Khan hiếm khí đốt do căng thẳng Trung Đông, nhiều nhà hàng Ấn Độ bỏ nấu ăn nóng
Xung đột ở Trung Đông đã lan đến tận... bếp núc khi hàng loạt nhà hàng, các hộ gia đình ở Ấn Độ đang phải tạm ngừng nấu các món ăn nóng tốn nhiều nhiên liệu trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm.
Xung đột Trung Đông lan đến tận... bếp núc
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường năng lượng quan trọng nhất thế giới. Gần 90% lượng khí hóa lỏng (LPG) vận chuyển đến Ấn Độ đều đi qua hành lang này giữa Iran và Oman.
Do khan hiếm khí đốt vì xung đột ở Trung Đông, nhiều bếp ăn tại Ấn Độ đã tạm ngừng phục vụ thức ăn, đồ uống nóng. Sự căng thẳng về nguồn cung nhiên liệu, bao gồm khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LPG), đang đẩy giá lên cao.
Tình trạng khan hiếm nguồn cung nhiên liệu diễn ra sau những gián đoạn trong vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho xuất khẩu dầu khí từ Trung Đông. Căng thẳng liên quan đến Iran đã làm chậm giao thông tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư, đẩy chi phí vận chuyển lên cao và gây áp lực lên nguồn cung cho các quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Các món ăn tốn nhiều nhiên liệu "biến mất"
Ấn Độ nhập khẩu khoảng 60% nhu cầu LPG của cả nước, khiến nguồn cung nội địa dễ bị ảnh hưởng bởi những gián đoạn toàn cầu. Những tác động này hiện không chỉ thể hiện rõ trên thị trường năng lượng mà còn ảnh hưởng đến thói quen nấu ăn hàng ngày.
Khách hàng dùng bữa bên trong nhà hàng Vidyarthi Bhavan ở miền Nam Ấn Độ (Ảnh: REUTERS)
Tại Delhi, Ấn Độ, một bình gas LPG gia dụng hiện có giá 913 rupee, cao hơn khoảng 60 rupee so với giá bình thường trước đây. Các hộ gia đình và nhiều nhà hàng ở Ấn Độ đã phải điều chỉnh thói quen nấu nướng vì chi phí nấu đồ ăn nóng cao, tạo áp lực lớn về giá cả. Từ bếp ăn ký túc xá đến các quán ăn đường phố và căng tin nhà máy, cuộc xung đột địa chính trị cách xa hàng nghìn km đang định hình những món ăn nóng mà hàng triệu người nấu mỗi ngày bởi nhà bếp đều phải cắt giảm các món ăn tiêu thụ nhiều nhiên liệu.
Khi nguồn cung cấp khí đốt nấu ăn trở nên khan hiếm, các món phổ biến như trà nóng, đồ ăn vặt chiên rán và các bữa ăn cầu kỳ hầu như đã biến mất khỏi thực đơn ở các gia đình, ký túc xá và quán ăn vỉa hè.
Đầu bếp ở khắp các thành phố đang chuyển sang các món ăn sử dụng ít lửa hơn và nấu nhanh hơn. Các món ăn cần ninh lâu hoặc chiên ngập dầu đang được tránh để bình gas LPG sử dụng được lâu hơn. Những thay đổi này đang lan rộng khi các hộ gia đình cố gắng sử dụng mỗi bình gas sao cho đến khi có đợt giao hàng tiếp theo.
Chế biến món ăn bên trong nhà hàng Vidyarthi Bhavan (Ảnh: REUTERS)
Ký túc xá phải phân phối gas theo định mức
Các ký túc xá sinh viên và nhà trọ dành cho khách thuê là những nơi bị ảnh hưởng nhiều nhất vì họ thường chỉ dự trữ một vài bình gas. Khi nguồn cung chậm lại, các nhà bếp phải ngay lập tức phân phối nhiên liệu theo định mức.
Ông Arunkumar DT, Chủ tịch Hiệp hội Phúc lợi Chủ Nhà trọ Bengaluru, Ấn Độ cho biết nhiều nhà bếp của các nhà trọ chỉ còn lại những bình gas cuối cùng. Hầu hết các cơ sở chỉ còn khoảng 4 -5 ngày dự trữ LPG, buộc các đầu bếp phải đơn giản hóa các bữa ăn.
Vì việc chuyển sang nấu các món ăn ít tốn nhiên liệu có thể kéo dài tuổi thọ của bình gas thêm vài ngày, một số nhóm quản lý ký túc xá đã khuyên cư dân tạm ngừng pha trà, cà phê và làm bánh mì dẹt cho đến khi nguồn cung ổn định trở lại.
Tình trạng thiếu nhiên liệu cũng đang làm thay đổi những gì công nhân ăn trong các nhà ăn tại công xưởng. Các nhà quản lý ở nhiều tiểu bang ở Ấn Độ đang điều chỉnh thực đơn để việc nấu nướng đơn giản không làm cạn kiệt nguồn dự trữ gas.
Tại các căn bếp trên khắp Ấn Độ, đồ ăn và thức uống nóng - thậm chí cả trà - đang dần biến mất khỏi thực đơn, thay vào đó là thức ăn nhanh và nước chanh. Một nhà máy sản xuất phụ tùng ô tô ở bang Gujarat, miền Tây Ấn Độ đã cắt giảm các món chiên rán trong nhà ăn, thay trà bằng nước chanh và súp nóng bằng sữa bơ hoặc sữa chua.
Người dân xếp hàng mua bình khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) dùng cho gia đình tại một đại lý khí đốt ở Chennai, Ấn Độ hôm 11/3. (Ảnh: Guft News)
Khách sạn đối mặt nguy cơ đóng cửa
Các khách sạn, nhà hàng và người bán thức ăn đường phố phụ thuộc rất nhiều vào bình gas LPG thương mại. Khi nguồn cung bị thắt chặt, nhiều nơi đang phải vật lộn để duy trì hoạt động bình thường.
Ông Pradeep Shetty thuộc Hiệp hội Khách sạn và Nhà hàng ở miền Tây Ấn Độ cho biết tình trạng thiếu hụt đã trở nên trầm trọng hơn trong tuần qua. Các thành phố báo cáo sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu bao gồm: Mumbai, Pune, Aurangabad, Nagpur... Các báo cáo tương tự cũng xuất hiện từ Delhi, Karnataka, Telangana và Andhra Pradesh. Nếu nguồn cung không được cải thiện nhanh chóng, có thể một nửa số khách sạn và nhà hàng ở Mumbai sẽ phải tạm thời đóng cửa, tùy thuộc vào lượng bình gas họ còn lại.
Việc thiếu nhiên liệu nấu ăn có thể buộc các nhà hàng phải giảm công suất và ảnh hưởng đến các đơn đặt hàng trên các nền tảng giao đồ ăn. (Ảnh: REUTERS)
Các quán ăn nhỏ đối mặt với rủi ro lớn nhất vì họ thường chỉ dự trữ rất ít bình gas. Ở một số khu vực của New Delhi, một số quán ăn ven đường đang thu hẹp thực đơn của mình xuống chỉ còn các món ăn cơ bản.
Một quầy hàng đã dán một thông báo viết tay cho khách hàng biết rằng chỉ có cơm và đậu lăng được bán trong ngày. Căng tin bên trong Tòa án tối cao Delhi đã tạm thời ngừng phục vụ các món ăn nóng và chuyển sang bán bánh mì kẹp.
Chính phủ điều chỉnh nguồn cung
Chính phủ trung ương đã ban hành các biện pháp khẩn cấp để quản lý nguồn cung khí đốt hạn chế. Các quan chức cho biết các hộ gia đình và các dịch vụ thiết yếu sẽ được ưu tiên tiếp cận nhiên liệu.
Ấn Độ tiêu thụ khoảng 195 triệu m3 khí đốt tự nhiên tiêu chuẩn mỗi ngày, trong đó khoảng một nửa là nhập khẩu. Trước khi xảy ra sự gián đoạn hiện tại, khoảng 60 triệu m3 mỗi ngày đến từ Trung Đông.
Bộ Dầu khí đã chỉ thị các nhà máy lọc dầu trong nước tăng sản lượng LPG để giúp thu hẹp khoảng cách nguồn cung. Sản lượng tăng thêm sẽ được hướng đến thị trường nội địa. Cùng với đó, chính quyền địa phương cũng đã đưa ra các biện pháp để ngăn chặn tình trạng tích trữ. Thời gian chờ tối thiểu giữa các lần đặt mua bình LPG đã được tăng từ 21 ngày lên 25 ngày.
LPG nhập khẩu sẽ được ưu tiên cho các bệnh viện và cơ sở giáo dục. Các yêu cầu từ nhà hàng và khách sạn sẽ được xem xét bởi một ủy ban gồm các giám đốc điều hành từ các công ty tiếp thị dầu khí nhà nước của Ấn Độ.
