Nội dung trình Quốc hội phải thật sự 'chín' về chính trị, vững về pháp lý, kỹ về hồ sơ và khả thi về thực tiễn

Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội cho biết, đây là phiên họp thường kỳ cuối cùng để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Phiên họp được tổ chức thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra trong chiều ngày 1 và ngày 2-10-2026. Đợt 2 sẽ được tổ chức sau Hội nghị Trung ương, tập trung cho ý kiến về 5 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, 2 nội dung về những vấn đề quan trọng trình Quốc hội; các báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương; các báo cáo về công tác dân nguyện; đồng thời rà soát, cho ý kiến lần cuối về công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ hai.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ dự phòng thời gian để xem xét các nội dung khác được đề xuất bổ sung vào Chương trình Kỳ họp trước khi trình Quốc hội, nếu các cơ quan kịp hoàn thiện hồ sơ.

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Thông tin Kỳ họp thứ hai sẽ khai mạc sớm hơn thông lệ với khối lượng công tác lập pháp rất lớn, Chủ tịch Quốc hội cho biết, việc tổ chức Phiên họp tháng 10 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm hơn là để các cơ quan có nhiều thời gian hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội. Tại Kỳ họp thứ hai, dự kiến Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 38 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó có khoảng 7 nghị quyết quy phạm pháp luật.

Để tiếp tục chuẩn bị tốt cho Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung quán triệt một số yêu cầu sau:

Thứ nhất, phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm, nâng cao chất lượng từng nội dung trình Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội lưu ý, các dự án đưa ra thảo luận tại phiên họp này có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan chặt chẽ đến môi trường đầu tư, kinh doanh, quản lý, sử dụng nguồn lực của đất nước (4/5 dự án đã được Quốc hội cho ý kiến về định hướng tại Kỳ họp trước). Trong đó, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật là những đạo luật có ý nghĩa nền tảng đối với toàn bộ nền kinh tế và công tác xây dựng pháp luật. Do vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan cần tập trung làm rõ những vấn đề mang tính cốt yếu, phải đặt chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu.

Lưu ý về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là dự án luật đang được người dân, doanh nghiệp và lãnh đạo các cấp đặc biệt quan tâm; Chính phủ cũng đã nhiều lần tổ chức làm việc để hoàn thiện dự án luật.

Đặc biệt, để sớm khắc phục căn bản tình trạng thực thi pháp luật còn là khâu yếu, Chủ tịch Quốc hội đề nghị ngay từ khâu xây dựng phải tính kỹ quy định có khả thi không, ai thực hiện, thực hiện như thế nào và trách nhiệm đến đâu. Trong đó, cơ quan thẩm tra phải thể hiện rõ chính kiến, rõ lập luận, rõ phương án xử lý; đồng thời phân định rõ dự án đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua và dự án chưa đủ điều kiện, phải tiếp tục hoàn thiện. Đồng thời, phải chủ động, linh hoạt hơn trong tổ chức thẩm tra.

Trong điều kiện thời gian chuẩn bị Kỳ họp rất gấp, hồ sơ gửi đến đâu phải khẩn trương nghiên cứu, thẩm tra đến đó. Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ động bố trí thời gian, sẵn sàng tổ chức họp khi có tài liệu, không để một khâu chậm làm ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Nhiệm vụ trọng tâm tiếp theo được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là phải chủ động xử lý ngay những vấn đề cần thiết trước Kỳ họp, không để dồn việc vào những ngày cuối. Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp thứ hai của Quốc hội sẽ rất áp lực về thời gian (dự kiến diễn ra trong 1 tháng), trong khi khối lượng nhiệm vụ rất lớn. Do vậy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng các nội dung trình Quốc hội, đặc biệt đối với các dự án luật lớn, có tác động sâu rộng, trên tinh thần “càng ít thời gian, càng phải làm việc sớm, chủ động; càng nhiều nội dung, càng phải chuẩn bị kỹ lưỡng”.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, sau Hội nghị Trung ương 4, các cơ quan khẩn trương rà soát các chủ trương, định hướng mới cần thể chế hóa để đề xuất nhiệm vụ lập pháp và chủ động nghiên cứu, chuẩn bị; không để tình trạng gần cuối kết thúc Kỳ họp mới gửi hồ sơ sang Quốc hội.

Đối với những nội dung liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều lĩnh vực, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải thống nhất thông tin, cách tiếp cận và phương án xử lý trước khi trình Quốc hội. Đối với những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, phải chủ động nhận diện, dự liệu sớm và chuẩn bị đầy đủ căn cứ, thông tin, phương án giải trình thuyết phục.

Đối với các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu không chỉ theo dõi phần việc của cơ quan mình, mà phải chủ động nắm những nội dung khác liên quan đến lĩnh vực mình phụ trách trong tổ chức, điều hành, thực hiện chương trình Kỳ họp; phối hợp với Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến chương trình kỳ họp.

 Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu nghiêm túc thực hiện Chương trình phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẵn sàng chia sẻ áp lực tiến độ, đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan; sẵn sàng bố trí thời gian, kể cả ngoài giờ để cùng tháo gỡ khó khăn, hoàn thành các công việc thuộc thẩm quyền, trình Quốc hội xem xét, quyết định đúng tiến độ. Tuy nhiên, sự chủ động, linh hoạt của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải đi cùng với kỷ luật và trách nhiệm của các cơ quan.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan trình, các cơ quan của Quốc hội bám sát chương trình, kế hoạch đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xác định; chủ động chuẩn bị từ sớm, phối hợp từ trước, không để đến sát thời điểm mới báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội là chưa kịp tiến độ, chưa hoàn thiện hồ sơ hoặc đề nghị lùi, rút, điều chỉnh nhiều lần.

Nhấn mạnh yêu cầu quan trọng của phiên họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đồng chí ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội phát huy cao tinh thần trách nhiệm, đóng góp những ý kiến xác đáng, bảo đảm mọi nội dung trình Quốc hội phải thật sự “chín” về chính trị, vững về pháp lý, kỹ lưỡng về hồ sơ và khả thi về thực tiễn để góp phần vào thành công Kỳ họp.