Hướng dẫn xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc

Hội nghị trao đổi, xin ý kiến Dự thảo Hướng dẫn xây dựng "Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc" do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức ngày 4/8/2026.

Dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện

Hướng dẫn nêu rõ, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc phải lấy Nhân dân làm chủ thể trung tâm; nội dung, tiêu chí phải linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể của mỗi địa phương, cơ sở.

Nội dung phải dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện, gắn với nhu cầu thiết thực của Nhân dân, gắn với các cuộc vận động, phong trào thi đua đang triển khai; hạn chế làm phát sinh thêm các thủ tục, nội dung trùng lặp, không hiệu quả.

Việc đánh giá kết quả phải dựa trên sự đồng tình, hưởng ứng và tham gia của Nhân dân; lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo; lấy hoạt động bền vững để ghi nhận.

Về nội dung thực hiện, Hướng dẫn chỉ ra 4 nội dung gồm: Vận động Nhân dân xây dựng khu dân cư đoàn kết, đồng thuận; Vận động Nhân dân xây dựng khu dân cư bảo đảm an ninh, an toàn; Vận động Nhân dân tham gia phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội; Vận động Nhân dân phát triển văn hóa, xây dựng cộng đồng hạnh phúc.

Khung tiêu chí cụ thể

Đối với Khung tiêu chí xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc, đây là cơ sở để Ủy ban MTTQ Việt Nam các địa phương và khu dân cư rà soát, lựa chọn và xây dựng nội dung đánh giá, bình xét phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Với khu dân cư đoàn kết, các tiêu chí gồm: Dân chủ, đồng thuận trong cộng đồng; Quan hệ cộng đồng gắn bó, tương trợ; Hoạt động cộng đồng và tự quản có hiệu quả.

Với khu dân cư an toàn, các tiêu chí gồm: An ninh, trật tự được giữ vững; Các nguy cơ mất an toàn được chủ động phòng ngừa; Môi trường sống xanh, sạch, an toàn.

Với khu dân cư ấm no, các tiêu chí gồm: Đời sống, việc làm và thu nhập của người dân từng bước được cải thiện; Người có hoàn cảnh khó khăn được quan tâm, hỗ trợ; Người dân được tiếp cận các dịch vụ xã hội thiết yếu.

Với khu dân cư hạnh phúc, các tiêu chí gồm: Đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh; Quan hệ gia đình, cộng đồng hài hòa; Người dân hài lòng và gắn bó với cộng đồng.

Công trình “Ngõ phố hạnh phúc” được triển khai trên địa bàn dân cư phường Đống Đa, Hà Nội.

Quan tâm hỗ trợ xây dựng mô hình ở khu vực biên giới, hải đảo

Về giải pháp thực hiện, MTTQ Việt Nam các cấp chủ động tham mưu cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo và lựa chọn hình thức phù hợp để lồng ghép nội dung xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương; đồng thời chỉ đạo cấp ủy các cấp, chính quyền và các cơ quan liên quan tạo điều kiện thuận lợi để MTTQ Việt Nam các cấp triển khai thực hiện.

Đồng thời ứng dụng công nghệ số trong hoạt động truyền thông, cung cấp thông tin, lấy ý kiến, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của Nhân dân; theo dõi tiến độ, cập nhật kết quả và chia sẻ kinh nghiệm. Hình thức ứng dụng đơn giản, thuận tiện, phù hợp với khả năng tiếp cận của người dân và cộng đồng.

Việc xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc gắn với việc tổ chức các cuộc vận động, phong trào thi đua, trọng tâm là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; phong trào thi đua “Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, “Vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau” và các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, chăm lo giáo dục, khuyến học, khuyến tài, bảo vệ an ninh Tổ quốc… ở mỗi địa phương, cơ sở.

Cùng với đó, tổ chức triển khai thí điểm xây dựng mô hình khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc. Quá trình thực hiện, cần lựa chọn đa dạng các địa bàn để tổ chức thí điểm; quan tâm hỗ trợ xây dựng mô hình ở các khu vực biên giới, hải đảo, nơi có điều kiện khó khăn. Chú trọng tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và có kế hoạch triển khai nhân rộng đối với mô hình hiệu quả...

Định hướng nội dung trọng tâm phù hợp trong từng giai đoạn

Về tổ chức thực hiện, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hướng dẫn triển khai trong hệ thống MTTQ Việt Nam; định hướng nội dung trọng tâm phù hợp để triển khai thực hiện trong từng giai đoạn.

Định kỳ hằng năm, theo dõi, đánh giá, ghi nhận kết quả thực hiện ở các địa phương; sau 5 năm tổ chức đánh giá, biểu dương, khen thưởng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc tiêu biểu toàn quốc.

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh căn cứ Hướng dẫn của Trung ương, cụ thể hóa nội dung, phương thức, lộ trình triển khai phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Hướng dẫn MTTQ Việt Nam cấp xã và Ban Công tác Mặt trận tổ chức triển khai thực hiện; lựa chọn địa bàn, xây dựng mô hình phù hợp để chỉ đạo điểm, rút kinh nghiệm và nhân rộng.

Trên cơ sở khung tiêu chí, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố cụ thể hóa thành thang điểm để hướng dẫn địa phương, cơ sở đánh giá, công nhận khu dân cư đạt các tiêu chí đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc (mức thang điểm tối đa là 100 điểm cho 4 tiêu chí). Định kỳ 6 tháng, 1 năm sơ kết, đánh giá, tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện gửi về Trung ương theo quy định. Sau 3 năm, 5 năm tổ chức đánh giá, biểu dương khu dân cư tiêu biểu cấp tỉnh.