'Khắc ghi tâm khảm' là khắc vào đâu?

Một cảnh trong phim The Notebook, kể về chuyện tình yêu nhiều trắc trở và kéo dài tới suốt đời cả hai nhân vật chính.

Theo Hán Việt từ điển của Thiều Chửu, "tâm" là quả tim, "đời xưa cho rằng tim là vật để nghĩ ngợi, cho nên cái gì thuộc về tư tưởng đều gọi là tâm".

Còn theo Hán Việt tân từ điển của Hoàng Thúc Trâm, tác giả giải nghĩa "tâm khảm" là "nơi sâu nhiệm của đáy lòng"; trong đó, "khảm" nghĩa đen là vũng, trũng, chỗ hõm.

"Tâm khảm" theo Hán Việt từ điển của Đào Duy Anh được giải thích là "cái lỗ ở trong quả tim”; nghĩa bóng được hiểu là “chỗ sâu kín trong lòng", "chỗ hõm, vùng trũng, vùng lõm của quả tim". Như vậy, "khắc ghi tâm khảm" có thể hiểu là ghi vào nơi sâu thẳm của trái tim.

Từ này không đặc biệt dùng cho tình yêu, mà còn sử dụng trong nhiều tình huống cảm xúc khác, như một cách diễn tả cảm xúc tột cùng, một dấu mốc đáng nhớ.

Trong bài thơ Hai chữ nước nhà của Trần Tuấn Khải, tác giả có sử dụng từ "tâm khảm":

"Cha nay đã muôn nghìn bi thảm

Nói bao nhiêu tâm khảm càng đau!

Chân mây mặt cỏ rầu rầu

Càng trông cố quốc mạch sầu càng thương!"