JICA kỳ vọng duy trì vốn vay mới cho Việt Nam trên 100 tỷ Yên mỗi năm

Tại họp báo giữa kỳ tài khóa 2026 sáng 7/10, ông Fukuda Chihiro, Phó trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam phụ trách các dự án vốn vay, cho biết nhu cầu vốn phát triển hạ tầng của Việt Nam vẫn rất lớn.

Vì vậy, JICA kỳ vọng có thể duy trì mức cam kết vốn vay mới trên 100 tỷ Yên mỗi năm trong thời gian tới.

Toàn cảnh họp báo. Ảnh: Vũ Quang

Giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026, JICA Việt Nam đã cam kết khoảng 89,2 tỷ Yên, tương đương hơn 14.640 tỷ đồng, thông qua ba dự án.

Trong đó, khoản vay 50 tỷ Yên được ký tháng 3 nhằm hỗ trợ chương trình chuyển đổi xanh, hướng tới tăng trưởng xanh và nâng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Hai khoản vay khác, tổng giá trị khoảng 39,3 tỷ Yên, được ký tháng 5 để phát triển hạ tầng thiết yếu tại 8 tỉnh miền núi phía Bắc, gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước và kè sông.

Về giải ngân, đại diện JICA cho biết tiến độ đang bám sát tình hình thi công. Sau khi hoàn tất giải ngân khoản vay 50 tỷ Yên cho chuyển đổi xanh vào tháng 3, tổng vốn giải ngân năm nay được dự báo tăng mạnh so với mức 22,6 tỷ Yên của năm trước.

Dùng ODA để kéo thêm vốn tư nhân

Trưởng đại diện JICA Việt Nam Kobayashi Yosuke khẳng định cơ quan này không có chủ trương cắt giảm quy mô ODA dành cho Việt Nam.

Theo ông, để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Việt Nam vẫn cần nguồn vốn rất lớn, đặc biệt cho phát triển hạ tầng. Chính phủ Việt Nam cũng đề nghị JICA tiếp tục mở rộng quy mô hỗ trợ.

Trưởng đại diện JICA Việt Nam Kobayashi Yosuke chia sẻ tại họp báo. Ảnh: Vũ Quang

Tuy nhiên, cách sử dụng ODA đang được tiếp cận theo hướng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn hơn. JICA coi nguồn vốn này là một “chất xúc tác”, tạo điều kiện huy động thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân thay vì chỉ cung cấp vốn trực tiếp cho từng dự án.

Cùng với vốn vay, JICA đang hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực thị trường chứng khoán Việt Nam, qua đó góp phần hoàn thiện môi trường tài chính và đa dạng hóa nguồn vốn nước ngoài cho tăng trưởng.

Cách tiếp cận này cũng được thể hiện trong gói hỗ trợ mới JICA đang xây dựng cho Việt Nam, hướng tới quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045.

Thay vì tập trung vào một lĩnh vực riêng lẻ, gói hỗ trợ kết nối nhiều trụ cột, từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nhân lực đến doanh nghiệp trong nước, môi trường đầu tư và hạ tầng chiến lược.

Theo ông Kobayashi, nguồn nhân lực là “trái tim” trong quá trình chuyển đổi của Việt Nam. JICA dự kiến hỗ trợ từ tư vấn chính sách, hoàn thiện thể chế đến giáo dục đại học, nghiên cứu và tăng liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp với giới học thuật.

Kết nối vốn, công nghệ và nhân lực

Phát triển doanh nghiệp trong nước cũng là một trụ cột của gói hỗ trợ. JICA sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đổi mới sáng tạo, nâng cấp công nghệ, tăng khả năng tiếp cận tài chính và hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản thông qua chuyển giao công nghệ, kết nối kinh doanh.

Cải thiện môi trường đầu tư được xác định là một yếu tố khác để duy trì tăng trưởng bền vững. JICA dự kiến tiếp tục sử dụng kinh nghiệm hợp tác lâu năm với Việt Nam trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp để hỗ trợ hoàn thiện và thực thi chính sách, qua đó góp phần tạo môi trường kinh doanh ổn định hơn.

Theo Trưởng đại diện JICA Việt Nam, các lĩnh vực này cần được triển khai theo cách liên kết. Với ngành bán dẫn, chẳng hạn, đào tạo nhân lực phải đi cùng phát triển doanh nghiệp trong nước, thu hút đầu tư nước ngoài và xây dựng hạ tầng.

Trường Đại học Việt Nhật được JICA xem là một dự án tiêu biểu cho hướng tiếp cận này. Sau khi trường mở chương trình đào tạo cử nhân công nghệ chip bán dẫn vào mùa thu năm ngoái, JICA đang chuẩn bị hỗ trợ xây dựng cơ sở mới tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Theo JICA, việc kết nối vốn, công nghệ, nhân lực, thể chế, doanh nghiệp và hạ tầng sẽ giúp tạo thêm động lực tăng trưởng dài hạn, góp phần vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao năm 2045.