Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội: Gần 4.000 người diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm

Sáng nay (21-11), tại sân khấu trước Tượng đài Đức Vua Lý Thái Tổ, lễ khai mạc chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội (từ ngày 21 đến 24-11) chính thức diễn ra.

Điểm nhấn của chương trình là màn diễu hành quy mô lớn quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, với sự tham gia của khoảng 4.000 người.

Chương trình do Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội chỉ đạo tổ chức; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện.

Tham dự chương trình có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà.

Các đại biểu Trung ương, đại biểu thành phố Hà Nội tiến hành nghi lễ dâng hương tại tượng đài Vua Lý Thái Tổ. Ảnh: Viết Thành

Các đại biểu Trung ương, đại biểu thành phố Hà Nội tiến hành nghi lễ dâng hương tại tượng đài Vua Lý Thái Tổ. Ảnh: Viết Thành

Cùng dự có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ trưởng Cơ quan Đảng ủy Chính phủ Nguyễn Thị Tuyến; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn; Phó Bí thư Chuyên trách Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương Phạm Tất Thắng; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.

Tham dự chương trình có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker.

Các đại biểu tham dự khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội. Ảnh: Thành Thái

Các đại biểu tham dự khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội. Ảnh: Thành Thái

Các đại biểu tham dự khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội. Ảnh: Thành Thái

Các đại biểu tham dự khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội. Ảnh: Thành Thái

Dự chương trình còn có đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội Trung ương; các đồng chí trong Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội; các đại sứ, đại biện, đại diện các cơ quan ngoại giao, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; các vị khách quốc tế; đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành, toàn thể lực lượng vũ trang và các xã, phường của thành phố Hà Nội; đại diện các cơ quan, đơn vị, tổ chức đóng trên địa bàn thành phố; các chuyên gia, nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ cùng đông đảo nhân dân.

Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 được tổ chức như một sự kiện mang tính biểu trưng và ngày hội cộng đồng, nhằm tôn vinh, giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt Nam và Thăng Long - Hà Nội; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và nhân dân trong gìn giữ, trao truyền, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Các đơn vị sẵn sàng cho sự kiện. Ảnh: Quang Thái

Các đơn vị sẵn sàng cho sự kiện. Ảnh: Quang Thái

Ngày hội đồng thời khẳng định vị thế Hà Nội là trung tâm lớn về văn hóa của cả nước, giới thiệu với nhân dân và du khách trong nước, quốc tế những giá trị lịch sử, di sản vật thể và phi vật thể, nghệ thuật truyền thống, làng nghề, ẩm thực cùng nếp sống đô thị đặc trưng của Thủ đô.

Đúng 7h20, tiếng trống hội Thăng Long vang lên rộn rã, mở màn cho không khí khai hội đầy hào khí. Những hồi trống dồn dập không chỉ là thanh âm mở đầu chương trình mà còn gợi nhắc dòng chảy lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc. Âm hưởng từ trống đồng Đông Sơn, biểu tượng của buổi bình minh dựng nước, hòa quyện với nhịp trống hội truyền thống, đánh thức hồn cốt văn hóa Thăng Long.

Hàng nghìn du khách trong nước và quốc tế đã có mặt rất sớm ở hồ Hoàn Kiếm để theo dõi chương trình. Ảnh: Quang Thái

Hàng nghìn du khách trong nước và quốc tế đã có mặt rất sớm ở hồ Hoàn Kiếm để theo dõi chương trình. Ảnh: Quang Thái

Trước tượng đài Vua Lý Thái Tổ là sân khấu ngoài trời rộng lớn, đại nhạc trống kết hợp múa dân gian mở màn cho buổi lễ, tạo nên khí thế hào hùng, rộn ràng cho ngày hội.

Khơi dậy sức sáng tạo, phát huy nguồn lực văn hóa

Phát biểu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, sự kiện diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), đồng thời hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11, được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu khai mạc. Ảnh: Thành Thái

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu khai mạc. Ảnh: Thành Thái

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, cách đây 80 năm, ngày 24-11-1946, tại Hà Nội, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức trong những ngày đầu đầy thử thách của nền độc lập dân tộc. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng sâu sắc: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.

Đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định, việc Bộ Chính trị xác định ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa sâu sắc, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

“80 năm đã trôi qua, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị và ngày càng thể hiện rõ ý nghĩa thời đại. Văn hóa soi đường bằng việc bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến; bằng việc định hướng những giá trị tốt đẹp cho con người và xã hội. Văn hóa soi đường để sự phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô kinh tế, mà còn bằng sự tiến bộ xã hội, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân”.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.

Khẳng định vai trò, vị trí đặc biệt của Hà Nội trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, là Thủ đô của cả nước, Thành phố vì hòa bình, thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội tự hào về truyền thống ngàn năm văn hiến, đồng thời ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị ấy trong thời đại mới.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, một Thủ đô ngàn năm văn hiến phải đồng thời là một Thủ đô năng động, sáng tạo, hội nhập và phát triển; là nơi khơi nguồn những giá trị văn hóa mới, nơi mỗi người dân được sống trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, được sáng tạo, cống hiến và thụ hưởng những thành quả của phát triển.

Với nhận thức đó, Hà Nội xác định đầu tư cho văn hóa, cho con người chính là đầu tư cho tương lai; phát triển văn hóa phải gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội; lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng của sự phát triển.

Để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển Thủ đô, đồng chí Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố Hà Nội quyết tâm đưa các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa vào cuộc sống thông qua những hành động cụ thể, thiết thực và bền bỉ.

Trước hết, thành phố tiếp tục đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển Thủ đô; xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân ái, sáng tạo; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong toàn xã hội.

Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế và nâng cao vị thế Thủ đô; đồng thời không ngừng phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của toàn xã hội trong xây dựng và phát triển văn hóa.

“Từ thuở Thăng Long”: Ngược dòng huyền sử, tìm về cội nguồn dân tộc

Chương 1 với chủ đề “Từ thuở Thăng Long” đưa khán giả trở về những trang huyền sử buổi đầu dựng nước, từ truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên đến tín ngưỡng thờ Tứ bất tử trong đời sống văn hóa người Việt.

Lúc 7h45, tiếng trống hội vang lên rộn rã, mở ra màn trình diễn “Huyền sử cội nguồn” tái hiện truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ.

Màn trình diễn thực cảnh kết hợp múa dân tộc đương đại. Ảnh: Khánh Huy

Màn trình diễn thực cảnh kết hợp múa dân tộc đương đại. Ảnh: Khánh Huy

Trên sân khấu thực cảnh kết hợp múa dân tộc và đương đại, hình tượng Rồng từ biển cả và Tiên từ non cao được thể hiện qua những dải lụa đỏ, vàng cuộn sóng, đan quyện vào nhau.

Từ trung tâm, đội hình nghệ sĩ và diễn viên quần chúng tạo hình bọc trăm trứng nở ra trăm người con, rồi tỏa rộng thành những lớp diễn nối tiếp. Ca khúc “Con cháu Rồng Tiên” do ca sĩ Đỗ Hoàng Hiệp cùng dàn hợp xướng thiếu nhi thể hiện góp phần khơi dậy niềm tự hào về chung nguồn cội của cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Tiếp nối câu chuyện huyền sử, chương trình đưa khán giả đến với tín ngưỡng thờ Tứ bất tử - Bốn vị thánh gắn với những giá trị tinh thần sâu bền trong đời sống người Việt: Tản Viên Sơn Thánh, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Mẫu Liễu Hạnh. Đây là những biểu tượng cho khát vọng chinh phục thiên nhiên, bảo vệ đất nước, khai phá cuộc sống và hướng tới tự do, hạnh phúc.

7h55, đoàn diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh xuất hiện, mở đầu cho phần trình diễn ca khúc “Sơn Tinh Thủy Tinh” của nhạc sĩ Phạm Đăng Khương, qua giọng hát ca sĩ Thu Thủy.

Đoàn diễu hành đại diện xã Ba Vì, phường Sơn Tây, xã Phúc Thọ và xã Kiều Phú. Ảnh: Quang Thái

Đoàn diễu hành đại diện xã Ba Vì, phường Sơn Tây, xã Phúc Thọ và xã Kiều Phú. Ảnh: Quang Thái

Các đoàn đại diện xã Ba Vì, phường Sơn Tây, xã Phúc Thọ và xã Kiều Phú lần lượt diễu hành trong đội hình trang trọng, cầm biển tên, cờ, lọng, bát bửu và đội rước. Sắc màu trang phục, đạo cụ truyền thống cùng nhịp bước của các đoàn tạo nên không khí lễ hội, thể hiện sức sống của tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh trong cộng đồng cư dân vùng xứ Đoài.

Trên sân khấu, hình tượng cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh được tái hiện bằng ngôn ngữ múa và võ thuật. Những tạo hình núi, sóng nước, các dải lụa chuyển động cùng đội hình diễn viên trong trang phục Âu Lạc tạo nên không gian huyền thoại sinh động.

Màn trình diễn gợi về cuộc đấu tranh chế ngự thiên tai của cư dân Việt cổ, gửi gắm khát vọng chinh phục thiên nhiên và ý chí bền bỉ trong hành trình dựng xây cuộc sống.

Giới thiệu tín ngưỡng thờ Thánh Gióng, Chử Đồng Tử, Mẫu Liễu Hạnh

Tiếp nối phần giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh, đoàn diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Thánh Gióng với sự tham gia của các địa phương Phúc Lợi, Phù Đổng và Sóc Sơn.

Mở đầu là đoàn Hát múa Ải Lao đến từ phường Phúc Lợi, với điệu múa Ông Hổ tái hiện hình tượng vị thiên tướng theo Thánh Gióng ra trận đánh giặc Ân. Những động tác múa vừa uyển chuyển, vừa mạnh mẽ thể hiện khí thế của đội quân trong truyền thuyết. Hát múa Ải Lao là loại hình diễn xướng dân gian gắn với Hội Gióng đền Phù Đổng, đã được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tiếp đó là đoàn Hội trận Gióng của xã Phù Đổng, tái hiện không khí hào hùng của cuộc chiến chống giặc ngoại xâm. Những lá cờ trận tung bay cùng tiếng trống, tiếng chiêng và hình ảnh các ông Hiệu Trống, Hiệu Chiêng, Hiệu Trung Quân, Hiệu Cờ gợi lại nghi thức điều binh, khiển trận trong Hội Gióng. Đặc biệt, nghi thức Khai Kỳ và điệu múa cờ theo chữ “Lệnh” mang đến những nét diễn xướng đặc sắc của lễ hội truyền thống.

Khép lại phần diễu hành là đoàn rước hoa tre đền Sóc đến từ xã Sóc Sơn. Những bông hoa tre được thành kính dâng lên Đức Thánh, gợi nhắc truyền thuyết Thánh Gióng cưỡi ngựa bay về trời, đồng thời gửi gắm ước vọng bình an, mùa màng tươi tốt của người dân. Hội Gióng tại Phù Đổng và Sóc Sơn đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ của tín ngưỡng thờ Thánh Gióng trong đời sống văn hóa dân tộc.

Tiếp nối phần giới thiệu tín ngưỡng thờ Thánh Gióng, đoàn diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Chử Đồng Tử với sự tham gia của xã Chương Dương và làng Chử Xá, xã Bát Tràng. Đây là tín ngưỡng gắn với một trong Tứ bất tử của dân gian Việt Nam, tôn vinh Đức Thánh Chử Đồng Tử - biểu tượng của tinh thần khai phá, lập nghiệp và khát vọng về cuộc sống no ấm, phồn vinh.

Đoàn diễu hành xã Chương Dương mang đến niềm tự hào và lòng thành kính đối với Đức Thánh Chử Đồng Tử, thể hiện sự tiếp nối những giá trị văn hóa, tín ngưỡng được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Tiếp đó, đoàn làng Chử Xá, xã Bát Tràng - nơi phát tích Đức Thánh Chử Đồng Tử - giới thiệu những sắc màu đặc trưng của lễ hội truyền thống, trong đó có điệu múa lễ chữ “Thiên - Hạ - Thái Bình”, gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, cuộc sống hòa bình, hạnh phúc.

Sau phần diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Chử Đồng Tử là màn trình diễn hát văn “Vui ngày hội” với phần lời mới. Tiếng hát văn cùng nhịp phách rộn ràng và những điệu múa nghi lễ mở ra không gian văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Đây là thực hành tín ngưỡng đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, gửi gắm lòng thành kính, đạo lý tri ân và ước vọng bình an, no ấm.

Đoàn diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ lần lượt có sự tham gia của phường Hoàn Kiếm với đền Bà Kiệu và phường Tây Hồ với Phủ Tây Hồ. Nếu đền Bà Kiệu là di tích cổ giữa lòng Thăng Long - Hà Nội, lưu giữ những giá trị văn hóa và nghi lễ truyền thống, thì Phủ Tây Hồ là nơi nhân dân thành kính phụng thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, gửi gắm ước vọng bình an, hạnh phúc.

Qua phần giới thiệu, những địa chỉ tín ngưỡng quen thuộc của Hà Nội được tái hiện, gợi nhắc sự gắn bó của đời sống tâm linh với sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Tiếp tục cập nhật

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/khai-mac-ngay-van-hoa-viet-nam-tai-ha-noi-gan-4-000-nguoi-dieu-hanh-di-san-quanh-ho-hoan-kiem-1767003.html