Khánh Hòa: Chương trình 'Lung linh huyền thoại' vẫn loay hoay tìm hướng

Chương trình "Lung linh huyền thoại"

"Xoay xở" đổi mới

Chương trình "Lung linh huyền thoại" được biểu diễn định kỳ vào ngày mùng 1 và 15 Âm lịch hàng tháng tại di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, gồm 2 chủ đề là "Trăng soi dáng tháp" và "Linh thiêng xứ Trầm" được xác định là sản phẩm văn hóa góp phần hiện thực Đề án phát triển kinh tế ban đêm của tỉnh Khánh Hòa.

Từng được kỳ vọng là một sản phẩm đặc sắc phục vụ du khách nhưng đến nay chương trình vẫn chưa tạo được dấu ấn để trở thành lựa chọn quen thuộc trong các chương trình tour du lịch.

Do đó, phía Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh từng có văn bản xin tạm dừng chương trình vì chưa đạt được hiệu quả như mục tiêu đề ra, đặc biệt về hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong tổ chức lâu dài.

Việc tiếp tục duy trì chương trình sẽ tạo áp lực lớn về nguồn kinh phí, nhân lực và công tác tổ chức của đơn vị.

Trước đó, vào ngày 3/2, trả lời PV Báo Phụ nữ Việt Nam, ông Nguyễn Văn Hòa - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa - cho biết, đối với chương trình này, Sở đã có định hướng giao cho Trung tâm bảo tồn di sản văn hóa phải thường xuyên đổi mới, bổ sung các tiết mục để tạo sự hấp dẫn, đặc sắc của chương trình, góp phần tạo sản phẩm du lịch về đêm để phục vụ du khách.

Sau đó, phía Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch có văn bản gửi Trung tâm về nội dung triển khai. Theo đó, trung tâm cần tiếp tục phát hành thư ngỏ, bảng báo giá cho Hiệp hội Du lịch tỉnh, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành để quảng bá chương trình và mời phối hợp hợp tác tour tham quan ban đêm; nghiên cứu phương án sử dụng Đội văn nghệ nguồn lao động sẵn có của Trung tâm để xây dựng các chương trình mới, cắt giảm chương trình do Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh thực hiện, để làm mới nội dung biểu diễn cũng như giảm áp lực tài chính; khẩn trương thực hiện việc đánh giá, xây dựng kế hoạch tổ chức phiên bản mới của chương trình và báo cáo về Sở.

Ngoài ra, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh, Phòng Quản lý Du lịch căn cứ chức năng, nhiệm vụ để hỗ trợ Trung tâm thực hiện chương trình "Lung linh huyền thoại" thời gian tới.

Văn bản đã có, định hướng đã rõ. Nhưng liệu những điều chỉnh này có thực sự giải quyết được những tồn tại lâu nay của chương trình?

Việc gửi thêm thư ngỏ và bảng giá có đủ để doanh nghiệp lữ hành đưa sản phẩm vào tour, hay điều họ cần trước hết là một chương trình đủ hấp dẫn để có thể bán cho khách? Trong thực tế, lữ hành chỉ lựa chọn những sản phẩm bảo đảm chất lượng nghệ thuật, phù hợp lịch trình và có khả năng tạo trải nghiệm khác biệt.

Bài toán ngân sách là thực tế phải tính đến. Tuy nhiên, khi mục tiêu giảm chi phí được đặt nặng, nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nghệ thuật là điều cần cân nhắc. Nếu lực lượng nghệ sĩ chuyên nghiệp của Nhà hát còn chưa tạo được sức bật rõ rệt trên thị trường, thì việc chuyển sang đội văn nghệ nội bộ liệu có mang lại hiệu quả cao hơn, hay chỉ giải quyết phần chi phí trước mắt?

Đổi mới vì thế không thể chỉ dừng ở việc thay vài tiết mục. Điều cần thiết có lẽ là cách tiếp cận lại toàn bộ chương trình: từ cấu trúc kịch bản, cách kể câu chuyện di sản đến phương thức dàn dựng và trải nghiệm tổng thể dành cho du khách.

Khi những câu hỏi ấy vẫn còn ở phía trước, chương trình "Lung linh huyền thoại" dường như vẫn đang trên hành trình tìm lời giải để tìm được chỗ đứng trên thị trường.

Hiến kế xây dựng sản phẩm

Sản phẩm du lịch văn hóa là yếu tố làm nên sự khác biệt, được mỗi địa phương dần hoạch định và xây dựng những sản phẩm bản địa riêng, để các hãng lữ hành và du khách có thêm lựa chọn cho mỗi chuyến đi, trả lời cho lý do tại sao đến điểm này mà không phải là điểm khác.

Trao đổi với PV, bà Christina - CEO Công ty lữ hành Zazen Travel - cho biết tại Khánh Hòa hiện đã có một số chương trình biểu diễn phục vụ khách du lịch như Alma Show tại Alma Resort hay show thực cảnh "Ánh sáng huyền thoại" ở Làng nghề Nha Trang Xưa.

Là doanh nghiệp thường xuyên đưa khách đến các điểm trải nghiệm độc đáo, bà Christina cho rằng một buổi biểu diễn thì âm nhạc giữ vai trò then chốt. Nếu giai điệu lặp lại, tiết tấu đơn điệu, khán giả rất dễ mất cảm xúc. Muốn giữ chân du khách phải tạo được cao trào, cảm xúc và sự biến chuyển trong nhịp điệu âm nhạc lẫn cách dàn dựng.

Việc phát triển các sản phẩm du lịch đêm càng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm hình ảnh du lịch Khánh Hòa theo hướng đẳng cấp, khác biệt, tạo sức hút với du khách.

Thực tế cho thấy, khách du lịch không chỉ đến để xem mà để trải nghiệm. Nếu chương trình thiếu điểm nhấn và chiều sâu cảm xúc, khả năng quay lại sẽ rất thấp và doanh nghiệp lữ hành cũng khó xây dựng sản phẩm thành tour ổn định, lâu dài.

Về giải pháp gửi thư ngỏ, báo giá đến các công ty lữ hành, bà Christina nhìn nhận đây là việc cần làm. Tuy nhiên, lời mời trên giấy hay email không quan trọng bằng trải nghiệm thực tế. Để chương trình "Lung linh huyền thoại" có cơ hội được thị trường đón nhận, điều quan trọng là tạo ra một phiên bản đủ sức thuyết phục ngay từ lần trải nghiệm đầu tiên dành riêng cho các doanh nghiệp lữ hành.

"Các doanh nghiệp du lịch cần được trực tiếp xem, trực tiếp cảm nhận chương trình. Khi họ thấy sản phẩm đủ hấp dẫn, họ mới tự tin đưa vào tour. Còn nếu chỉ nghe giới thiệu, dù hay đến đâu, cũng rất khó thuyết phục", bà chia sẻ.

Liên quan đến chất lượng biểu diễn, ông Nguyễn Văn Thành - nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Khánh Hòa - cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở quảng bá hay cách tổ chức, mà trước hết phải bắt đầu từ nội dung nghệ thuật và tư duy phát triển sản phẩm.

Theo ông, nếu không đặt du khách vào vị trí trung tâm, ngành du lịch sẽ còn mãi lặp lại những câu hỏi quen thuộc: vì sao khách không quay lại, khách đến rồi trải nghiệm gì, chi tiêu vào cái gì và điều gì khiến họ sẵn sàng rút hầu bao. Muốn trả lời những câu hỏi đó, việc nghiên cứu thị trường phải được thực hiện nghiêm túc, xác định rõ từng phân khúc khách để xây dựng chiến lược phù hợp.

Ông Thành cũng nhấn mạnh, ngay cả khi chương trình do lực lượng của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh là những nghệ sĩ được đào tạo bài bản, giàu kinh nghiệm sân khấu đảm nhiệm mà vẫn chưa tạo được sức hút, thì việc thay đổi lực lượng biểu diễn càng cần được tính toán thận trọng: "Giảm gánh nặng chi phí là cần thiết, nhưng chất lượng mới là yếu tố quyết định khả năng tồn tại lâu dài".

Ở góc độ nghiên cứu văn hóa, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Ngô Văn Ban cho rằng, các tiết mục múa Chăm trong chương trình chưa tạo được sự mới mẻ, bởi du khách hiện nay có thể dễ dàng tiếp cận loại hình này qua nhiều kênh truyền thông khác nhau.

Khi yếu tố bất ngờ không còn, việc chỉ dừng lại ở xem biểu diễn sẽ khó giữ chân khán giả. Theo ông, cần mở rộng không gian trải nghiệm, kết hợp nghệ thuật với ẩm thực, giới thiệu các món ăn đặc trưng của người Chăm để tạo thành một chuỗi trải nghiệm trọn vẹn và hấp dẫn hơn.

Từ những ý kiến trên có thể thấy, với bất kỳ bài toán kinh tế nào, muốn phát triển bền vững đều phải tuân theo nguyên tắc cân bằng cung - cầu. Các sản phẩm du lịch, văn hóa chỉ thực sự có sức sống khi được xây dựng dựa trên nhu cầu và thị hiếu của du khách, chứ không chỉ xuất phát từ những gì địa phương sẵn có.

Hương Thảo