Khai mở không gian kinh tế mới từ UAV

Theo Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam, thị trường thiết bị bay không người lái (UAV) tại Việt Nam có thể đạt 10 tỷ USD và tạo khoảng 1 triệu việc làm vào năm 2035. Đây là dư địa lớn để doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia nghiên cứu, sản xuất UAV.

Ứng dụng đa dạng trong thực tế

Mới đây, Sở KH-CN TPHCM phối hợp Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP) cùng các doanh nghiệp công nghệ (Saolatek, Realtime Robotics và đối tác Công ty CP công nghệ Di Động Việt) triển khai chương trình thử nghiệm giao hàng bằng UAV trong phạm vi SHTP.

 Thiết bị UAV dùng để giao hàng được thử nghiệm Khu Công nghệ cao TPHCM tại SHTP. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Thiết bị UAV dùng để giao hàng được thử nghiệm Khu Công nghệ cao TPHCM tại SHTP. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Dù là thử nghiệm khả năng ứng dụng UAV vào hoạt động giao hàng chặng ngắn, nhưng cũng đã đánh dấu bước khởi động đưa UAV vào thực tế đời sống tại TPHCM. Từ kết quả thử nghiệm, các đơn vị kỳ vọng có thể mở rộng phạm vi bay với khoảng cách xa hơn, như từ Cần Giờ qua Vũng Tàu, đáp ứng nhu cầu logistics trong không gian đô thị mở rộng.

Ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Saolatek (công ty phát triển UAV trong SHTP), chia sẻ: “Saolatek xem giai đoạn thử nghiệm này như một cơ hội để đóng góp dữ liệu và kinh nghiệm thực tế, qua đó giúp các cơ quan quản lý có thêm cơ sở xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý phù hợp cho UAV dân sự trong tương lai”.

Việc thử nghiệm ứng dụng UAV vào đời sống thực tế cũng đã được nhiều đơn vị triển khai trong thời gian qua. Vào cuối tháng 12-2025, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) đã thí điểm ứng dụng UAV trong vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế trong bán kính khoảng 10km.

Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Phạm Huỳnh Quang Hiếu cho biết, chương trình thử nghiệm giao hàng bằng UAV tại SHTP được triển khai trong khuôn khổ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các giải pháp công nghệ mới về phương tiện bay không người lái, theo Nghị quyết số 20/2024/NQ-HĐND ngày 14-11-2024 của HĐND TPHCM. Việc triển khai sandbox nhằm tạo môi trường thử nghiệm thực tế cho các công nghệ có tiềm năng ứng dụng cao, qua đó cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp.

Ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vietnam Post, cho biết: “Vietnam Post tiếp cận UAV để hình thành dịch vụ mới, giúp vận chuyển nhanh hơn trong bối cảnh giao thông đô thị ngày càng phức tạp”. Bệnh viện Đa khoa Đức Giang kỳ vọng mô hình vận chuyển mẫu sinh phẩm ứng dụng UAV sẽ rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế, nâng cao tính chủ động, kịp thời trong công tác chuyên môn…

Trước đó, trong đợt mưa lũ vào tháng 10 và tháng 11-2025 ở khu vực ở miền Trung - Tây Nguyên, Viettel đã triển khai gần 300 chuyến vận chuyển hàng hóa, tham gia cứu trợ, tiếp tế khẩn cấp cho người dân có sự tham gia của UAV. “Từ một giải pháp được phát triển phục vụ logistics thương mại, hệ thống UAV của Viettel Post đang chứng minh khả năng ứng dụng linh hoạt trong các tình huống cấp bách. Mỗi chuyến bay là kết quả của quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và sự sẵn sàng của đội ngũ công nghệ…”, ông Lê Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Viettel Post, chia sẻ.

Nhiều doanh nghiệp tham gia sản xuất UAV

Trước tiềm năng của việc ứng dụng UAV, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã đầu tư bài bản vào lĩnh vực này. Cuối tháng 11-2025, Công ty CP Gremsy khởi công xây dựng nhà máy tại Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP) với tổng vốn đầu tư ban đầu 550 tỷ đồng. Thành lập năm 2011, Gremsy là doanh nghiệp Việt Nam chuyên phát triển các giải pháp gimbal, payload và module camera thế hệ mới cho hệ thống UAV. Bộ phận nghiên cứu - phát triển của Gremsy dự kiến cho ra đời 50-100 sản phẩm mới cho UAV mỗi năm. Theo ông Trần Quốc Vinh, Tổng Giám đốc Gremsy, hiện sản phẩm của doanh nghiệp đã xuất khẩu sang 83 quốc gia, trong đó thị trường Bắc Mỹ chiếm hơn 50% doanh thu. Doanh nghiệp hướng tới mở rộng quy mô và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất UAV tại Việt Nam.

UAV chuyên dụng có tiềm năng phát triển

Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Giám đốc điều hành Mạng lưới Công nghệ Hàng không - Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam, với đường bờ biển dài, hệ thống hải đảo rộng và nền nông nghiệp đa dạng, Việt Nam là thị trường tiềm năng cho các dòng UAV chuyên dụng.

Thiết bị UAV của Viettel tham gia ứng cứu trong đợt mưa lũ vào tháng 10 và tháng 11-2025 ở khu vực ở miền Trung – Tây Nguyên

UAV không chỉ có vai trò trong lĩnh vực quốc phòng mà còn được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các lĩnh vực dân sự như nông nghiệp chính xác, logistics, giám sát an ninh, quản lý năng lượng và cứu hộ, cứu nạn. Các chính sách quan trọng như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cùng chiến lược “Make in Vietnam” đang tạo điều kiện thuận lợi để các ngành công nghệ lõi phát triển, sẵn sàng đầu tư và tham gia sâu vào chuỗi giá trị UAV.

Cùng với Gremsy, hệ sinh thái UAV tại SHTP còn có sự hiện diện của Công ty Saolatek, là doanh nghiệp phát triển từ startup trong Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao. Các sản phẩm UAV của Saolatek đã được đưa ra nhiều thị trường quốc tế và được đánh giá cao về chất lượng.

Ở phạm vi rộng hơn, một số tập đoàn lớn cũng bắt đầu tham gia vào lĩnh vực này. Gần đây, CT Group thành lập CT UAV và xây dựng khu nghiên cứu, sản xuất tại phường Thuận An, TPHCM. Công ty này cũng vừa công bố 3 mẫu UAV phục vụ các lĩnh vực giám sát, tuần tra; phòng cháy chữa cháy và nông nghiệp thông minh. Trong đó, dòng Hexarotor Firefighting UAV vận hành tự động bằng AI, thực hiện dẫn ống phun nước, phun bọt khí và thả bóng chữa cháy. Mẫu CT-Spectral 12kg phục vụ nông nghiệp 4.0, mang tải trọng 12kg, dùng cho phun thuốc, bón phân và giám sát cây trồng. Ngoài ra, CT Group cũng đã công bố dự án khu liên hợp UAV quy mô 400ha tại Tây Ninh. Theo ông Đoàn Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, khu liên hợp công nghệ UAV không chỉ là dự án đầu tư mà còn là tổ hợp công nghệ cao mang tính chiến lược, gắn với phát triển dữ liệu số và xây dựng hệ sinh thái UAV.

Tập đoàn FPT cũng đã có những tiếp cận ban đầu lĩnh vực sản xuất UAV. Tại cuộc khảo sát thực địa hệ sinh thái KH-CN, đổi mới sáng tạo của lãnh đạo TPHCM tại khu vực Bình Dương, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, đã bày tỏ mong muốn cùng thành phố xây dựng các chính sách cho kinh tế tầm thấp cùng quỹ đất tầm 200ha để làm khu sản xuất UAV… Viettel hiện đã nghiên cứu, sản xuất hàng chục chủng loại UAV phục vụ dân sự và an ninh quốc phòng. Đây cũng là “ông lớn” công nghệ đủ sức dẫn dắt lĩnh vực sản xuất UAV của Việt Nam.

BÁ TÂN

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/khai-mo-khong-gian-kinh-te-moi-tu-uav-post833473.html