Iran và Mỹ nối lại đàm phán trong bối cảnh vẫn tồn tại nhiều bất đồng

Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi gặp gỡ Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Jared Kushner, trước thềm cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran, tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 17 tháng 2 năm 2026. Ảnh: Reuters.

Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Albusaidi ngày 22/2 viết trên nền tảng mạng xã hội X: “Tôi vui mừng xác nhận rằng các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đã được ấn định tổ chức tại Geneva vào thứ Năm tuần này, với động lực tích cực nhằm nỗ lực hơn nữa để hoàn tất thỏa thuận”.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi và Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi đã có cuộc điện đàm trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tham gia mang tính xây dựng và lựa chọn con đường đối thoại” nhằm đạt được một thỏa thuận hạt nhân bền vững.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu trong một cuộc họp. Ảnh: Thearabweekly.

Diễn biến này diễn ra sau khi ông Araghchi nói rằng, Tehran sẽ chuẩn bị dự thảo của một thỏa thuận hạt nhân tiềm năng với Mỹ trong vòng hai đến ba ngày và trình lên phái đoàn Mỹ. Trong một cuộc phỏng vấn với CBS News được phát sóng ngày 22/2, ông Araghchi tái khẳng định thiện chí của Tehran trong việc giải quyết bất đồng với Washington thông qua đàm phán. Ông Araghchi cho biết, ông có thể gặp đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Steve Witkoff vào thứ Năm tuần này tại Geneva. Ông nói rằng, hai bên đang làm việc về các yếu tố của một thỏa thuận tiềm năng, và có thể thảo luận về một bản dự thảo sơ bộ của thỏa thuận trong cuộc gặp tại Geneve.

Theo ông Araghchi, thỏa thuận cần bao gồm “chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình” của Iran cũng như việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran, đồng thời tái khẳng định quyết tâm của Tehran trong việc bảo đảm quyền làm giàu uranium trong khuôn khổ chương trình hạt nhân quốc gia. Ông nói thêm rằng, Iran và Mỹ có thể đạt được một thỏa thuận hạt nhân tốt hơn so với thỏa thuận ký giữa Tehran và các cường quốc thế giới năm 2015, cho rằng khác với các cuộc đàm phán trước đây, khi các bên liên quan đi vào quá nhiều chi tiết, “lần này không cần quá nhiều chi tiết như vậy; chúng tôi có thể thống nhất những vấn đề cơ bản và bảo đảm rằng chương trình hạt nhân của Iran là hòa bình và sẽ luôn duy trì tính chất hòa bình đó, đồng thời nhiều biện pháp trừng phạt hơn nữa sẽ được dỡ bỏ.” Ông cũng nhấn mạnh rằng Tehran có quyền tự vệ nếu Mỹ tấn công Iran.

Tổng thống Iran tuyên bố cam kết vì hòa bình nhưng cũng sẵn sàng cho “mọi kịch bản có thể xảy ra”. Ảnh: Aa.com.

Cũng trong ngày 22/2, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết các cuộc đàm phán gần đây với Mỹ đã “phát đi những tín hiệu đáng khích lệ”, đồng thời cảnh báo rằng Iran đã sẵn sàng cho “mọi kịch bản có thể xảy ra”. Ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội:“Iran cam kết duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Các cuộc đàm phán gần đây bao gồm việc trao đổi những đề xuất mang tính thực chất và đã mang lại những tín hiệu đáng khích lệ. Tuy nhiên, chúng tôi tiếp tục theo dõi chặt chẽ các hành động của Mỹ và đã chuẩn bị đầy đủ cho mọi kịch bản có thể xảy ra”.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng giữa hai bên vẫn tồn tại những khác biệt đáng kể, ngay cả liên quan đến “phạm vi và cơ chế dỡ bỏ trừng phạt”. Vị quan chức giấu tên này nói: “Cả hai bên cần đạt được một lộ trình thời gian hợp lý cho việc dỡ bỏ trừng phạt” đồng thời cho biết mọi lộ trình đều phải “hợp lý và dựa trên lợi ích chung”.

Về phần mình, Washington cho biết bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải bao gồm việc cấm làm giàu uranium, loại bỏ lượng vật liệu đã được làm giàu, áp đặt giới hạn đối với tên lửa tầm xa, và thu hẹp sự hỗ trợ đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng những điều kiện như vậy sẽ “rất khó” để Iran chấp nhận.

Các động thái ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép quân sự. Truyền thông đưa tin rằng Mỹ gần đây đã triển khai một số lượng lớn máy bay tiêm kích và máy bay vận tải tới căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, đánh dấu sự gia tăng đáng kể so với mức triển khai thông thường tại căn cứ này.

Nằm cách thủ đô Amman của Jordan khoảng 100 km về phía đông bắc, Muwaffaq Salti được coi là một trong những căn cứ quân sự chủ chốt của Mỹ tại Trung Đông. Tại các căn cứ quân sự khác của Mỹ trong khu vực, cũng có thông tin về việc tăng cường đáng kể lực lượng quân sự.

Thanh Vân

Nguồn Tân Hoa Xã.