Khám sức khỏe định kỳ: Bước chuyển từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'

Chụp phim cho bệnh nhân tại TTYT Quảng Điền

Kiểm soát sớm, giảm gánh nặng chi phí

Thời gian qua, không ít người dân chỉ đến cơ sở y tế khi bệnh đã ở giai đoạn nặng hoặc quá muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị thấp, chi phí tốn kém. Trường hợp anh Trần Ngọc P., trú tại xã Diên Sanh, tỉnh Quảng Trị là một minh chứng. Phát hiện hạch ở cổ nhưng chủ quan, khi bệnh chuyển nặng, anh mới vào bệnh viện tuyến trên thì đã được chẩn đoán ung thư biểu mô giai đoạn muộn.

Nếu người bệnh được KSK định kỳ hoặc chủ động thăm khám chuyên sâu ngay từ đầu, khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm sẽ cao hơn. Khi đó, việc điều trị hiệu quả hơn và chi phí cũng giảm đáng kể. Chị Nguyễn Thị L., phường Phú Xuân, TP. Huế cho biết, nhờ KSK định kỳ hằng năm, chị phát hiện sớm đái tháo đường tuýp 2 và men gan tăng. Sau khi được tư vấn chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, dùng thuốc hợp lý và theo dõi định kỳ, các chỉ số sức khỏe của chị đã về ngưỡng an toàn.

Việc Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả chi phí KSK định kỳ sẽ tạo điều kiện thuận lợi để người dân, nhất là người có thu nhập thấp, người cao tuổi, người sinh sống ở vùng khó khăn được tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng một cách công bằng, thường xuyên và bền vững hơn. “Thông tin người dân được KSK định kỳ mỗi năm một lần khiến chúng tôi rất phấn khởi. Trước đây, do điều kiện kinh tế và áp lực công việc nên người dân ít quan tâm đến khám sức khỏe, chỉ đến viện khi bệnh đã diễn biến nặng. Lúc này, việc điều trị rất phức tạp, tốn kém hơn nhiều”, ông Trần Văn Tâm, trú tại phường An Cựu, chia sẻ.

“Lá chắn” trong phòng bệnh

BSCKII. Nguyễn Thị Hoài Phương, Giám đốc Trung tâm Y tế Phú Xuân (TTYT) khẳng định, KSK định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm - nhóm bệnh đang gia tăng nhanh trong cộng đồng hiện nay. Ngay cả khi chưa phát hiện bệnh lý, việc được tư vấn, điều chỉnh lối sống trong quá trình khám sức khỏe cũng mang lại lợi ích lâu dài cho người dân.

Để sẵn sàng triển khai chính sách KSK định kỳ từ ngày 1/7/2026, các bệnh viện và TTYT tuyến cơ sở đang tích cực chuẩn bị về nhân lực, vật lực. Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là tình trạng thiếu nhân lực, nhất là bác sĩ có trình độ tại tuyến y tế cơ sở. Khối lượng công việc ngày càng tăng, từ khám, chữa bệnh, phòng, chống dịch đến công tác quản lý, truyền thông giáo dục sức khỏe, khiến không ít cán bộ y tế chịu áp lực lớn.

BSCKI. Dương Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc TTYT Hương Thủy cho biết, đơn vị đang chủ động xây dựng các cơ chế hỗ trợ trong khả năng cho phép, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch; cử cán bộ tham gia các chương trình đào tạo nâng cao trình độ; gắn công tác đánh giá, khen thưởng với hiệu quả thực tế. Đồng thời, Trung tâm xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng nhằm giữ chân và thu hút nhân lực chất lượng cao cho y tế cơ sở, đảm bảo nhân lực để khám, chữa bệnh cũng như triển khai KSK định kỳ trong thời gian tới.

Ở góc độ quản lý nhà nước, PGS.TS. Trần Kiêm Hảo, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Y tế TP. Huế cho rằng, trên cơ sở hướng dẫn của Bộ Y tế, Sở đã tham mưu UBND thành phố đề xuất các dự án đầu tư cho y tế giai đoạn 2026 - 2030, trong đó ưu tiên cải tạo, nâng cấp các trung tâm y tế khu vực, mua sắm trang thiết bị phục vụ KSK định kỳ và khám, chữa bệnh ban đầu.

Ngành y tế TP. Huế sẽ tích cực triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 sau khi được phê duyệt; tiếp tục thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 25-CT/TW của Ban Bí thư và các kế hoạch liên quan của UBND thành phố, coi đây là cơ sở chính trị - pháp lý quan trọng để củng cố và nâng cao chất lượng y tế cơ sở trong tình hình mới.

Bài, ảnh: Thanh Hương