Israel xác nhận tham gia sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại cuộc họp báo ở Jerusalem. Ảnh: THX/TTXVN

Hội đồng Hòa bình, do ông Trump làm Chủ tịch, ban đầu được thiết kế như một nhóm nhỏ các nhà lãnh đạo quốc tế nhằm giám sát việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, phạm vi và tham vọng của sáng kiến này đã mở rộng đáng kể, với việc Washington gửi lời mời tới hàng chục quốc gia và để ngỏ khả năng cơ chế này sẽ tham gia trung gian cho các xung đột toàn cầu khác.

Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết việc Thổ Nhĩ Kỳ, một đối thủ khu vực của Israel, tham gia Ban Điều hành của Hội đồng Hòa bình là đi ngược lại chính sách của Tel Aviv. Tuy nhiên, thông báo này không nêu rõ các điểm phản đối cụ thể. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich công khai chỉ trích Hội đồng Hòa bình và kêu gọi Israel tự đảm nhận trách nhiệm đối với tương lai của Gaza, thay vì tham gia các cơ chế quốc tế.

Ngoài Israel, các quốc gia đã xác nhận tham gia Hội đồng Hòa bình gồm UAE, Maroc, Việt Nam, Belarus, Hungary, Kazakhstan và Argentina. Một số bên khác, bao gồm Anh, Nga và cơ quan điều hành EU cho biết đã nhận được lời mời nhưng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh ông Trump tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, nơi Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ công bố thêm chi tiết về cấu trúc và vai trò của Hội đồng Hòa bình. Cho đến nay, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, bao gồm số lượng thành viên cuối cùng cũng như tiêu chí lựa chọn các nhà lãnh đạo được mời tham gia.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về khả năng Hội đồng Hòa bình thay thế Liên hợp quốc, ông Trump cho rằng điều đó “có thể xảy ra”, đồng thời phê phán tổ chức này hoạt động kém hiệu quả và chưa phát huy được tiềm năng. Tuy vậy, ông cũng khẳng định Liên hợp quốc nên tiếp tục tồn tại vì vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện.

Những phát biểu này đã làm dấy lên tranh cãi trong giới ngoại giao. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nhấn mạnh Paris ủng hộ kế hoạch hòa bình do Tổng thống Mỹ đề xuất, nhưng phản đối việc thành lập một tổ chức mới có thể thay thế Liên hợp quốc. Trước đó, ông Trump cũng có những phát biểu công kích Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cho rằng nhà lãnh đạo này khó có khả năng tham gia hội đồng.

Danh sách Ban Điều hành Hội đồng Hòa bình bao gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff, ông Jared Kushner, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, Giám đốc điều hành công ty Apollo Global Management, tỷ phú Marc Rowan, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Ajay Banga và Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert Gabriel.

Song song với đó, Nhà Trắng cũng công bố thành lập Ủy ban Kỹ trị Gaza, một cơ chế riêng biệt được giao nhiệm vụ triển khai giai đoạn hai đầy thách thức của thỏa thuận ngừng bắn. Cơ chế này sẽ phụ trách việc triển khai lực lượng an ninh quốc tế, giải giáp Hamas và tái thiết Gaza sau chiến sự. Cựu đặc phái viên Liên hợp quốc về Trung Đông Nickolay Mladenov được chỉ định làm đại diện điều hành thường trực. Ủy ban Kỹ trị Gazacòn bao gồm nhiều nhân vật quốc tế và khu vực, trong đó có đại diện Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Ai Cập, UAE, Israel và Hà Lan.

Việc Israel chính thức tham gia Hội đồng Hòa bình của ông Trump được xem là bước đi mang tính thực dụng trong bối cảnh Tel Aviv tìm cách duy trì vai trò trung tâm trong các thỏa thuận liên quan đến Gaza, dù cấu trúc và mục tiêu dài hạn của sáng kiến này vẫn còn gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng quốc tế.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc