Khai mạc Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV:Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Dự Lễ khai mạc có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long; Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên Trần Tiến Dũng.

Về phía đơn vị chủ trì, tham dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các đại biểu dự Hội nghị

Cùng dự có lãnh đạo, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố; các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên và đồng bào dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh tham gia Ngày hội; đại diện các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương cùng đông đảo nhân dân và du khách tỉnh Điện Biên.

Nhân dịp này, Ngày hội vinh dự đón nhận lẵng hoa chúc mừng của Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân.

Tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc Mông, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy - Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội nhấn mạnh, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV năm 2026 là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc Mông, tăng cường giao lưu, kết nối cộng đồng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; đồng thời thiết thực hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam, xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu chỉ đạo tại Lễ khai mạc.

Thứ trưởng cho biết, trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng bào dân tộc Mông đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ một kho tàng văn hóa đặc sắc. Tiếng khèn, điệu múa, làn điệu dân ca, kỹ thuật dệt lanh, thêu, vẽ hoa văn bằng sáp ong, nghề chạm bạc, rèn truyền thống cùng các lễ hội, trò chơi dân gian và tri thức cộng đồng thể hiện tài năng sáng tạo, quan niệm thẩm mỹ và đời sống tinh thần phong phú của đồng bào.

Những giá trị ấy không chỉ là niềm tự hào của đồng bào dân tộc Mông mà còn góp phần tạo nên sự đa dạng, sức sống bền vững của văn hóa Việt Nam.

“Trân trọng những giá trị văn hóa đó, chúng ta càng trân trọng công sức của các thế hệ nghệ nhân, người có uy tín và đồng bào đã bền bỉ giữ gìn, thực hành, trao truyền di sản. Sự tiếp nối giữa các thế hệ chính là cơ sở để văn hóa truyền thống hiện diện trong đời sống cộng đồng và phát triển cùng đất nước”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy bày tỏ.

Theo Thứ trưởng, Ngày hội là dịp để các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên và đồng bào dân tộc Mông đến từ các địa phương gặp gỡ, giao lưu, giới thiệu những nét đẹp văn hóa của quê hương. Thông qua các hoạt động trình diễn, thực hành văn hóa, thể thao, giới thiệu nghề thủ công và ẩm thực truyền thống, Ngày hội góp phần khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc, nhất là trong thế hệ trẻ; đồng thời tăng cường sự hiểu biết, gắn bó giữa đồng bào dân tộc Mông với các dân tộc anh em.

Từ không gian giao lưu này, các giá trị văn hóa được kỳ vọng tiếp tục được gìn giữ tại mỗi gia đình, bản làng; những kinh nghiệm hay được chia sẻ, các mô hình phù hợp được nhân rộng. Đây cũng là cơ sở để gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, gia tăng giá trị từ di sản, tạo việc làm và nâng cao đời sống cộng đồng.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, quá trình phát triển và hội nhập mở ra nhiều cơ hội giao lưu, quảng bá văn hóa, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với việc bảo vệ bản sắc, duy trì thực hành di sản và trao truyền cho thế hệ kế cận. Điều này đòi hỏi sự quan tâm thường xuyên của các cấp, các ngành, sự phối hợp giữa các địa phương và đặc biệt là sự tham gia chủ động của cộng đồng.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy - Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 phát biểu khai mạc

Để các giá trị văn hóa tiếp tục được lan tỏa, tạo chuyển biến thiết thực trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống dân tộc Mông nói riêng, văn hóa các dân tộc thiểu số nói chung, Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện năm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa phù hợp với điều kiện từng địa phương; tiếp tục triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các chương trình, đề án liên quan.

Đồng thời, quan tâm bố trí, sử dụng hiệu quả nguồn lực cho công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, gắn nhiệm vụ này với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Việc triển khai cần có trọng tâm, phù hợp với nhu cầu của cộng đồng, bảo đảm hiệu quả thiết thực và khả năng duy trì lâu dài.

Thứ hai, phát huy vai trò chủ thể của đồng bào trong bảo tồn bản sắc văn hóa. Lấy người dân làm trung tâm, tôn trọng tiếng nói, nhu cầu và sự lựa chọn của cộng đồng; tạo điều kiện để đồng bào trực tiếp tham gia xây dựng, thực hiện và thụ hưởng các hoạt động văn hóa.

Cùng với đó, quan tâm thực hiện chính sách đối với nghệ nhân, hỗ trợ truyền dạy tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân nhạc, dân vũ, nghề thủ công và tri thức dân gian phù hợp với điều kiện thực tế; khuyến khích thanh niên tham gia thực hành di sản, để việc gìn giữ văn hóa trở thành nhu cầu tự thân và niềm tự hào của mỗi người.

Thứ ba, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch và sinh kế bền vững. Hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, các sản phẩm thủ công truyền thống trên cơ sở bảo vệ giá trị di sản, cảnh quan và môi trường; chú trọng chất lượng sản phẩm, kỹ năng phục vụ và khả năng kết nối thị trường. Việc khai thác các giá trị văn hóa phải tôn trọng không gian thực hành, phong tục và đời sống của cộng đồng.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong bảo tồn, giới thiệu văn hóa truyền thống. Tăng cường sưu tầm, tư liệu hóa, số hóa di sản gắn với yêu cầu quản lý và khai thác hiệu quả; phát huy các nền tảng số, kênh truyền thông để giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc đến công chúng trong và ngoài nước. Quá trình thực hiện cần bảo đảm thông tin chính xác, tôn trọng quyền và sự tham gia của các chủ thể văn hóa, góp phần hỗ trợ truyền dạy và thực hành di sản.

Thứ năm, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, kết hợp gìn giữ văn hóa với thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh. Phát huy những phong tục tốt đẹp, tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng; kiên trì tuyên truyền, vận động loại bỏ các tập quán không còn phù hợp, nhất là những tập quán ảnh hưởng đến sức khỏe, quyền lợi và sự phát triển bền vững của cộng đồng, người dân.

Đồng thời, chú trọng vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và gia đình trong vận động, hướng dẫn cộng đồng tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hóa tiến bộ, phù hợp với điều kiện và bản sắc của mình.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy bày tỏ tin tưởng Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV năm 2026 tại tỉnh Điện Biên sẽ để lại những ấn tượng sâu sắc, tiếp thêm niềm tự hào và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa, củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc, góp phần xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Phát huy giá trị văn hóa, tạo động lực phát triển bền vững

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến ghi nhận, biểu dương Bộ VHTTDL, tỉnh Điện Biên cùng các cơ quan tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Ngày hội góp phần lan tỏa, bồi đắp những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cho biết, Dân tộc Mông là một trong những dân tộc có dân số trên 1 triệu người ở Việt Nam, sinh sống chủ yếu tại các vùng núi cao, địa bàn biên giới. Gắn bó với núi rừng hùng vĩ, bằng sự sáng tạo và tâm hồn phóng khoáng, đồng bào Mông đã gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ một kho tàng văn hóa dân gian phong phú, đặc sắc.

Nét văn hóa ấy được thể hiện qua những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, với kỹ thuật thêu tinh xảo, nhuộm vải và vẽ hoa văn bằng sáp ong độc đáo; qua tiếng sáo, tiếng khèn Mông réo rắt, trầm bổng, da diết, mang đậm hơi thở cuộc sống và tình cảm của đồng bào miền núi. Đó còn là những lễ hội truyền thống gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng, được lưu truyền qua nhiều thế hệ như Lễ hội Gầu Tào, lễ cúng thần rừng, lễ hội mừng năm mới. Những giá trị văn hóa ấy không chỉ là tài sản riêng của đồng bào dân tộc Mông mà còn là di sản chung vô giá, kết nối 54 dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam, tạo nên sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ khai mạc

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho rằng, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa các dân tộc thiểu số đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền.

Vì vậy, cần tiếp tục thấm nhuần sâu sắc quan điểm của Đảng về vai trò của văn hóa với tư cách là nền tảng và nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất.

Để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa và tạo chuyển biến thiết thực trong đời sống nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và các tầng lớp nhân dân tập trung thực hiện ba nhiệm vụ chủ yếu.

Thứ nhất, chú trọng xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở phong phú, đa dạng, góp phần nâng cao thực chất đời sống tinh thần của nhân dân. Tiếp tục quan tâm ban hành chính sách bồi dưỡng, đãi ngộ các nghệ nhân văn hóa, văn nghệ ở cơ sở – những “báu vật sống” đang gìn giữ, trao truyền văn hóa dân gian cho các thế hệ, góp phần bảo đảm sự tiếp nối của di sản dân tộc.

Thứ hai, gắn công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân gian với khai thác tài nguyên di sản để phát triển du lịch, tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân. Việc bảo tồn, phát huy văn hóa cần gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, xây dựng thôn xóm, bản làng an toàn, an sinh, ấm no, hạnh phúc. Phát triển văn hóa dân gian phải thực sự trở thành nền tảng củng cố, tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ ba, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức Ngày hội tại Điện Biên – vùng đất anh hùng, gắn với Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, nơi 19 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm gần 40% dân số.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, ông ghi nhận và hoan nghênh Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đánh giá tỉnh Điện Biên đã thực hiện tốt công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc gắn với xóa bỏ các tập tục lạc hậu trong việc cưới, việc tang, nhất là tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.

Theo ông, Điện Biên đang phát triển từng ngày. Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng tài nguyên văn hóa độc đáo, đặc sắc của các dân tộc là những lợi thế để thu hút các nhà đầu tư và du khách đến với địa phương, chung tay xây dựng tỉnh ngày càng phát triển, giàu đẹp, hướng tới mục tiêu mọi nhà, mọi người đều có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến bày tỏ tin tưởng đồng bào các dân tộc nói chung, đồng bào dân tộc Mông nói riêng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tự lực, tự cường, vượt qua khó khăn để vươn lên; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau; giữ gìn thuần phong mỹ tục, xóa bỏ tập quán lạc hậu; thi đua lao động, học tập, công tác, cùng cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng phát biểu tại Lễ khai mạc

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng nhấn mạnh, Điện Biên là vùng đất lịch sử anh hùng, nơi 19 dân tộc anh em cùng chung sống, đoàn kết, gắn bó qua nhiều thế hệ. Mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng, cùng tạo nên bức tranh văn hóa phong phú, đa dạng của vùng đất biên cương Tổ quốc.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên, Ngày hội không chỉ là dịp tôn vinh, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp mà còn tạo cơ hội để đồng bào dân tộc Mông ở các địa phương gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng; qua đó tăng cường sự gắn bó, cùng vun đắp khối đại đoàn kết các dân tộc.

Thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 26 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, tỉnh Điện Biên đang nỗ lực xây dựng, định vị hình ảnh “Điểm đến lịch sử, bản sắc văn hóa và thiên nhiên kỳ vĩ”.

Theo đó, tỉnh chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững và nâng cao đời sống nhân dân; hướng tới mục tiêu để người dân vừa là chủ thể gìn giữ, vừa được hưởng lợi từ chính di sản văn hóa của mình.

Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên khẳng định tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên là động lực để đồng bào các dân tộc nỗ lực phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.