để cải tạo, đưa vào sử dụng.

Tại xã Hưng Lộc, việc tận dụng trụ sở cũ được triển khai theo hướng ưu tiên các công trình phục vụ nhu cầu thiết thực của cộng đồng. Ông Hoàng Trần Quốc Phú, Chủ tịch UBND xã Hưng Lộc cho biết, địa phương đã tiến hành sửa chữa, bố trí sân bóng chuyền, bóng rổ tại một số cơ sở được chuyển đổi. Xã cũng dự kiến bố trí một khu vực tránh trú bão tại thôn Hòa Vang, góp phần tận dụng hạ tầng sẵn có phục vụ công tác phòng, chống thiên tai.

Trong khi đó, tại xã Phú Lộc, một số cơ sở sau khi được bàn giao sẽ tiếp tục được khai thác phục vụ hoạt động ở cấp thôn. Theo ông Lê Vũ Hà, Trưởng thôn Mũi Né, địa phương sẽ tổ chức vệ sinh, sắp xếp lại trụ sở để phục vụ lễ hội, sinh hoạt của Mặt trận và các đoàn thể, đồng thời phân công trách nhiệm bảo vệ tài sản.

Thực tế triển khai tại các địa phương cho thấy, không có một phương án chung phù hợp với tất cả cơ sở nhà, đất dôi dư. Việc cho thuê cần tính đến khả năng khai thác thương mại và mức độ quan tâm của thị trường; chuyển đổi công năng phải xuất phát từ nhu cầu cộng đồng, trong khi chuyển nhượng cần bảo đảm đầy đủ điều kiện về quy hoạch và pháp lý.

Đặc biệt, nguồn lực cải tạo và cơ chế quản lý sau chuyển đổi cần được xác định ngay từ đầu. Đây là yếu tố quyết định khả năng vận hành lâu dài, tránh tình trạng công trình được bàn giao nhưng không có kinh phí sửa chữa, thiếu đơn vị quản lý hoặc tiếp tục bị bỏ trống.

Các địa phương khu vực phía nam TP. Huế đặt mục tiêu hoàn thành xử lý tài sản dôi dư trước ngày 31/12/2026. Để đạt mục tiêu này, bên cạnh đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục, cần phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, gắn thời hạn xử lý với phương án sử dụng cụ thể. Những cơ sở chưa thể khai thác ngay cũng cần được quản lý, bảo vệ chặt chẽ, hạn chế xuống cấp và thất thoát tài sản.

Khai thác hiệu quả trụ sở, điểm trường dôi dư không đơn thuần là giải quyết những công trình không còn nhu cầu sử dụng sau sắp xếp bộ máy. Quan trọng hơn, đây là quá trình chuyển hóa nguồn lực tài sản công thành không gian phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống cộng đồng, góp phần tiết kiệm nguồn lực xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản nhà nước.