Indonesia thí điểm dùng đá khô diệt khói mù từ cháy rừng

Người dân đi lại trong lớp khói mù dày đặc từ các vụ cháy rừng ở Palangkaraya, Trung Kalimanta, Indonesia. Nguồn: EPA.

Trước tình huống các đám cháy rừng tàn phá Indonesia, giải phóng lượng khói độc gây ảnh hưởng đến các quốc gia láng giềng, chính phủ nước này đang thử nghiệm một phương pháp mới đầy khác biệt để đối phó với tình trạng khói mù: sử dụng đá khô.

Sau khi đã thử qua các biện pháp như tạo mưa nhân tạo, thả nước từ máy bay và huy động quân đội tham gia chữa cháy, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề an ninh của Indonesia cho biết đá khô sẽ được rải xuống tỉnh Nam Sumatra trong ngày 15/10.

Hãng thông tấn nhà nước Antara dẫn lời Bộ trưởng Dudung Abdurachman cho biết: “Việc thử nghiệm rải đá khô này được thực hiện theo chỉ đạo trực tiếp của Tổng thống nhằm góp phần giải quyết tình trạng khói mù tại Nam Sumatra. Trước tiên, chúng tôi sẽ quan sát kết quả; nếu phương pháp này hiệu quả, có khả năng nó sẽ được áp dụng tại các khu vực khác”.

Kể từ tháng 1 năm nay, gần 900.000 ha đất trên khắp Indonesia đã bị thiêu rụi trong mùa cháy rừng tồi tệ nhất hơn một thập kỷ qua. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn do hiện tượng El Nino cực mạnh trong năm nay, cùng với tập quán “phát quang và đốt rừng” để lấy đất canh tác các loại cây trồng như cọ dầu vẫn tiếp diễn.

Trong nhiều tháng qua, hàng triệu người dân Indonesia phải sống trong bầu không khí đặc quánh khói bụi với sắc cam ảm đạm. Chất lượng không khí tại các quốc gia láng giềng cũng sụt giảm nghiêm trọng, dẫn đến việc phải đóng cửa trường học, hủy các chuyến bay và gây ra sự gia tăng đột biến các ca mắc bệnh hô hấp.

Khói mù đã lan sang các nước láng giềng như Singapore, Malaysia và xa hơn là Philippines. Timor-Leste thông báo sẽ đóng cửa các trường học trên toàn quốc trong ba ngày, bắt đầu từ 15/10, đồng thời khuyến cáo các gia đình nên giữ trẻ em ở trong nhà hoặc sử dụng “thiết bị bảo vệ đường hô hấp” nếu phải ra ngoài.

Từ đầu tuần này, Singapore đã bắt đầu triển khai các khoản trợ cấp cho việc điều trị y tế liên quan đến khói mù – một biện pháp từng được áp dụng vào năm 2015 khi các vụ cháy tương tự xảy ra. Quốc đảo này cũng đã bắt đầu phân phát khẩu trang N95 cho những cư dân đủ điều kiện. Trong tuần qua, trung tâm tài chính Singapore đã lọt vào danh sách những thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia, nơi cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, đứng ở vị trí thứ hai.

Người dân di chuyển qua làn sương mù dày đặc do cháy rừng ở Palangkaraya, Trung Kalimantan, Indonesia.

Trong ngày 15/10, một chiếc máy bay Cessna dự kiến ​​sẽ rải 1,5 tấn đá khô xuống thành phố Palembang (thuộc Nam Sumatra). Chính phủ hy vọng biện pháp này sẽ giúp giảm bớt khói bụi, đồng thời cải thiện chất lượng không khí và tầm nhìn.

Theo Bloomberg, kỹ thuật này lần đầu tiên được áp dụng vào những năm 1940 nhằm thúc đẩy quá trình hình thành băng trong các đám mây. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc sử dụng đá khô có thể chỉ mang lại hiệu quả hạn chế và chỉ có tác dụng tại chỗ.

Ông Rick McRae, giáo sư thỉnh giảng thuộc nhóm nghiên cứu về cháy rừng tại Đại học New South Wales (UNSW), nhận định: “Phương pháp này có tiềm năng mang lại sự cải thiện tạm thời tại một khu vực cụ thể. Các hệ thống thời tiết luôn di chuyển từ đông sang tây. Vì vậy, ngay cả khi bạn làm tan khói bụi tại một thị trấn, thì khói từ nơi khác vẫn sẽ tiếp tục thổi đến. Đây là một quá trình liên tục… Vấn đề này không hề đơn giản và chắc chắn không phải là giải pháp lâu dài”.

Dữ liệu từ Bộ Môi trường Indonesia cho thấy, ngày 14/10, chỉ số ô nhiễm không khí ISPU tại tỉnh Kalimantan đã vượt ngưỡng 1.200 – cao gấp bốn lần mức 300, vốn được xếp vào ngưỡng “nguy hại”.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã chỉ đạo tăng cường các nỗ lực chữa cháy, đồng thời yêu cầu xử lý nghiêm những đối tượng bị nghi ngờ là thủ phạm gây ra các vụ hỏa hoạn.

Dù vậy, chính phủ vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát các đám cháy – đặc biệt là tại những vùng đất than bùn, nơi lửa có thể âm ỉ cháy dưới lòng đất suốt nhiều tuần và rất khó dập tắt hoàn toàn.

Đề cập đến vấn đề đang lan rộng trong khu vực, ông McRae nhận định: “Theo thời gian, cùng với tác động của biến đổi khí hậu, đây có thể trở thành một vấn đề toàn cầu chứ không chỉ là bài toán riêng của một quốc gia. Mọi thứ đều có sự kết nối chặt chẽ trên quy mô toàn cầu”.