Iran kiên quyết không từ bỏ làm giàu urani

Ngày 9-10, Đài Phát thanh-Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) dẫn lời người đứng đầu Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI), ông Mohammad Eslami khẳng định hoạt động làm giàu urani là một phần không thể tách rời của quy trình hạt nhân và Iran tuyệt đối sẽ không từ bỏ hoạt động này. "Làm sao có thể nói là sở hữu ngành công nghiệp hạt nhân nếu không có điểm khởi đầu của quy trình đó?", ông Eslami cho biết.

Tehran từng nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo hoàn toàn vì mục đích hòa bình và nhấn mạnh rằng việc làm giàu urani là quyền hợp pháp của nước này theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo ông Eslami, ngành công nghiệp hạt nhân là động lực thúc đẩy phát triển khoa học-công nghệ. Iran sẽ không từ bỏ quyền đạt được những tiến bộ về công nghệ. Ông đồng thời bác bỏ khả năng nước Cộng hòa Hồi giáo bàn giao kho dự trữ urani đã làm giàu của nước này.

Các tàu, thuyền neo đậu tại eo biển Hormuz, gần bờ biển Bandar Abbas (Iran), ngày 6-10. Ảnh: Reuters 

Liên quan đến việc hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), ông Eslami cho biết việc thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vẫn là điều bất khả thi do những mối đe dọa an ninh hiện hữu. Tuy nhiên, ông Eslami cho biết các thanh sát viên của IAEA đã đến thăm những cơ sở không phải là mục tiêu của các cuộc tấn công và tiến hành thanh sát định kỳ theo những thỏa thuận do Tehran đưa ra.

Cùng ngày, Iran cho biết đã đạt thỏa thuận với Oman về tọa độ địa lý của các tuyến hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz và cơ chế thông báo các tuyến đường này cho các cơ quan quốc tế liên quan. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Washington đang tiến hành các cuộc “thảo luận hiệu quả” với Tehran và sẽ không tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3-11 tới. Mặc dù vậy, ông cho biết Mỹ vẫn tiếp tục duy trì phong tỏa và gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran.

Trong khi đó, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi cho rằng Mỹ và các lực lượng bên ngoài khu vực không có quyền can thiệp vào eo biển Hormuz và vịnh Persian. Trong thông điệp nhân Ngày hải quân IRGC, ông Vahidi cho biết eo biển Hormuz là huyết mạch sống còn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời là "lằn ranh đỏ" mang tính chiến lược đối với Iran. Lực lượng hải quân IRGC luôn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu và sẽ sử dụng tên lửa, thiết bị bay không người lái, tàu cao tốc, tác chiến điện tử cùng hệ thống phòng thủ bờ biển để đáp trả các mối đe dọa hoặc hoạt động hải quân mà nước này cho là trái phép.

Những tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ trao đổi các đề xuất trong những tuần gần đây nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Theo The New Arab ngày 8-10, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran đã nêu rõ những điều kiện để chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận và thiết lập an ninh trong khu vực cũng như tại eo biển Hormuz. Iran sẽ chuyển phản hồi đối với những đề xuất của Mỹ thông qua các bên trung gian hòa giải.

Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran có thể đưa ra phản hồi trong vài ngày tới đối với câu trả lời của Mỹ về đề xuất của Iran. Theo đề xuất này, Iran có thể mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng.